mavzu: ish haqi va mehnat munosabatlari

DOCX 38 pages 732.7 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 732.7 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti akt sohasida iqtisodiyot va menejment fakulteti csp001-individual loyiha 1 mavzu: ish haqi va mehnat munosabatlari bajardi: ramazonov javohir (imzo) (f.i.o.) rahbar: odinayev n.r (imzo) (f.i.o.) baholash: / (max=100 ball) / (5-ballik baho) komissiya a’zolari (imzo) (f.i.o.) (imzo) (f.i.o.) toshkent 2024 reja: kirish……………………………………………………………………………3 i bob. aholi daromadlari...…………………...…....……………………....….3 1.1. yaratilgan mahsulot va daromadlarning taqsimlanish tamoyillari………....3 1.2. ish haqining aholi daromadlaridagi o’rni …………………………………....7 ii bob. ish haqi va mehnat munosabatlari……………………….……….…10 2.1. ish haqining iqtisodiy mazmuni………………………………………….….10 2.2. turli nazariyalar hamda ularning tashkil etish shakllari va tizimlari…….…15 iii bob. davlating ish haqi siyosati…………………..………………………...19 3.1. mehnat munosabatlarining iqtisodiy mazmuni……………..... …………....28 3.2. kasaba uyushmalarining o‘rni………………………………………………30 xulosa…………………………………………………………………………….37 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………...……..……...39 kirish bu individual loyihada ish haqi bilan bog‘liq nazariyalar, mamlakatda yaratilgan milliy mahsulotning taqsimlanish tamoyillari, shakllari, usullari muhim ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, kishilarning hayot kechirishi va turmush darajasini aniqlab beruvchi daromadlarning asosiy turi bo’lgan ish haqini tahlil …

2 / 38

amoyillari mamlakatda ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlarning taqsimlanish tamoyillari bo‘yicha turlicha nazariyalar mavjud. bozor iqtisodiyotiga doir «uch omil» deb nomlanuvchi nazariya keng tarqalgan bo’lib, bu nazariyaning asoschilaridan biri fransuz olimi j.b.sey «ishlab chiqarishning uch omili» degan g‘oyani ilgari surib, unda tovarlarni ishlab chiqarishda mehnat, yer va kapital birga qatnashadi, ular hamma daromadlar manbai bo’lib, ushbu daromadlar shu omillar o‘rtasida taqsimlanadi, deb ko'rsatadi. uning bu g'oyasi amerikalik iqtisodchi olim j.b.klarkning qo‘shilgan omil unumdorligi degan g‘oyasiga asos bo’lib xizmat qiladi. klark o‘zining «boyliklarning taqsimlanishi» nomli asarida yaratilgan boylik uchala omil o'rtasida ularning har biri yaratgan mahsulot miqdoriga, ya’ni unumdorligiga qarab taqsimlanadi, deb ko‘rsatadi. sey va klark g‘oyalarining ijobiy tomoni quyidagilardan iborat: 1. kapital, yer va ishchi kuchi jonli mehnatning har uchalasi tovar yoki xizmatning nafliligini yaratishda qatnashishi ko'rsatiladi; 2. yaratilgan naflilik miqdori bilan bu uchala omilning miqdori va unumdorligi o'rtasida bog'liqlik mavjudligi, agar bu uchala omil bir biriga mos ravishda miqdor va …

3 / 38

nidan yaratilgan qo'shilgan mehnat unumdorligining kamayib borish qonuni turli omillaming bir-biriga mosligi ta’minlanmagan, xarajatlar oshirib borilgan hamda ilmiy-texnika taraqqiyoti mutlaqo to'xtab qolgan davrga mos kelib, hozirgi zamon rivojlangan bozor iqtisodiyoti sharoitiga to'g'ri kelmaydi. 3. sey va klark aytganlaridek, hozirgi davrda yaratilgan milliy mahsulotning hammasi bu uchala omilning miqdori va unumdorligiga qarab taqsimlanmaydi, balki uning amortizatsiya ajratmalari, markazlashgan fondlar tashkil qilingandan qolgan qismi shu omillarga qarab uning egalari o'rtasida taqsimlanadi. shuningdek boshqa oqim vakillari lassalchilar mehnat hamma boylikning va madaniyatning manbaidir, shuning uchun hamma daromad jamiyat a’zolari o'rtasida teng taqsimlanishi zarur, deb ko'rsatadilar. lassalchilar, birinchidan, boylik faqatgina mehnatning natijasi bo'lmasdan, uni yaratishda yer va tabiiy resurslar hamda kapital qatnashishini, ya’ni uning nafliligi har uchala omil natijasi ekanligini unutdilar. ikkinchidan, ularning yaratilgan mahsulotni barcha jamiyat a’zolari o'rtasida teng taqsimlash zarur degan g'oyalari mutlaqo noto'g'ri bo'lib, bunday holatda mahsulotni ko'paytirishga ishlab chiqaruvchilar o'rtasida hech qanday qiziqish bo‘lmasligi o‘z-o‘zidan tushunarlidir. mana shu yuqoridagi aytilgan …

4 / 38

o‘rtasida taqsimlanadi. bunda daromadlaming bir qismi albatta umumjamiyat manfaatlarini ko'zlab ish olib boruvchi davlat ixtiyoriga kelib tushadi; 2. milliy mahsulotdan eng avvalo shu mahsulotni yaratishda qatnashgan ishlab chiqarish vositalarining qiymati, aniqrog’i, amortizatsiya summasi ajratib qo‘yiladi, chunki bu summa asosiy ishlab chiqarish vositalarini, ya’ni kapitalni qayta tiklash uchun zarurdir; 3. turli xil tabiiy ofat va favqulodda hodisalaming ta’sirini bartaraf qilish, ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatishni bir maromda to'xtovsiz amalga oshirishni kafolatlash uchun sug'urta fondlari, qariyalar, bolalar, nogjronlar va turli boshqa kam ta’minlangan oilalarni himoya qilish uchun nafaqa hamda ijtimoiy himoya fondlariga ajratiladi; 4. davlatni boshqarish, mamlakat mudofaasini mustahkamlash, aholining tinch hayotini va mehnatini qo'riqlash, mamlakat miqyosida fan-madaniyatni, ta’lim tizimini, sog’liqni saqlashni rivojlantirish uchun fondlar ajratiladi. yalpi ichki mahsulotning yuqorida aytilganlardan qolgan qismi hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitida kapital, yer egalari va ishchi kuchi egalari o'rtasida taqsimlanadi va jamiyat a’zolarining ixtiyoriga kelib tushadi. chunki bu jarayon natijasida ishlab chiqarishda qatnashgan ishchi kuchi egasi …

5 / 38

qilishga xizmat qiladi. ko‘proq va yaxshiroq ishlagan shaxs ko‘proq daromad oladi. kapitalga ko‘ra taqsimlash tamoyili ishlab chiqarish vositalarining egaligiga asoslanadi. bunda korxonalar va mulk egalari investitsiya qilgan kapitaliga qarab foyda oladilar. ushbu tamoyil kapital egalari uchun rag‘bat yaratib, iqtisodiy rivojlanishni tezlashtiradi. iste’molga ko‘ra taqsimlash tamoyili bozor talabiga muvofiq taqsimotni belgilaydi. aholining to‘lov qobiliyati yuqori bo‘lgan qismi ko‘proq mahsulot va xizmatlardan foydalanish imkoniga ega bo‘ladi. bu bozor iqtisodiyotining asosiy qonuniyatlariga mos keladi. ehtiyojga ko‘ra taqsimlash tamoyili ijtimoiy adolatni ta’minlashga qaratilgan. bunda daromadlar va mahsulotlar aholining asosiy ehtiyojlari bo‘yicha taqsimlanadi. bu tamoyil ko‘proq ijtimoiy davlatlarda qo‘llanib, sog‘liqni saqlash, ta’lim va ijtimoiy yordam tizimlarida o‘z aksini topadi. tenglik tamoyili barcha insonlarga teng imkoniyatlar berishni ko‘zda tutadi. bu taqsimlash shakli ijtimoiy tengsizlikni kamaytirib, adolatli iqtisodiy tizimni shakllantirishga yordam beradi. bunda har kim jamiyatdagi umumiy boylikdan teng ulush olish huquqiga ega bo‘ladi. xulosa qilib aytganda, mahsulot va daromadlarning taqsimlanish tamoyillari turli iqtisodiy va ijtimoiy sharoitlarda …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu: ish haqi va mehnat munosabatlari"

o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti akt sohasida iqtisodiyot va menejment fakulteti csp001-individual loyiha 1 mavzu: ish haqi va mehnat munosabatlari bajardi: ramazonov javohir (imzo) (f.i.o.) rahbar: odinayev n.r (imzo) (f.i.o.) baholash: / (max=100 ball) / (5-ballik baho) komissiya a’zolari (imzo) (f.i.o.) (imzo) (f.i.o.) toshkent 2024 reja: kirish……………………………………………………………………………3 i bob. aholi daromadlari...…………………...…....……………………....….3 1.1. yaratilgan mahsulot va daromadlarning taqsimlanish tamoyillari………....3 1.2. ish haqining aholi daromadlaridagi o’rni …………………………………....7 ii bob. ish haqi va mehnat munosabatlari……………………….……….…10 2.1. ish haqining iqtisodiy mazmuni………………………………………….….10 2.2....

This file contains 38 pages in DOCX format (732.7 KB). To download "mavzu: ish haqi va mehnat munosabatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu: ish haqi va mehnat munos… DOCX 38 pages Free download Telegram