ekonomitrik model reja

DOCX 9 pages 162.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 162.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

11-mavzu. tenglamalar tizimi kо‘rinishidagi ekonometrik model reja: 1. bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari. 2. ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini hisoblash uslubiyoti. 3. ekonometrik tenglamalar tizimini indentifikatsiyalash muammolari. tayanch iboralar: endogen о‘zgaruvchi, ekzogen о‘zgaruvchi, bog‘liq bо‘lmagan tenglamalar, rekursiv tenglamalar tizimi, о‘zaro bog‘liq tenglamalar tizimi,idensifikatsiyalash muammolari. 1.bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari murakkab iqtisodiy jarayonlar bir-biriga bog‘liq (bir vaqtning о‘zida) tenglamalar tizimi yordamida tasvirlanadi. ekonometrikada qо‘llaniladigan bir necha turdagi tenglama tizimlari mavjud: – bog‘liq bо‘lmagan tenglamalar tizimi, bunda har bir bog‘liq bо‘lgan о‘zgaruvchi bog‘liq bо‘lmagan bir xil tо‘plam о‘zgaruvchilar larning funksiyasi sifatida kо‘rib chiqiladi: ……………………………… bunday tizimni yaratish va uning parametrlarini topish uchun har bir tenglamaga qо‘llaniladigan eng kichik kvadratlar usuli bilan foydalaniladi; –rekursiv tenglamalar tizimi, bunda bir tenglamaning bog‘liq bо‘lgan о‘zgaruvchi boshqa tenglamada omil sifatida namoyon bо‘ladi …………………………………………… bunday tizimni yaratish va uning parametrlarini topish uchun eng kichik kvadratlar usuli qо‘llaniladi, har bir tenglama uchun alohida ketma-ket qо‘llaniladi; –о‘zaro …

2 / 9

foizi; – doimiy kapital о‘zgarishi tempi; – xom ashyo importi narhlarining о‘zgarish tempi. ikkita tenglamadan tashkil topgan mazkur tizim ikkita bog‘liq endogen va uchta bog‘liq bо‘lmagan ekzogen о‘zgaruvchilardan iborat. birinchi tenglamada va о‘zgaruvchilari mavjud emas. bu koeffitsentlar va ekanligini bildiradi. bunday tizimlarni qurish va ularning parametrlarini topish uchun bilvosita va ikki bosqichli eng kichik kvadratlar usuli qо‘llaniladi. identifikatsiya qilinadigan tenglamalarni yechish uchun bilvosita eng kichik kvadratlar usuli qо‘llanadi va ikki bosqichli eng kichik kvadratlar usuli ortiqcha identifikatsiya qilinadigan tenglamalarni yechish uchun ishlatiladi. bilvosita eng kichik kvadratlar usuli quyidagilardan iborat: 1) modelning qisqartirilgan shakli tuziladi va har bir tenglama uchun parametrlarining son qiymatlari oddiy eng kichik kvadratlar usuli yordamida alohida aniqlanadi; 2) algebraik hisob-kitoblar yordamida qisqartirilgan shaklidan modelning tarkibiy shakli tenglamalariga о‘tadi va shu bilan tarkibiy parametrlarning sonini oladi. bilvosita eng kichik kvadratlar usuli quyidagilardan iborat: 1) modelning qisqartirilgan shakli tuziladi va har bir tenglama uchun parametrlarining son qiymatlari oddiy eng …

3 / 9

r endogen о‘zgaruvchilar deb ataladi. tizimdan tashqarida aniqlangan bog‘liq bо‘lmagan о‘zgaruvchilar ekzogen о‘zgaruvchilar deb ataladi. tizimning ekzogen va lagli (oldingi davrlar uchun y–1, y–2,...) endogen о‘zgaruvchilar oldindan belgilangan о‘zgaruvchilar deb ataladi. tizimning barcha oldindan belgilangan о‘zgaruvchilardan iborat bо‘lgan endogen о‘zgaruvchilarning chiziqli funksiyalari tizimi modeldagi qisqartirilgan shakli deb ataladi ......................................... bu yerda – modelning qisqartirilgan shaklining koeffitsiyentlari. 2.ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini hisoblash uslubiyoti tarkibiy modelni koeffitsiyentlarini baholashda bir qator usullar qо‘llaniladi. aniq identifikatciyalanadigan tarkibiy modelda qо‘llanadigan bilvosita eng kichik kvadratlar usulini kо‘rib chiqamiz. mazkur usulni ikkita endogen va ikkita ekzogen kо‘rsatkichlardan iborat bо‘lgan quyidagi identifikatsiyalanadigan model misolida kо‘rib chiqamiz: modelni tuzish uchun 1-jadvalda keltirilgan ma’lumotlar bilan foydalanamiz. 1 -jadval haqiqiy ma’lumotlar n 1 33,0 37,1 3 11 2 45,9 49,3 7 16 3 42,2 41,6 7 9 4 51,4 45,9 10 9 5 49,0 37,4 10 1 6 49,3 52,3 8 16 jami 270,8 263,6 45 62 о‘rtacha qiymat 45,133 43,930 …

4 / 9

g. 2 -jadval qisqartirilgan model shaklini tuzish uchun ma’lumotlar n 1 -12,133 -6,784 -4,500 0,667 54,599 20,250 -3,002 -8,093 30,528 -4,525 0,445 2 0,767 5,329 -0,500 5,667 -0,383 0,250 -2,834 4,347 -2,664 30,198 32,115 3 -2,933 -2,308 -0,500 -1,333 1,467 0,250 0,667 3,910 1,154 3,077 1,777 4 6,267 1,969 2,500 -1,333 15,668 6,250 -3,333 -8,354 4,922 -2,625 1,777 5 3,867 -6,541 2,500 -9,333 9,667 6,250 -23,333 -36,091 -16,353 61,048 87,105 6 4,167 8,337 0,500 5,667 2,084 0,250 2,834 23,614 4,168 47,244 32,115 jami 0,002 0,001 0,000 0,002 83,102 33,500 -29,001 -20,667 21,755 134,417 155,334 qisqartirilgan birinchi tenglamasi quyidagi kо‘rinishga ega bо‘ladi: ikkinchi qisqartirilgan tenglamaning koeffitsiyentlarini aniqlash uchun quyidagi normal tenglamalar tizimi bilan foydalanishimiz mumkin: 2–jadvalda hisoblangan qiymatlarni yuqoridagi tenglamaga summani о‘rniga qо‘yib chiqib, quyidagini olamiz: yuqoridagi tenglamalarning yechish natijasida quyidagilarni olamiz va . qisqartirilgan shaklning ikkinchi tenglamasi quyidagi kо‘rinishga ega bо‘ladi: qisqartirilgan shakldan tarkibli shaklga о‘tish uchun qisqartirilganmodel shaklning ikkinchi …

5 / 9

ya sharti bajarilishi kerak. modelning tarkibiy shakli uch turga bо‘linishi mumkin: identifikatsiyalanadigan; identifikatsiyalanmaydigan; о‘taidentifikatsiyalanadigan. modelning tarkibiy shakli identifikatsiyalanadigan bо‘lishi uchun, tizimning xar bir tenglamasi identifikatsiyalanadigan bо‘lishi kerak. bu holatda modelning tarkibiy shakli parametrlari soni qisqartirilganshakli parametrlariga teng bо‘ladi. agar modelning tarkibiy shaklining birorta tenglamasi identifikatsiyalanmaydigan bо‘lsa, bunda butun model identifikatsiyalanmaydigan bо‘lib hisoblanadi. bunday holatda qisqartirilgan shaklning koeffitsentlari soni tarkibiy shakli koeffitsentlari soniga nisbatan kam. agar qisqartirilgan koeffitsentlar soni tarkibiy koeffitsentlariga nisbatan kо‘p bо‘lsa, model о‘ta identifikatsiyalanadigan deb hisoblanadi. bunda qisqartirilgan model shaklining koeffitsentlari asosida biror tarkibiy koeffitsiyentining ikki va undan kо‘p qiymatini topish mumkin. о‘ta identifikatsiyalanadigan modelda bitta bо‘lsa ham tenglama о‘ta identifikatsiyalanadigan, boshqalari esa identifikatsiyalanadigandir. agar, tarkibiy modelining i-tenglamasida endogen о‘zgaruvchilar sonini n orqali va tizimda mavjud bо‘lgan, lekin ushbu tenglamaga kirmaydigan oldindan belgilangan о‘zgaruvchilarni d orqali belgilasak, modelning identifikatsiya sharti quyidagi hisob qoidasi kо‘rinishida yozilishi mumkin: agar d+1 h tenglama о‘taidentifikatsiyalanadi. identifikatsiya uchun mazkur qoida kerakli, ammo yetarli …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonomitrik model reja"

11-mavzu. tenglamalar tizimi kо‘rinishidagi ekonometrik model reja: 1. bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari. 2. ekonometrik tenglamlar tizimi parametrlarini hisoblash uslubiyoti. 3. ekonometrik tenglamalar tizimini indentifikatsiyalash muammolari. tayanch iboralar: endogen о‘zgaruvchi, ekzogen о‘zgaruvchi, bog‘liq bо‘lmagan tenglamalar, rekursiv tenglamalar tizimi, о‘zaro bog‘liq tenglamalar tizimi,idensifikatsiyalash muammolari. 1.bir-biriga bog‘liq tenglamalar tizimini tushunchalari va turlari murakkab iqtisodiy jarayonlar bir-biriga bog‘liq (bir vaqtning о‘zida) tenglamalar tizimi yordamida tasvirlanadi. ekonometrikada qо‘llaniladigan bir necha turdagi tenglama tizimlari mavjud: – bog‘liq bо‘lmagan tenglamalar tizimi, bunda har bir bog‘liq bо‘lgan о‘zgaruvchi...

This file contains 9 pages in DOCX format (162.2 KB). To download "ekonomitrik model reja", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonomitrik model reja DOCX 9 pages Free download Telegram