musobaqa faoliyatini nazorat qilishning metrologik asoslari

DOCX 10 pages 244.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 244.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

12-ma’ruza. sportchilar ustidan nazoratning instrumental usullari. musobaqa faoliyatini nazorat qilishning metrologik asoslari. reja: 1. tadqiqotlarning instrumental usullari. 2. sport texnikasini son jihatdan tahlil qilish 3. harakatlarni qayd etishning foto va video usullari. 1. tadqiqotlarning instrumental usullari tadqiqotlarning instrumental usullari harakatlarning kinematik, dinamik, energetik tavsiflarini hamda jismoniy mashqlarni bajarish paytida bioelektrik faollikni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qayd etish uchun qo’llaniladi. instrumental usullarning quyidagi ikkita guruhi: optik, optik-elektron (foto-, kino-, videotasvir) va mexanoelektrik (goniografiya, mexanografiya, tenzodinamografiya, akselografiya) hamda ularning turdoshlari va birikmalari o‘zaro farqlanadi. musobaqalar va mashq qilish sharoitlarida yuqori darajada aniq axborot texnologiyalarini qo’llash mashqlarni bajarish samaradorligini baholash uchun yangi imkoniyatlarni yaratadi, odatdagi tahlil uchun qiyin bo’lgan harakat amallari tarkibidagi nozik o‘zaro aloqalarni ajratish imkonini beradi. instrumental usullarni, jumladan harakat amallarini boshqarish mexanizmlarini o‘rganish o‘quv-mashq jarayonini takomillashtirish uchim juda oddiylaridan to eng murakkablarini ham muvaffaqiyatli qo’llash bo‘yicha misollar ko‘p. zarba harakatlarini tadqiq qilish shuni ko‘rsatadiki, zarbani berish momentida ko‘rinadigan «zarba beruvchi qo’lning paradoksal tormozlanishi» …

2 / 10

a depsinishni amalga oshirishning shartlarini tanlash uchun vektordinamografiyani qo‘llash yugurib kelishdagi oxirgi bosqichlarni bajarish variantini topish imkonini bergan. bunda, depsinish joyiga oyoqni qo‘yish paytida tayanch bosimini eng kam yo‘qo’lish qayd qilingan. o’quv-mashq jarayoni davrida va ayniqsa, musobaqalar sharoitida tadqiqotning instrumental usullarini qo‘llash, odatda, katta tashkiliy va uslubiy qiyinchiliklar bilan bog‘liq. lekin, hozirgi vaqtda, uslubiy va tajribaviy jihatdan quyidagi qoida asoslangan: tadqiqot qilinayotgan sportchining «hozirgi harakatlari»ga uning sun’iy yaratilgan «kelajakdagi harakatlari»dan kelib chiqqan holda qarash kerak (ya’ni, biomexanik tadqiqotlarni sun’iy boshqariladigan muhit, trenajyor va boshqa sharoitlarda o‘tkazish kerak), chunki bunda, potensial imkoniyatlarni amalga oshirishga xalal beradigan sabablar aniq ko‘rinadi va anglanadi. o’quv-mashq jarayonining tabiiy sharoitlarida obyektiv axborot olishdagi qiyinchiliklarni kamaytirishga, mashqlar va musobaqalar o‘tkaziladigan joylarni biomexanik nazorat qiluvchi apparatlar bilan statsionar ravishda jihozlash yo‘li bilan erishish mumkin. hozirgi vaqtda, o‘quv-mashq jarayonining sifatini yaxshilash uchun mo‘ljallangan tizimlarni ishlab chiqish, axborotni kompyuterga avtomatlashtirilgan holda kiritish va uni qayta ishlash imkoniyatini beruvchi dasturiy-apparat majmualarini …

3 / 10

arning nechtasini korreksiya qila olishi; - texnikaning ayrim ko‘rsatkichlari o‘zgargan paytda, sportchining natijasi (yoki texnikaning asosiy ko‘rsatkichlari) qanday o‘zgarishi mumkinligi muammolari ham yuzaga keladi. instrumental tadqiqotlarning materiallari, ya’ni harakat amallarini bajarish paytidagi biomexanik jarayonlarni yozib olish, foto suratlar, kinoplyonka va boshqalar hamda turli o‘ziyozarlar tomonidan chizilgan grafiklar ko‘rinishida berilishi mumkin. birinchilarini sharhlash zarur, ikkinchilari amalda tayyor ko‘rinishdagi axborotga ega. har bir holatda, ko‘p sonli aniq raqamli ma’lumotlarni nima qilish kerak, degan savol tug‘iladi. chunki, axborotning ko‘pligi ham, uning yetishmasligi kabi zararlidir. n.g. suchilinning (1996) fikricha, «...avvaliga texnikani sifatli tahlil qilish, keyin esa muvaffaqiyatli va xato harakatlarning biomexanik tavsiflarini aniqlash bilan son jihatdan tahlil qilish maqsadga muvofiq». natijada, ijrochining bitta texnikasi ikkinchisidan «nimasi bilan» va «qanchalik» farq qiladi degan savollarga javob olinadi. bunda, texnikani sifatli tahlil qilish xatoliklarni quyidagi to‘rtta juftliklarini qo‘llash orqali bajariladi: - «ertaroq-kechroq» - fazaning boshlanishi va yakuni; - «uzoqroq-qisqaroq» - fazaning davomiyligi; - «kuchliroq-kuchsizroq» - rivojlantiriladigan kuchlanishlar; …

4 / 10

imkonini beradi. odam harakatlarini boshqarish qonuniyatlarini o‘rganishning zaruriy sharti - harakatlaming biologik va mexanik tavsiflarini majmuaviy qayd etish hisoblanadi. 6.2. harakatlarni qayd etishning foto va video usullari harakatlarni qayd etish bir nechta maqsadlarda amalga oshiriladi. uning (foto surat yoki videofilm ko‘rinishida tasvirlangan) natijalari ko‘pincha murabbiy tomonidan harakatlarni to‘g‘ri bajarilishi, ularni oldindan belgilangan etalonga mos kelishini umumiy baholash uchun qo‘llaniladi. ushbu holatda, eng ko‘p ishlatiladigani tasvir shakli - videogrammalar bo‘lib, ular jarayonni lavhalar bo‘yicha ko‘rib chiqish, harakatlarni ketma-ket elementlarining kelishilganligini (oldindan belgilab qo‘yilgan ma’lum tartibda bajarilishini) baholash imkonini beradi. bu yerda ko‘proq harakatlarni sifatli baholash to‘g‘risida gapirish mumkin. bunda harakatlarning alohida momentlarini bo‘g‘inlarga ajratish uchun kinogrammalarni sekinlashtirilgan holatda ko‘rsatish imkoni mavjud. bunday usul, ayniqsa tezkor suratga olish paytida samaralidir. bu holda, harakatning barcha xususiyatlarini ko‘rish, sportchi nimani yaxshi va yomon bajarayotganini baholash mumkin. son jihatdan baholash, odatda, ancha murakkab usullar bilan: siklografiya va strobofotografiya yordamida bajariladi. strobofotografiya - bu harakatning bir …

5 / 10

igini hisoblab topish mumkin. tabiiy-ki, fazoda nuqtaning joylashishini aniqlashning rasoligiga talab yuqoridir. shuning uchun, harakat vaqtida markerning og‘ishi va obtyurator aylanishining stabil bo‘lmasligiga yo‘l qo‘ymaslik lozim. aynan shu sabablar o’lchashlarning tizimli va tasodifiy xatoliklarining manbayi hisoblanadi. harakatlarni foto-video qayd etish magnit tasmasiga yoziladi. yozib olingan zahotiyoq, harakatlar displey (televizor) ekranida qayta ko‘rsatilishi mumkin. hozirgi vaqtda maxsus ixtisoslashtirilgan raqamli videokameralar sport amaliyotida samarali qo‘llanilmoqda. masalan, kompyuter bilan ulangan videokameralar futbol o‘yini borishi va muhim yoki munozarali mometlarni, voleybolchilarning o‘yinini oldingi, yon va ustki tomonlardan tasvirga oladi va musobaqa faoliyatining eng muhim momentlarini ko‘rsatadi (hamda qayta-qayta ko‘rish imkonini beradi). harakatlar biomexanikasini chuqur o‘rganish stereofoto-grammetrik usul yordamida o‘tkaziladi. u, birinchidan, aniq fototasvirga olishni amalga oshirishga, ikkinchidan, olingan tasvirlarni xuddi shunday aniqlikda qayta ishlash imkoniyatini beradi. nazorat uchun savollar 1. instrumental usullar harakatlarning qanday shakllarida qo‘llaniladi? 2. yugurishda depsinish kuchini qanday aniqlash mumkin? 3. o’lchash natijalarini taqdim qilishning qanday shkallari mavjud? 4. jismoniy mashqlarning …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musobaqa faoliyatini nazorat qilishning metrologik asoslari"

12-ma’ruza. sportchilar ustidan nazoratning instrumental usullari. musobaqa faoliyatini nazorat qilishning metrologik asoslari. reja: 1. tadqiqotlarning instrumental usullari. 2. sport texnikasini son jihatdan tahlil qilish 3. harakatlarni qayd etishning foto va video usullari. 1. tadqiqotlarning instrumental usullari tadqiqotlarning instrumental usullari harakatlarning kinematik, dinamik, energetik tavsiflarini hamda jismoniy mashqlarni bajarish paytida bioelektrik faollikni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qayd etish uchun qo’llaniladi. instrumental usullarning quyidagi ikkita guruhi: optik, optik-elektron (foto-, kino-, videotasvir) va mexanoelektrik (goniografiya, mexanografiya, tenzodinamografiya, akselografiya) hamda ularning turdoshlari va birikmalari o‘zaro farqlanadi. musobaqalar va mashq qilis...

This file contains 10 pages in DOCX format (244.3 KB). To download "musobaqa faoliyatini nazorat qilishning metrologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: musobaqa faoliyatini nazorat qi… DOCX 10 pages Free download Telegram