kо‘p omilli ekonometrik tаhlil

DOCX 6 pages 185.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 185.4 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

6-mavzu. kо‘p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. kо‘p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz kо‘p omilli regression bog‘lanishlar. 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli”. 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsiyentlarini hisoblash. tayanch iboralar: kо‘p omilli korrelyatsiya, kо‘p omilli regression bog‘lanishlar, korrelyatsiya koeffitsiyenti, bevosita eng kichik kvadratlar usuli, elastiklik koeffitsiyentlar 1. kо‘p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti kо‘plik korrelyatsiyasi tasodifiy kо‘rsatkichlar guruhi о‘rtasidagi bog‘lanishlarni о‘rganadi. iqtisodiy tahlilda kо‘plik korrelyatsiya usulini qо‘llanilishi hisoblash texnikasi yaratilganidan sо‘ng kengaydi va qisqa muddatda katta yutuqlarga erishildi, ham iqtisodiy, ham matematika fanlarini rivojlanishiga о‘z ulushini qо‘shdi. kо‘plik (kо‘p omilli) korrelyatsiya usuli murakkab jarayonlarni tahlil qilishning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. bu usul murakkab jarayonlarda rо‘y berayotgan alohida hodisalarni modellashtirish va bashorat qilish imkonini beradi. kо‘p omilli korrelyatsiya usulidan foydalanish quyidagi tartibda amalga oshiriladi. 1. kuzatishlar asosida tо‘plangan katta mikdordagi dastlabki ma’lumotlarni qayta ishlash asosida bir argumentning о‘zgarishida funksiya qiymatini …

2 / 6

ymatning har qanday sohasi uchun cheklanmagan miqdorda funksiyalarni keltirishi mumkinligini hisobga olib, kо‘p izlanuvchilar funksiya kо‘rinishini tanlash inson imkoniyatlari chegarasidan tashqarida deb hisoblashadi. shuning uchun funksiya kо‘rinishini sof empirik asosda tanlash zarur va keyinchalik uni о‘rganilayotgan jarayonga tо‘g‘ri kelishi (adekvatligi) tekshiriladi va qabul qilish yoki qilmaslik haqida qaror qabul qilinadi. omillar о‘rtasida bog‘lanish shaklini tanlashning uchta usuli mavjud: empirik usul; oldingi tadqiqotlar tajribasi usuli; mantiqiy tahlil usuli. analitik funksiya turini regressiyaning empirik grafigi bо‘yicha aniqlash mumkin. lekin mazkur grafik usulni faqat juft bog‘lanish hollarida hamda kuzatishlar soni nisbatan kо‘p bо‘lganda muvaffaqiyatli qо‘llash mumkin. 2. chiziqli va chiziqsiz kо‘p omilli regression bog‘lanishlar bog‘liqlik shaklini tanlash usuli ikki bosqichda bajariladi. 1) eng ma’qul bо‘lgan funksiyani tanlaymiz. 2) tanlangan funksiyaning parametrlarini hisoblaymiz. 10.1.-rasm. bog‘liqlik shaklini tanlash sxemasi funksiya turi: 1) chiziqli 2) ikkinchi darajali parabola:y x , 3) giperbola y x y=c/x 4) darajali funksiya y a1>1 a1<-1 0<a1<1 regression tahlil asosida tanlangan …

3 / 6

ajali va boshqa kо‘rinishlarda ifodalanadigan bog‘lanishlar egri chiziqli (yoki chiziqsiz) bog‘lanishga misol bо‘la oladi. 3. kо‘p omilli ekonometrik modellarda “eng kichik kvadratlar usuli” regressiya tenglamasining koeffitsiyentlarini eng kichik kvadratlar usuli asosida hisoblash mumkun. mezon: haqiqiy miqdorlarning tekislangan miqdorlardan farqining kvadratlari yig‘indisi eng kam bо‘lishi zarur: (10.2) misol: qiymat eng kam bо‘lishi uchun birinchi darajali hosilalar nolga teng bо‘lishi kerak. (10.3) ; ; (10.4) normal tenglamalar tizimi. (10.5) demak, (10.6) (10.7) .............................................................................. chiziqli funksiya bо‘yicha tekislanganda (10.8) (10.9) bundan, (10.10) (10.11) iqtisodiy qatorlar dinamikasi tendensiyasini aniqlash vaqtida kо‘pchilik hollarda turli darajadagi polinomlar:[footnoteref:1] [1: gujarati d.n. basic econometrics. mcgraw-hill, 4th edition, 2003 (gu),inc.p. 233 ] (10.12) va eksponensional funksiyalar qо‘llaniladi: . (10.13) shuni qayd etib о‘tish lozimki, funksiya shakli tenglashtirilayotgan qatorlar dinamikasi xarakteriga muvofiq, shuningdek, mantiqiy asoslangan bо‘lishi lozim. polinomning eng yuqori darajalaridan foydalanish ko‘pchilik hollarda o‘rtacha kvadrat xatolarining kamayishiga olib keladi. lekin bunday vaqtlarda tenglashtirish bajarilmay qoladi. tenglashtirish parametrlari bevosita eng …

4 / 6

klik koeffisiyentlarini hisoblash. regressiya tenglamasini koffisentlarini mohiyatlik darajasini tekshirish uchun, styudent mezoni yordamida kuyidagi formula orqali hisoblanadi: bu yerda (10.18) har bir parametrga mos kelgan qiymatlari hisoblanadi va qabul ko‘riladi. mezonning nazorat qiymati styudent taqsimotining jadvalidan aniqlanadi. agar biror parametr uchun bo‘lsa, u holda bu parametr qabul qilingan daraja bilan mohiyatli hisoblanadi. ijtimoiy-iktisodiy tekshirishlarda mohiyatlilik darajasi uchun 0,05 olinadi ya’ni ko‘rsatkichlarning mohiyatli bo‘lish ehtimoli; ga teng. styudent taqsimotining jadvaliga ko‘ra ozod ko‘rsatkichning soni ga teng. regressiya tenglamasini tahlil qilishda elastik koeffisiyentlaridan foydalaniladi. bu koeffisiyent omil belgining o‘rtacha necha foiz o‘zgarishini ifodalaydi: (10.19) bu yerda (7.20) agar natijaviy va omil belgilarining qo‘shimcha o‘sish sur’atlari bir xilda bo‘lsa, u holda elastik koeffisiyenti birga teng bo‘ladi . agar omil belgining qo‘shimcha o‘sish sur’ati natijaviy belgining qo‘shimcha o‘sish sur’atidan yuqori bo‘lsa, u holda bu koeffisiyent birdan kichik bo‘ladi va aksincha . faqat bog‘lanishning ko‘rsatkichli ifodasi uchun elastiklik koeffisiyenti o‘zgarmas miqdor bo‘ladi, ya’ni . nazorat …

5 / 6

mf oleobject48.bin oleobject2.bin image4.wmf oleobject3.bin image5.wmf oleobject4.bin image6.wmf oleobject5.bin image7.wmf oleobject6.bin image8.wmf oleobject7.bin image9.wmf oleobject8.bin image10.wmf oleobject9.bin image11.wmf oleobject10.bin image12.wmf oleobject11.bin image13.wmf oleobject12.bin image14.wmf oleobject13.bin image15.wmf oleobject14.bin image16.wmf oleobject15.bin image17.wmf oleobject16.bin image18.wmf oleobject17.bin image19.wmf oleobject18.bin image20.wmf oleobject19.bin image21.wmf oleobject20.bin image22.wmf oleobject21.bin image23.wmf oleobject22.bin image24.wmf oleobject23.bin image25.wmf oleobject24.bin image26.wmf oleobject25.bin image27.wmf oleobject26.bin image28.wmf oleobject27.bin image29.wmf oleobject28.bin image30.wmf oleobject29.bin image31.wmf oleobject30.bin image32.wmf oleobject31.bin image1.png image33.wmf oleobject32.bin image34.wmf oleobject33.bin image35.wmf oleobject34.bin image36.wmf oleobject35.bin image37.wmf oleobject36.bin image2.wmf image38.wmf oleobject37.bin image39.wmf oleobject38.bin image40.wmf oleobject39.bin image41.wmf oleobject40.bin image42.wmf oleobject41.bin oleobject1.bin image43.wmf oleobject42.bin image44.wmf oleobject43.bin image45.wmf oleobject44.bin image46.wmf oleobject45.bin image47.wmf oleobject46.bin 3 3 2 2 1 0 2 2 2 x a x a x a a y x a y x a y + + + = = = 1 0 a x a y = 1 а э = a x c b y x c y - = - = 1 0 a x …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kо‘p omilli ekonometrik tаhlil"

6-mavzu. kо‘p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. kо‘p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz kо‘p omilli regression bog‘lanishlar. 3. umumlashtirilgan va bavosita “eng kichik kvadratlar usuli”. 4. ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsiyentlarini hisoblash. tayanch iboralar: kо‘p omilli korrelyatsiya, kо‘p omilli regression bog‘lanishlar, korrelyatsiya koeffitsiyenti, bevosita eng kichik kvadratlar usuli, elastiklik koeffitsiyentlar 1. kо‘p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti kо‘plik korrelyatsiyasi tasodifiy kо‘rsatkichlar guruhi о‘rtasidagi bog‘lanishlarni о‘rganadi. iqtisodiy tahlilda kо‘plik korrelyatsiya usulini qо‘llanilishi hisoblash texnikasi yaratilganidan sо‘ng kengaydi va qisqa muddatda katta yut...

This file contains 6 pages in DOCX format (185.4 KB). To download "kо‘p omilli ekonometrik tаhlil", click the Telegram button on the left.

Tags: kо‘p omilli ekonometrik tаhlil DOCX 6 pages Free download Telegram