ta'lim mazmuni

DOCX 5 pages 46.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ta’lim mazmuni tayanch tushunchalar: ta’lim mazmuni, kompetentsiya, davlat ta’lim standarti, o’quv reja, o’quv dasturi, malaka talablari, o’quv-metodik majmua. ta’lim mazmuni tushunchasi. ta’lim mazmuni deganda o’quvchilarning egallashi lozim bo’lgan bilim, ko’nikma, malaka va kompetentsiyalarning aniq belgilangan hajmi va ko’lami tushiniladi. ta’lim mazmuni tarkibida quyidagilar aks etadi: olam va inson haqidagi bilimlar; faoliyatni amalga oshirish usullari; ijodiy faoliyat tajribasi; atrof-muhitga emotsional-faoliyat tajribasi. ta’lim mazmuni takomillashib borish tavsifiga ega bo’lib, uni aniqlovchi asosiy omillarga quyidagilarni kiritish mumkin: 1) jamiyatda fan, texnika va madaniyatning rivojlanganlik darajasi; 2) jamiyat tomonidan qo’yiladigan ijtimoiy buyurtma; 3) ta’limninq maqsad va vazifalari; 4) innovatsion rivojlanish darajasi; 5) axborotlarning hajmi va ko’lami; 6) o’quvchilarning yosh xususiyatlari. zamonaviy sharoitda fan va texnika rivoji ta’lim va uning natijalariga qo’yiladigan talablarni tubdan o’zgartirishni talab etmoqda va ana shu asosdan kelib chiqqan holda ta’lim mazmunini modernizatsiyalashni davrning o’zi pedagoglarning oldiga muhim vazifa qilib qo’ymoqda. hozirgi vaqtgacha ta’lim mazmunini loyihalash tizimli-faoliyatli yondashuvga asoslangan bo’lsa, umumiy …

2 / 5

on bermaydi. oqibatda o’quvchilarda juda ko’p axborotlarning behuda jamg’arilayotganligi, ta’limning samarasi past bo’lishi va uning real voqelikka mos kelmasligi kabi tafovutlar ko’zga tashlanmoqda. aniqrog’i, o’quvchi real hayotdan uzoqlashib qolgandek, uning oldiga faqat ilgaridan to’plangan axborotlarnigina o’zlashtirish maqsadi qo’yilgandek tuyuladi. ta’limning maqsadini bunday tarzda belgilash o’quvchining faolligini cheklab qo’yadi, oqibatda uning ham shaxsiy, ham ijtimoiy jihatdan anglangan ma’nosi yo’qoladi. bunday muammoli vaziyatdan chiqishning yagona yo’li umumiy o’rta ta’limda yangicha, ya’ni kompetent yondashuvni joriy etishdir. albatta, umumiy o’rta ta’lim tizimiga kompetent yondashuvni joriy etish, eng avvalo, uni ilmiy jihatdan har tomonlama chuqur o’rganishni taqozo etadi. garchi umumiy o’rta ta’lim uchun kompetent yondashuvni fenomen sifatida talqin etish mumkin bo’lsada, u pedagogika fanida chuqur anglab yetilganligi va o’z o’rniga ega ekanligini alohida ta’kidlab o’tish lozim. ayniqsa, so’nggi vaqtlarda ta’limga doir muammolarni tahlil etishda «kompetensiya», «kompetentlik», «tayanch kompetensiyalar» kabi atamalardan keng foydanilmoqda. pedagogik hamjamiyatda kompetensiya va kompetentlik, ulardan qaysi biri tanyach (universal) hisoblanishi, ularni shakllantirish …

3 / 5

n yangi pedagogik voqelik hisoblanadi. mazkur yondashuv doirasida amaliy faoliyat tajribasi, kompetensiya va kompetentlikni didaktik birliklar sifatida ko’rib chiqish hamda ta’limning an’anaviy uch elementi (triada) – «bilim – ko’nikma – malaka»ni oltita birlik (sikstet) – «bilim – ko’nikma – malaka – amaliy faoliyat tajribasi – kompetensiya – kompetentlik» tarzida tahlil etilishi talab etiladi. kompetentsiyaviy yondashuvda ta’limning an’anaviy uch elementi (triada) – «bilim – ko‘nikma – malaka»ni oltita birlik (sikstet) – «bilim – ko‘nikma – malaka – amaliy faoliyat tajribasi – kompetensiya – kompetentlik» tarzida tahlil etish talab etiladi. umumiy o’rta ta’limda kompetent yondashuvni tatbiq etish haqida gap ketganda, kasbiy ta’limdan farqli ravishda «umumta’limiy kompetensiya» tushunchasini ta’lim amaliyotiga tatbiq etish maqsadga muvofiqdir. chunki umumta’lim maktabi o’quvchisi hali ma’lum bir kompetensiyani o’zida to’liq aks ettira olmasa ham, uning ayrim komponentlarini amalga oshirishga qodirdir. umumta’limiy kompetensiya shaxsiy va ijtimoiy ahamiyatli produktiv faoliyatni amalga oshirish zarur bo’lgan real voqelikning aniq belgilangan ob’yektlariga munosabatini taqozo …

4 / 5

huni alohida ta’kidlab o’tish joizki, maktab ta’limi davrida o’quvchi eng asosiy – fuqarolik kompetensiyasini o’zlashtiradi va ta’limning keyingi bosqichlarida ham mazkur kompetensiyaning yetakchilik roli saqlanib qolishi zarur. ta’llim mazmunini loyihalash tamoyillari va mezonlari. ta’lim mazmunini loyihalash quyidagi umumiy tamoyillarga muvofiq amalga oshiriladi: ta’lim mazmunining barcha elementlarining jamiyat, fan, madaniyat va shaxs rivojlanishi talablariga mos bo’lishi tamoyili. bu tamoyil ta’lim mazmuniga an’anaviy bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalar bilan birga jamiyatning rivojlanganligi, ilmiy bilim, madaniy hayot darajasi va shaxsning rivojlanish imkoniyatlarini aks ettiruvchi fanlarni kiritishni talab etadi. ta’lim mazmunining tashkiliy-jarayon bilan aloqadorlik tamoyili. bu tamoyil ta’lim mazmunini tanlashda bir tomonlama yondashishni rad etadi. u aniq bir o’quv jarayonini amalga oshirish bilan bog’liq tashkiliy shart-sharoitni hisobga olishni ko’zda tutadi. bu umumiy o’rta ta’lim mazmunini loyihalashtirish jarayonida taqdim etish va o’zlashtirish tamoyillari, texnologiyasi, darajasi va u bilan bog’liq xatti-harakatlarni hisobga olish kerakligini anglatadi. ta’lim mazmunining yaxlit strukturaga aloqadorlik tamoyili. bu tamoyil ta’lim tizimining turli …

5 / 5

amoyili ta’limni insonparvarlashtirishdagi to’siqlarni yo’qotishga imkon beradi. u ijtimoiy-gumanitar va tabiiy-ilmiy bilimlarni birlashtirish, ketma-ketlikni o’rnatish va fanlararo aloqalarni o’quvchilarning idrok etishi va amaliy faoliyat metodologiyasining mohiyatini anglab yetishlariga tayanishni talab etadi. ta’lim mazmunining ketma-ketligi tamoyili. mazkur tamoyil ta’lim mazmunini o’sib boruvchi yo’nalishda rejalashtirishdan iborat bo’lishini anglatadi, bunda birinchi navbatda har bir yangi bilim avvalgisiga tayanadi va undan kelib chiqadi. ta’limning mazmuni muntazamligi tamoyili. ushbu tamoyil o’rganilayotgan bilimlar va shakllantirilayotgan malakalar va kompetentsiyalarni yagona tizimdagi o’rni, umumiy o’rta ta’lim, barcha o’quv kurslari va yaxlit mazmunning bir-biriga hamda umuminsoniy, milliy madaniyat tizimi aloqadorlikda ko’rib chiqishni ko’zda tutadi. ta’lim mazmunining o’quvchilar yosh xususiyatlariga mosligi tamoyili. mazkur tamoyil ta’lim mazmunini loyihalashda o’quvchilarning yosh xususiyatlari va tayyorgarlik darajasini hizobga olishni ko’zda tutadi. ma’lum bir yosh davriga mos bilim, ko’nikma, malaka va kompetentsiyalar tizimi ta’lim mazmunida aks ettiriladi. ta’lim mazmunini loyihalashtirishda quyidagi mezonlarga asoslaniladi: ta’lim mazmunini mustaqil fikr yuritish va axborot iste’moli madaniyatini shakllantirish ehtiyojiga muvofiq …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta'lim mazmuni"

ta’lim mazmuni tayanch tushunchalar: ta’lim mazmuni, kompetentsiya, davlat ta’lim standarti, o’quv reja, o’quv dasturi, malaka talablari, o’quv-metodik majmua. ta’lim mazmuni tushunchasi. ta’lim mazmuni deganda o’quvchilarning egallashi lozim bo’lgan bilim, ko’nikma, malaka va kompetentsiyalarning aniq belgilangan hajmi va ko’lami tushiniladi. ta’lim mazmuni tarkibida quyidagilar aks etadi: olam va inson haqidagi bilimlar; faoliyatni amalga oshirish usullari; ijodiy faoliyat tajribasi; atrof-muhitga emotsional-faoliyat tajribasi. ta’lim mazmuni takomillashib borish tavsifiga ega bo’lib, uni aniqlovchi asosiy omillarga quyidagilarni kiritish mumkin: 1) jamiyatda fan, texnika va madaniyatning rivojlanganlik darajasi; 2) jamiyat tomonidan qo’yiladigan ijtimoiy buyurtma; 3) ta’limninq maqsad v...

This file contains 5 pages in DOCX format (46.0 KB). To download "ta'lim mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: ta'lim mazmuni DOCX 5 pages Free download Telegram