o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati

DOCX 10 pages 27.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.7 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

4-mavzu. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. 2. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e'lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 3. mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa'y-harakatlar. 4. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida islom karimovning tarixiy xizmatlari. tayanch tushunchalar: o`zbekiston respublikasining «davlat mustaqilligi to`g’risida» gi qonun, prezident saylovlari, o`zbekiston konstitutsiyasi, davlat ramzlari. o‘zlikni anglashga intilishning kuchaydi. 80-yillarning boshlarida sovet siyosiy tizimi, xo‘jalik yuritish usuli o‘zining rivojlanish imkoniyatlarini batamom tugatdi. ma'muriy-siyosiy biqiqlik kuchaydi, jamiyat a'zolari mehnat intizomi pasaydi, loqaydlik, befarqlik kuchaydi. 80-yillar o‘rtalarida sovet jamiyatida «qayta qurish» boshlandi. qayta qurish haqida m. s. gorbachev kpss mk ning aprel (1985 yil) plenumida taklif kiritdi. unda mahsulot ishlab chiqarish uchun 2 marta ko‘p tabiiy resurslar, energiya, inson mehnati sarf etilishi, temir, po‘lat, stanoklar ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoda 1-o‘rinni egallashiga qaramasdan mamlakatda raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishning yo‘lga …

2 / 10

ini tugatilishi, ekologik holatni sog‘lomlashtirilishi o‘zbekistonda dolzarb masala sifatida ko‘tarildi. jamiyating barcha jabhalarini kompleks tarzda isloh qilishga xarakatlar buldi. asosiy maksad sovet jamiyatini to‘liq demokratlashtirish deb aytildi. sssrda saylov tizimini o‘zgartirshi to‘g‘risidagi qonun (1988 yil dekabri) qabul qilindi. markaz o‘z ta'sirini kuchaytirish maqsadida o‘zbekistonda "o‘zbek ishi», «paxta ishi» kabi uydirmalarni o‘ylab topdi. 1984-1990 yillarda 30-50-yillarida sodir bo‘lgan qatag‘onlardan kam bo‘lmagan bedodliklar yuz berdi. qayta qurish siyosati ham sssr davlatini muqarrar inqirozdan qutqarib qola olmadi. davlatda inqiroz boshlandi. ittifoqdosh respublikalarda milliy o‘zlikni anglash va mustaqillik sari dadil qadamlar qo‘yildi. xx asrning 80-yillari oxirida “o`zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayotida o`zgarish boshlandi. odamlar xilma xil fikrlar bildirish, dillaridagini oshkora ayta olish imkoniga ega bo`la boshladilar. o`zbek xalqining dilidagi g’oya-mustaqillik g’oyasi edi, xalq mana shu g’oyani ko`tarib chiqdi mustaqillik uchun harakatda yangi to`lqin boshlandi. tarix taqozosi bilan elim, yurtim deb yonib yashayotgan islom karimovdek fidoyi insonning o`zbekistonning birinchi rahbari lavozimiga 1989 yilda saylanishi bu sohadagi adolatsizliklarga …

3 / 10

a asoslangan, ma‘muriy-buyruq bozlikka xos bo`lgan markazlashgan davlat saqlanib qoladi mi yoki demokratik jarayonlar chuqurlashishi evaziga ittifoqdagi respublikalar suvereniteti ta‘minlanadimi degan masala dolzarb bo`lib qoldi ikkinchi tomondan, o`shadavrdagi markaziy davlat rahbariyati mamlakat ichkarisidagi vaziyatni to`g’ri baholay olmadi, milliy respublikalarda mustaqillikka erishish tabora kuchayib borayotganining oldini ololmay qoldi. 1990 yil boshida o`zbekistonda boshqaruvning prezidentlik shakli masalasi ko`tarildi. respublikada boshqaruvning shunday shaklining joriy etilishi, avvalo, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, millatlar aro va boshqa sohalardagi muammolarni hal qilish jarayonini tezlashtirishga ko`maklashish vositasi sifatida joriy qilindi. eng muhimi, prezident muassasining joriy etilishi respublika uchun suverenitet va davlatchilikda mohiyat jihatidan yangi bosqichga o`tishni bildirar edi. alohida shuni ta‘kidlash kerakki, o`sha kezlari keng miqyosda tartib va intizomni, eng avvalo, boshqaruvning barcha darajalarida va jabhalarda ijro mexanizmini qayta qurishni tezlashtirish vazifalarini vaqtida hal etish, fuqarolar huquqlarini ximoya qiluvchi barcha muassasalarini nazorat qilish masalalari ham katta ahamiyat kasb etmoqda edi. shu ob‘ektiv holatni xisobga olib, 1990 yil 24 martda o`zbekiston …

4 / 10

uning kirish qismida qo`yidagicha yozib qo`yildi: “o`zbekiston sovet sotsialistik respublikasi oliy kengashi o`zbek xalqining davlat qurilishidagi tarixiy tajribasi va tarkib topgan boy an‘analari, har bir millatning taqdirini o`zi belgilash huquqini ta‘minlashdan iborat oliy maqsad haqi, o`zbekistonning kelajagi uchun tarixiy mas‘uliyatni chuqur xis etgan holda xalqaro huquq qoidalariga, umumbashariy qadriyatlarga va demokratiya printsiplariga asoslanib, o`zbekiston sovet sotsialistik respublikasining davlat mustaqilligini e‘lon qiladi,”. sessiya qabul qilgan bu “mustaqillik deklaratsiyasi” xalqimiz tomonidan katta mamnuniyat bilan kutib olindi. shu kundan boshlab respublikada o`zbekistonning iqtisodiy va siyosiy hayotiga doir masalalar mustaqil tarzda hal qilina bordi. o`zbekiston rahbariyati va xalqi mustaqillik sari dadil qadam quyaverdi. 1991 yil 17 martda umumxalq referendumi o`tkazildi. referendumda o`zbekiston xalqining mutloq ko`pchiligi o`zbekistonni mustaqil respublika sifatida qo`rish xoxishi borligi namoyon bo`ldi. o`zbekistonda respublikaning davlat mustaqilligiga doir mutlaqo yangi davlat ramzlari tayyorlash va qabul qilish ishlari ham dadil boshlab yuborildi. xususan, 1991 yil 15 fevralida o`zbekiston oliy kengashi “o`zbekistonning davlat ramzlari to`g’risida” …

5 / 10

kelib sobiq sssr ning ijtimoiy-siyosiy holatida inqirozli holat tobora kuchaydi. bu holat ayniqsa, ko`pchilikrespublikalarning ittifoq tarkibidan chiqish, o`z-o`zini belgilash, huquqini berish, markazning siyosiy-iqtisodiy, harbiy va tashqi siyosiy sohalardagi rolini qayta ko`rish kabi talablarning xaqli ravishda qo`yilishida aksini topdi. lekin, markaziy rahbariyat xalqlar va ittifoqchi respublikalar siyosiy rahbariyatining chinakam mustaqillikka intilishi bilan hisoblashmadi. bu munosabatni markazning boltiqbo`yi respublikalarning ittifoq tarkibidan chiqib ketish, o`zbekistonda, keyinchalik esa boshqa respublikalarda ham prezidentlik boshqaruvining joriy etilishi va bu respublikalar tomonidan suverenitet to`g’risidagi deklaratsiyalarning qabul qiliniishiga tish-tirnog’i bilan qarshilik ko`rsatganligida ham ko`rish mumkin. lekin, ba‘ribir harakatga kelgan inqiroziy holatni endi to`xtatib bo`lmas edi. shu sababdan ham, davlat yemirilishidan jiddiy xavotirga tushgan partiya-davlati rahbariyati 1990 yilning kuzida ittifoq markazi va respublikalar o`rtasidagi munosabatlarni yangi holatga o`tkazish maqsadida mo`zokara jarayonini boshlashga majbur bo`ldi. chunki, sssr oliy soveti ham, sssr prezidenti va hukumati ham inqiroziy holatdan chiqishning yo`lini topa olmay qolgan edi. o`shayillar ittifoq bo`yicha prezidentlik lavozimini egallab turgan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati"

4-mavzu. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. 2. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e'lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 3. mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa'y-harakatlar. 4. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida islom karimovning tarixiy xizmatlari. tayanch tushunchalar: o`zbekiston respublikasining «davlat mustaqilligi to`g’risida» gi qonun, prezident saylovlari, o`zbekiston konstitutsiyasi, davlat ramzlari. o‘zlikni anglashga intilishning kuchaydi. 80-yillarning boshlarida sovet siyosiy tizimi, xo‘jalik yuritish...

This file contains 10 pages in DOCX format (27.7 KB). To download "o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasining ta… DOCX 10 pages Free download Telegram