o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati

PPTX 45 pages 143.8 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 143.8 KB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

turkiston o’lkasida jadidchilik harakati va siyosiy harakatlar mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. reja: 1.mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2.o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. 3.mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 4.mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 1985 yil aprel plenumida sssr mk bosh kotibi m.s.gorbachyov tomonidan ittifoqda “qayta qurish” siyosati e’lon qilindi. qayta qurishning asosiy mohiyati jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy sohalarida to‘planib qolgan inqirozli holatlarni bartaraf etish rejasidagi siyosat edi. aslida qayta qurishni amalga oshirish ikki bosqichga bo‘lingan edi. ulardan birinchisi 1985-1987 yillar bo‘lib, ikkinchi bosqichi – 1987 - 1990 yillarni o‘z ichiga olgan. biroq, qayta qurish o‘zining birinchi bosqichidayoq inqirozga yuz tutdi. buning sabablari quyidagilardan iborat: 1.qayta qurishning aniq, izchil, ilmiy jihatdan puxta ishlab chiqilgan aniq dasturi yo‘q edi. 2. mamlakatdagi partokratik rahbariyat “nomenklatura”ni saqlab qolishdan manfaatdor edi, chunki mamlakatni …

2 / 45

qich bo‘ldi. qonunni amalga oshirish maqsadida o‘zbek tilini o‘qitish maxsus kurslari tashkil etildi, o‘zbek tilidagiadabiyotlar, darsliklar nashr etilishiga va o‘quv yurtlarida o‘qitilishga e’tibor kuchaydi. 1990 yil bahorda markazning qattiq qarshiligiga qaramasdan prezidentlik lavozimi ta’sis etildi. bu o‘zbek davlatchiligi va mustaqilligining prinsipial yangi bosqichi bo‘ldi. o‘zbekiston rahbariyati ba’zi yuqori rahbarlik lavozimlarga tavsiya qilingan shaxslarni moskvada suhbatdan o‘tkazish amaliyotini tugatdi. i.a.karimov 1990 yil 14 martda o‘zbekiston oliy kengashida o‘zbekistonning birinchi prezidenti qilib saylandi. 1990 yil 20 iyunda mustaqillik to‘g‘risidagi deklaratsiyaning qabul qilinishi xalqning davlat mustaqilligiga intilishini huquqiy, iqtisodiy va siyosiy mazmun bilan to‘ldirdi va g‘oyat katta tarixiy ahamiyatga ega bo‘ldi. mustaqillik deklaratsiyasining qabul qilinishi mamlakatimizning tom ma’nodagi, haqiqiy mustaqillikka erishish yo‘lida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. shundan e’tiboran mamlakatimizning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga doir masalalar mustaqil tarzda hal etila boshlandi.o‘zbekistonning mustaqillik sari intilayotgani uning yangi ittifoq shartnomasini ishlab chiqish jarayoniga respublika manfaati nuqtai nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon …

3 / 45

ldirib: „biz ittifoq va respublikalarning vazifalarini, burchlarini va o‘zaro majburiyatlarini aniq-ravshan belgilab qo‘yish, respublikalar mustaqilligini har jihatdan mustahkamlash tarafdorimiz“, - degan edi. biroq, markaziy hokimiyat respublikalarga erkinlik berish haqidagi talab-takliflarni e’tiborga olishni istamas,to‘g‘rirog‘i ularga erkinlik berishni xohlamas edi. markazning qaysarligi hamda respublikalar jamoatchiligi ta’siri ostida markazdan ajralish harakati kuchayib bordi. 1990-yil bahorida boltiq bo‘yidagi latviya, litva, estoniya respublikalari, keyinroq gruziya va ozarbayjon respublikalari ittifoq tarkibidan chiqqanligini e’lon qildilar. ittifoq bo‘yicha o‘z milliy davlat tuzilmalaridan tashqarida yashayotgan 60 milliondan ortiq aholi milliy-etnik muammolar, mojarolarga duchor bo‘ldi. rossiya, ukraina, belarus parlamentlari davlat suvereniteti to‘g‘risida deklaratsiya qabul qildi. ittifoqdosh respublikalar ketidan rsfsrga kiruvchi muxtor respublikalar ham suverenlik haqida deklaratsiya qabul qildilar. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada baxs va munozaralar kuchaydi. markazdagilar „kuchli markaz – kuchli respublikalar“ desa, joylardagilar „kuchli respublikalar – kuchli markaz“ der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini …

4 / 45

sssr oliy soveti respublikalarning istak va manfaatlarini batamom inkor etgan yangicha shartnoma loyihasini tuzib, respublikalarga tarqatdi.respublikalar, shu jumladan, o‘zbekiston, markaz loyihasini qabul qilmadi. shu tariqa, shartnoma loyihasini tuzish harakatining birinchi bosqichi natijasiz tugadi. 1991-yil fevral- mart oylarida ittifoq shartnomasi loyihasi ustida ishlashning ikkinchi bosqichi bo‘lib o‘tdi. unda boltiqbo‘yi respublikalari, gruziya, armaniston, moldova vakillari qatnashmadi, ozarbayjon kuzatuvchi bo‘lib qatnashdi.bu bosqichda ittifoq bilan respublikalar vakolatlarini farqlab qo‘yishga harakat qilindi. nihoyat, ittifoq va respublikalar vakolatlari belgilab qo‘yilgan yangi shartnoma loyihasi matbuotda e’lon qilindi. respublikalarda mazkur loyiha muhokama qilindi.respublikalar, jumladan, o‘zbekiston, markaziy idoralar hali o‘zining eskicha hukmron mavqeyini saqlash ruhi singdirilgan bu hujjatdan qanoatlanmaganliklarini bildirdilar. sssr oliy soveti ittifoq shartnomasini o‘zgartirish, sssrni teng huquqli suveren respublikalar federatsiyasi sifatida yangilash xususida xalqning fikrini bilish maqsadida 1991 yil 17-mart kuni butunittifoq referendumini o‘tkazishga qaror qildi.1991 yil 20 fevralda o‘zbekiston oliy kengashining rayosati ham referendum o‘tkazishni ma’qulladi va sssr oliy soveti tomonidan tayyorlangan byulleten bilan birga yana …

5 / 45

a loyihasini rad etdi. o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimov o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mitasining 1991 yil 12 martda bo‘lgan iv plenumida so‘zlagan nutqida: „ittifoq shartnomasini imzolash uchun eng qulay payt qo‘ldan boy berib qo‘yildi. ikki yil muqaddam bu masalani ko‘targan kishilarning ovoziga hech kim quloq solmadi. markaz 1922 yildagi shartnomaga mahkam yopishib olib, oqilona takliflarni qabul etmadi, ishni paysalga soldi“,–degan edi. bu fikrning to‘g‘riligini hayot to‘la isbotladi. 1991 yil aprelda kievda ukraina, rossiya, belarus, o‘zbekiston, qozog‘iston respublikalari rahbarlarining uchrashuvi bo‘ldi.uchrashuvda mustaqil respublikalar manfaatlariga mos keladigan ittifoq shartnomasini tuzishga yondashish yo‘llari ishlab chiqildi va tegishli bayonot imzolandi. bu hujjatni qirg‘iziston, tojikiston, turkmaniston respublikalari ham imzolashga rozilik bildirdi. markaz yon berishga majbur bo‘ldi. 1991 yil aprelda novo-ogoryovoda sssr prezidenti m.s.gorbachyovning 9 respublika rahbarlari bilan uchrashuvi bo‘ldi. ishtirokchilar tomonidan „mamlakatdagi vaziyatni bar-qarorlashtirish va tanglikni bartaraf etishga doir kechiktirib bo‘lmaydigan choralar to‘g‘risida qo‘shma bayonot“ imzolandi. bu hujjat „9+1“ (9 respublika + markaz) degan nomni oldi. …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati"

turkiston o’lkasida jadidchilik harakati va siyosiy harakatlar mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. reja: 1.mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2.o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. 3.mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 4.mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 1985 yil aprel plenumida sssr mk bosh kotibi m.s.gorbachyov tomonidan ittifoqda “qayta qurish” siyosati e’lon qilindi. qayta qurishning asosiy mohiyati jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy sohalarida to‘planib qolgan inqi...

This file contains 45 pages in PPTX format (143.8 KB). To download "o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasining ta… PPTX 45 pages Free download Telegram