murod muhammad do`stning “bir toychoqning xuni” hikoyasida kinoya

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1662585705.doc αζαρ murod muhammad do`stning “bir toychoqning xuni” hikoyasida kinoya yozuvchi murod muhammad do`st bir anjumanda: “kinoda har bir detal gapiradi. men ham bitta kino qilganman, lekin o`zimga yoqmagan”, - degan edi. darhaqiqat, 1984 yilda adib ssenariysi asosida “galatepalik avliyo” nomli qisqa metrajli film suratga olingan. film haqida yozuvchining yuqoridagicha xulosaga kelishi sababini rejussura yoki aktyorlar ijrosidan emas, boshqa tomondan izlash kerak. gap shundaki, m.m.do`st asarlarida hikoya qilinayotgan voqea bilan birga uni hikoya qilish hodisasi (m.baxtin) ham birdek ahamiyatga ega. boshqacha aytganda, m.m.do`st ijodida rivoya, roviy nuqtai nazari muhim kompozitsion unsur sifatida ko`rinadiki, ana shu nuqtai nazarni kino “tili” da aks ettirish imkoni bo`lmagani uchun ham, bizningcha, adibning filmdan ko`ngli to`lmagan. yozuvchining “qaydasan, quvonch sadosi” hikoyasidagi lirizm “dashtu dalalar”da hikoyasida idilliyaga, “darvoza yonidagi it” asariga kelib elegiyaga aylandi. bu asarlarda muallif o`z qahramoni bilan birga his qiladi, quvonadi, iztirob chekadi, dunyoga uning nigohi bilan qaraydi. “bir toychoqning xuni” hikoyasi esa …

roviy o`zi kuzatayotgan voqelikka bo`lgan munosabatini sezdirmaydigan darajada xolis nigoh egasi emas. bu fikr yuqorida aytganlarimizni inkor etayotgandek, ya`ni roviy nuqtai nazari ayni paytning o`zida ham obyektiv, ham obyektiv emas, degan xulosaga olib kelayotgandek. buni qanday tushunish kerak? gap shundaki, yozuvchi hikoyada kishilarning ma`naviy- axloqiy qadriyatlarga bo`lgan ziddiyatli munosabatini aks ettiradi. bunday munosabat faqat to`raboy yoki g`uchchi chol uchungina emas, balki ibodilla maxsum va mulla doniyor uchun ham xos. hamma o`z fikri, xohish-istaklarini ana shu qadriyatlar bilan asoslashga urinadi (“maxsum hindu ekan!.. - deb qichqirdi mulla nishon mulla doniyorni guvohlikka chaqirib.- eshityapsizmi, maxsum hinduning mullasiga o`xshab gapiryapti”). hatto roviy ham to`raboy haqidagi fikrlarini mulla doniyorga tasdiqlatib oladi: “mulla doniyorning aytishicha, bu odamning ichidagi qorasi yuziga tepgan ekan, keyin u ikki dunyodan ham umidini uzgan bir do`zaxi ekan...” ko`rinadiki, roviy qahramonlarni ko`rgan–bilgan, ular bilan yonma-yon yashayotgan, qisqasi, bir galatepalik odamdek taassurot qoldiradi. hikoyada milliy-ma`naviy qadriyatlar va ularning kishilararo munosabatlarda namoyon bo`lishidagi …

q istab, o`zicha bama`ni gaplardan gapirmoqchi bo`ldi, lekin bama`ni gap deganlari hadeganda tiliga kelavermadi”. hikoyadagi qahramonlarning holati “qochgan ham “xudo”, quvgan ham “xudo” deydi” maqolini eslatadi. bu hol roviy nutqida ham aks etadi: “lekin ibodulla maxsum xudolig`ni unutmagan, insofni biladi, olijanoblik qilib, eski, unutilib ketay degan sirni qaytadan to`raboyning esiga soladi”. yoki to`raboy haqida: “sutday oq bo`lishning hech iloji yo`q. bo`lmasam, xudoga shukur, shu bo`z toydan boshqa ayblari ham oz emas”. muallif nutqining jumla qurilishida kinoyaviy munosabat o`z ifodasini topadiki, matn mazmunan o`zaro nomuvofiq sintaktik birliklardan iborat bo`lib qoladi. garchi personajlar nutqida rivoyatga xos tafakkur tarzi yetakchilik qilsa-da, muallifning kinoyaviy munosabati qahramonlar “rivoyat”ini “latifa”ga aylantiradi. bu hol, avvalo, dialoglarning qahramonlar uchun ham, kitobxon uchun ham kutilmagan tarzda yakunlanishida ko`rinadi. suhbat boshlanishidagi quyidagi dialog bunga yaqqol misol bo`la oladi: “-keling, to`raboy, -dedi u (g`uchchi chol-m.sh.) sekin. -keldik,-dedi to`raboy. -nega keldingiz, -deb so`radi ibodulla maxsum”. suhbatning goh ibodulla maxsum, goh to`raboy yoki …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "murod muhammad do`stning “bir toychoqning xuni” hikoyasida kinoya"

1662585705.doc αζαρ murod muhammad do`stning “bir toychoqning xuni” hikoyasida kinoya yozuvchi murod muhammad do`st bir anjumanda: “kinoda har bir detal gapiradi. men ham bitta kino qilganman, lekin o`zimga yoqmagan”, - degan edi. darhaqiqat, 1984 yilda adib ssenariysi asosida “galatepalik avliyo” nomli qisqa metrajli film suratga olingan. film haqida yozuvchining yuqoridagicha xulosaga kelishi sababini rejussura yoki aktyorlar ijrosidan emas, boshqa tomondan izlash kerak. gap shundaki, m.m.do`st asarlarida hikoya qilinayotgan voqea bilan birga uni hikoya qilish hodisasi (m.baxtin) ham birdek ahamiyatga ega. boshqacha aytganda, m.m.do`st ijodida rivoya, roviy nuqtai nazari muhim kompozitsion unsur sifatida ko`rinadiki, ana shu nuqtai nazarni kino “tili” da aks ettirish imkoni bo`lmagani uc...

DOC format, 2.0 MB. To download "murod muhammad do`stning “bir toychoqning xuni” hikoyasida kinoya", click the Telegram button on the left.

Tags: murod muhammad do`stning “bir t… DOC Free download Telegram