qadimgi hind tibbiyoti

DOCX 7 sahifa 22,8 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 22,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

3- mavzu: qadimgi hind tibbiy risolalarida qadimgi hind tibbiyoti masalalarining yoritilishi. qadimgi xitoyda tibbiyot va uning o‘ziga xos tomonlari darsning xronologik xaritasi. texnologik bosqichlar faoliyat mazmuni. 1. o‘quv jarayoniga kirish (10 min) o‘qituvchi talaba mashg‘ulot mavzusini e’lon qiladi, bakalavrlarni rejadagi asosiy savollar va tushunchalar, atamalar, foydalanadigan adabiyotlar bilan tanishtiradi. shu jumladan bakalavrlarni rejalashtiradigan o‘quv natijalari va baxolash kriteriyalari bilan tanishtirish. mashg‘ulot rejasi bilan tanishtiradilar va zaruriy axborotlarni qayd etib boradi. 2. asosiy bosqich (60 min) 2.1.quyidagi diqqatni jalb qiluvchi savollarga javob berishni taklif qiladi. bunda bir nechta javoblarni tinglaydi) 2.2. bakalavrlarni bir nechta kichik guruxlarga bo‘ladi. xar bir guruxda bittadan savol bo‘yicha ekspertlar tayinlanadi va ular boshqa guruxlar a’zolariga tushuntirish ishlarini olib boradi. 2.3.xar bir gurux uchun ekspert varaqalarini tarqatib beradi. 2.4. taqdimot boshlanishini e’lon qiladi. o‘qituvchi maslaxatchi sifatida javoblarni sharxlab boradi, aniqliklar kiritadi, xatolar tuzatadi. 2.5. taqdimot nixoyasida xulosalar qilib, xar bir gurux ishtirokchilari diqqatini mavzuning asosiy savollarini yoritishga …

2 / 7

ondir. hindistonning qadimgi zamon tibbiyotini o'rganishda asosiy manba ayur-veda nomli kitob hisoblanadi. ayur-veda so‘zi hayotni bilish, degan ma' noni bildiradi. tarixda uchta ayur-veda bo‘lgan. bular — atrein ayur-vedasi, charaki ayur-vedasi va sushruta ayur-vedasi. bular ichida sushruta ayur-vedasi alohida o‘rin tutadi. bu kitob eramizdan oldingi vi asrda yozilgan, deb taxmin qiladilar. kitobda odam organizmining tuzilishi, uning tabiati, sog‘liqni saqlash masalalari, kasalliklarni aniqlash va davolash masalalari bayon etilgan. hindiston olimlari odam organizmining tuzilishi, uning tabiati masalasida xitoyliklar singari samoviy unsurlar nazariyasiga asoslanganlar. hindlar ma’lum 4 unsurga yana beshinchi — ilohiy unsurni qo‘shdilar. bu unsurlardan uchtasi organizmga ovqat moddalari sifatida havo-nafas yo‘llari orqali kiradi, deb tushunganlar. hind olimlarining fikricha organizmning tabiati shu unsurlarga bog‘liq. unsurlar o‘z sifatlarini odam organizmiga beradilar. shu sifatlar odam organizmining tabiatini belgilaydi. demak, odam organizmida quruqlik, ho‘llik, issiqlik va sovuqlik xususiyatlari mavjud. sog‘liqni saqlash masalasida qadimgi hindlar birinchi o‘ringa gigiyena qoidalariga rioya qilishni qo‘yganlar. xususan, tanani, kiyim-kechakni, ko‘rpa-to‘shakni, uy-joyni …

3 / 7

ni to‘liq ifodalab bergan. bular — shish paydo bo‘lishi, yallig‘langan joyining qizarishi, haroratning ko‘tarilishi, og‘riq paydo bo‘lishi va yallig‘langan a’zoning funksiyasi ishdan chiqishidir. kasalliklarning kelib chiqishi masalasida qadimgi hind tabiblari rutubatlar (humoral) nazariyasiga asoslanganlar. bu nazariyaga binoan har qanday kasallikning umumiy sababi, a’zodagi to‘rt suyuqlik (qon, safro, savdo va nazla)ning biri yoki, undan oshig‘i miqdor yoki sifat jihatdan o‘zgarishiga bog‘liq, deb hisoblangan. kasalliklarni davolashda qadimgi hind tabiblari ishlatgan dorilarning soni 800 ga yaqin bo‘lgan. bular qatorida o‘simliklar, hayvon a’zolari va mineral moddalar ko‘pchilikni tashkil etadi. tabiblar bemorga dori berishdan oldin, uning organizmini ortiqcha rutubatlardan tozalash chorasini ko‘rganlar. bu bilan rutubatlarni muvozanat holatiga keltirmoqchi bo‘lganlar. shu maqsadda ko‘pincha bemor tomiridan qon olganlar. shundan so‘ng bemorga dori-darmon berilgan va boshqa davo choralari amalga oshirilgan. masalan, uqalash (massaj), vanna qabul qildirish va h.k. qadimgi hind tibbiyotida jarrohlik usuli juda rivoj topgan edi. ayniqsa sushruta juda mohir jarroh bo‘lgan. jarrohlar qovuqdagi toshni chiqarib olish, …

4 / 7

rrohlari biror yetishmagan, yoki biror sabab bilan kesilib ketgan a’zoni tiklashda katta natijaga erishganlar. bunday, operatsiya usuli o‘sha vaqtda faqat hind tibbiyotida amalga oshirilgan. plastik operatsiya sohasida sushrutaning o‘zi ayniqsa mashhur bo'lgan. u quloq, burun, lab kabi a’zolarni plastik operatsiya usuli bilan tiklagan. bu operatsiyalarni u juda mohirlik bilan bajargan. plastik operatsiyalarda ishlatiladigan qurol va asboblar juda takomillashgan va xilma-xil bo‘lgan. ularning soni 200 dan ortiq edi. 0‘sha zamondagi plastik operatsiya "hind usuli" nomi bilan ma’lum bo‘lgan. atreyn, charaki ayur-vedalari ham hindiston tibbiyoti tarixida muhim rol o‘ynaganlar. bu kitoblarda ham o‘sha zamonda ma’lum bo‘lgan kasalliklar, ularni aniqlash va davolash usullari bayon etilgan. shunday qilib, hindiston ham tibbiyot sohasida yuksak darajada rivojlangan qadimgi sharq mamlakatlaridan biri bo‘lgan. qadimgi xitoy tibbiyoti xitoy — uzoq o‘tmishda fan va madaniyat yuksak darajada rivojlangan mamlakatlardan biri bo‘lgan. xitoy tibbiyoti ham uzoq o‘tmish tarixga ega. uning kelib chiqishi sinantrop davriga borib taqaladi. qadimgi xitoy tibbiyoti haqidagi …

5 / 7

k va kasallik, uning sabablari, har bir alohida kasallikning alomatlari, tashxis qo‘yish va davolash usullari bayon etiladi. odam organizmining tuzilishi va uning tabiati haqida, qadimgi xitoy tabiblari, samoviy unsurlar tushunchasida bo‘lganlar. ular butun borliq to‘rt samoviy unsur (element) — yer, suv, havo va olovdan tashkil topgan, degan naturfilosofik nazariyaga asoslanganlar. salomatlik va kasallik masalasida xitoy tabiblari ikki qarama-qarshi kuch tushunchasida bo‘lganlar. bu tushunchaga binoan, ular odam organizmi ikki, bir-biriga qarshi kuch ta’siri ostida turadi. shu kuchlar o‘zaro muvozanatda bo‘lsalar kishining salomatligi saqlanadi, agar ulardan biri ustun kelib qolib muvozanat buzilsa kasallik kelib chiqadi, deb o‘ylaganlar. bu kuchlarning birinchisini "yan", ikkinchisini "in", deb ataganlar. "yan" harakatchan faol kuch, "in” esa sust inert kuch hisob- langan. 0‘tgan asrda yashagan taniqli tibbiyot tarixchisi f.r.borodulinning fikricha xitoylar "yan" deganda pnevmani, "in" deganda esa tomirlarda suzib yuruvchi passiv suyuqliqni ko‘zda tutgan ekanlar. xitoy tabiblarining fikricha "yan" nafas yo‘llari orqali o‘pkaga kirib, undan yurakka o‘tib undagi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi hind tibbiyoti" haqida

3- mavzu: qadimgi hind tibbiy risolalarida qadimgi hind tibbiyoti masalalarining yoritilishi. qadimgi xitoyda tibbiyot va uning o‘ziga xos tomonlari darsning xronologik xaritasi. texnologik bosqichlar faoliyat mazmuni. 1. o‘quv jarayoniga kirish (10 min) o‘qituvchi talaba mashg‘ulot mavzusini e’lon qiladi, bakalavrlarni rejadagi asosiy savollar va tushunchalar, atamalar, foydalanadigan adabiyotlar bilan tanishtiradi. shu jumladan bakalavrlarni rejalashtiradigan o‘quv natijalari va baxolash kriteriyalari bilan tanishtirish. mashg‘ulot rejasi bilan tanishtiradilar va zaruriy axborotlarni qayd etib boradi. 2. asosiy bosqich (60 min) 2.1.quyidagi diqqatni jalb qiluvchi savollarga javob berishni taklif qiladi. bunda bir nechta javoblarni tinglaydi) 2.2. bakalavrlarni bir nechta kichik guruxlarg...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (22,8 KB). "qadimgi hind tibbiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi hind tibbiyoti DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram