psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi

DOCX 12 pages 31.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.9 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi mavzu o‘quv maqsadi: ta’limiy: bo‘lajak pedagoglar tomonidan psixik taraqqiyot mohiyati, unga bo‘lgan turli qarashlar, psixik rivojlanish omillari va harakatlantiruvchi kuchlari, yoshni davrlashtirish haqidagi bilimlarni o‘zlashtirilishini tashkil etish. tarbiyaviy: bo‘lajak pedagoglar tomonidan psixik taraqqiyot mohiyati, unga bo‘lgan turli qarashlar, psixik rivojlanish omillari va harakatlantiruvchi kuchlari, yoshni davrlashtirish haqidagi bilim, malaka va ko‘nikmalarni shakllantirish. rivojlantiruvchi: mavzuning ta’limiy va tarbiyaviy o‘quv maqsadlari asosida talabalar dunyoqarashini kengaytirish. reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik taraqqiyot va ta’lim o‘rtasidagi o‘zaro munosabat. 3.yosh rivojlanishini davrlarga bo‘lish. 2.1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar inson va hayvon psixikasi doimiy rivojlanish holatida bo‘ladi. biroq hayvonot dunyosidagi va insoniyatda bo‘ladigan rivojlanish jarayoni o‘z xarakteri va mazmuni jihatidan bir-biridan tubdan farq qiladi. hayvonot dunyosidagi psixik tara qqiyot mexanizmlari – nasliy, biologik jihatdan mustahkamlangan tajribani avlodd an - avlodga uzatish bo‘lib, uning asosida hayvonlarning tashqi muhitga individual moslashuvi ro‘y beradi. inson psixik funksiyalarining rivojlanish mohiyati shundan …

2 / 12

ishi ayniqsa hozirgi sharoitlarda, ya’ni o‘zida ma’naviy boylik axloqiy soflik va jismoniy kamolotni garmonik ravishda mujassamlashtirgan yangi shaxsni tarbiyalash vazifasi birinchi o‘ringa chiqarilishi bilan alohida ahamiyat kasb etadi. psixik taraqqiyot jarayonining qonuniyatlari, uning omillari hamda harakatlantiruvchi kuchlari haqidagi bilimlarsiz insonni tarbiyalash ishini ham amalga oshirib bo‘lmaydi. insonda biologik va ijtimoiy tomonlar munosabati haqidagi masala psixologiyada dialektik ta’limotga asosan hal qilinadi. bu ta’limotga binoan inson “barcha ijtimoiy munosabatlar majmuidan iborat”. dialektik materializm insonga ijtimoiy-tarixiy mavjudot sifatida, shu bilan bir vaqtda tabiatning bir bo‘lagi, deb qaraydi. inson – biosotsial mavjudot. shuning uchun ham uning psixik taraqqiyotga ikki asosiy omil: 1)biologik, tabiiy. 2)ijtimoiy – hayot sharoitlari, jamiyat tomonidan tashkil etiladigan ta’lim va tarbiya ta’sir ko‘rsatadi. bu ikki omilning o‘zaro munosabati turli oqim namoyondalari, (ya’ni biologik va sotsial) tomonidan turlicha talqin qilinadi. biologik oqim namoyondalari insondagi tug‘ma, hayotiy jarayonlarni uni rivojlanishiga hal qiluvchi ta’sir qiladi, deb tan oladilar. sotsial oqim namoyondalari esa, aksincha, asosiy …

3 / 12

ni bilish va unga ta’sir etish organi sifatida qo‘lga egalik, nutq harakat apparatining o‘ziga xos, insoniy tuzilishini oladi. bulardan tashqari biologik, instiktiv ehtiyojlar – ovqatga, issiqlikka bo‘lgan ehtiyojlarni, oliy nerv faoliyati tipi xususiyatlarini ham bola nasliy yo‘l bilan qabul qiladi. nerv sistemasi, sezgi organlari, bosh miyaning tabiiy, tug‘ma psixofiziologik va anatomik xususiyatlari layoqat deb ataladi. layoqat asosida esa insoniy, intellektual xususiyatlar, qobiliyatlar shakllanadi va rivojlanadi. demak, biologik omillar shaxsning shakllanishida, psixik taraqqiyotning faqat tabiiy xususiyatlari bola rivojlanishini belgilamaydi. biologik xususiyatlar insonning tabiiy asosini tashkil qiladi. uning mohiyati esa sotsial, ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan sifatlardan iborat. inson shaxs sifatida ijtimoiy, sotsial muhitning hal qiluvchi ta’siri ostida shakllanadi. bolaning psixik taraqqiyotiga tabiiy muhit muayyan ta’sir ko‘rsatadi. ammo bolaning psixik taraqqiyotiga uning insoniy jamiyatidagi hayoti asosiy turtki beradi. boshqa kishilar bilan muloqotda bo‘lmasa, bolada psixik taraqqiyot ham bo‘lmaydi. bunga misol, hayvonlar orasida yashab, tarbiyalangan bola: (nutqi rivojlanmagan, aqliy qobiliyatlari yo‘q, insoniy his- tuyg‘u, …

4 / 12

ishida sotsial muhit katta ahamiyatga ega. tajribaning ko‘rsatishicha insoniyat jamiyatidan tashqarida go‘dak haqiqiy, taraqqiy etgan inson bo‘la olmaydi. har bir bola yashaydigan ijtimoiy muhit bir emas, balki bir necha qavatdan, zonadan iborat. eng yaqin zona – oilaviy muhitdir. oilaga qaraganda kengroq zonani bolaning o‘rtoqlari, tarbiyachilari tashkil etadi. bundan tashqari yana bir zonani bolaning qarindoshlari, qo‘shnilari tashkil qiladi va nihoyat, eng keng zona – ijtimoiy muhit bo‘lib hisoblanadi. uning ta’siri faqat bevosita xatti-harakat namunalari, alohida kishilarning mulohazalari orqali emas, balki kitob va gazeta, radio, kino, televideniya, jamiyatda o‘rnatilgan qonun, qoida va odatlar, axloq talablari, estetika orqali amalga oshiriladi. shunday qilib, psixologiya fani odamning psixik xususiyatlari uning hayoti davomida, ya’ni ontogenetik tarzda yuzaga keladi, bu xususiyatlarning tarkib topishi va rivojlanishida odamning ijtimoiy tajribasi uning hayoti va faoliyat sharoitlari, ta’lim va tarbiya etakchi, hal qiluvchi rol o‘ynaydi deb o‘rgatadi. biroq, agar bolaning shaxsiy aktivligi mavjud bo‘lmasa, muhit ham, irsiyat ham shaxsga, uning psixik …

5 / 12

shqarib borish muhimdir. bola faolligini tashkil qilishning asosiy formasi esa – ta’lim va tarbiyadir. rivojlanish jarayonida bola shaxsining o‘zgarishi ham ro‘y beradi. bu o‘zgarishlarni 3 ta guruhga bo‘lish mumkin. 1. shaxs yo‘nalishining rivojlanishi. 2. faoliyatning psixologik strukturasidagi xususiyatlar. 3. ong mexanizmlarining rivojlanish darajasi. rivojlanish jarayonida bolalarda shakllanuvchi motivlar turli-tumandir. shunga muvofiq ularning yo‘nalishi ham harxil bo‘lishi mumkin. ba’zi bolalarda o‘qishga bo‘lgan yo‘nalish etakchilik qiladi: bu bolalar uchun yaxshi o‘qish, o‘qituvchi talablarini bajarish muhimdir, ularni o‘zlashtirish baholari tashvishlantiradi. boshqa bolalar o‘zlarining bilishga bo‘lgan yo‘nalishlari bilan ajralib turadilar. ular masalalar echish, yangi bilimlar olishni yoqtiradilar. biroq barcha predmetlarga ham o‘quvchilar bir xilda munosabatda bo‘lmaydilar. ular uchun baho emas, darslarning qiziqarliligi muhimdir. ko‘pchilik bolalar uchun atrofdagilar bilan o‘zaro munosabatlar muhimroq. bu bolalarning xulq-atvori jamoada muayyan o‘rinni egallash, tengdoshlari, kattalar bilan o‘zaro munosabatlarda o‘z o‘rnini aniqlash bilan belgilanadi. biroq shaxs yo‘nalishi doimo o‘zgarib turadi. masalan: boshlang‘ich sinflarda o‘qishga bo‘lgan yo‘nalish kuchli bo‘lsa, o‘smirlarda atrofdagilar …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi"

2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi mavzu o‘quv maqsadi: ta’limiy: bo‘lajak pedagoglar tomonidan psixik taraqqiyot mohiyati, unga bo‘lgan turli qarashlar, psixik rivojlanish omillari va harakatlantiruvchi kuchlari, yoshni davrlashtirish haqidagi bilimlarni o‘zlashtirilishini tashkil etish. tarbiyaviy: bo‘lajak pedagoglar tomonidan psixik taraqqiyot mohiyati, unga bo‘lgan turli qarashlar, psixik rivojlanish omillari va harakatlantiruvchi kuchlari, yoshni davrlashtirish haqidagi bilim, malaka va ko‘nikmalarni shakllantirish. rivojlantiruvchi: mavzuning ta’limiy va tarbiyaviy o‘quv maqsadlari asosida talabalar dunyoqarashini kengaytirish. reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik taraqqiyot va ta’lim o‘rtasidagi o‘zaro munosabat. 3.yosh rivojlanis...

This file contains 12 pages in DOCX format (31.9 KB). To download "psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik rivojlanish va uni davrl… DOCX 12 pages Free download Telegram