yalpi talab va yalpi taklif (ad-as) modeli

DOCX 12 pages 109.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 109.3 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

yalpi talab va yalpi taklif (ad – as) modeli 5.1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpii talab tushunchasi va grafigi makroiqtisodiyotda ad-as modeli ishlab chiqarish hajmlari va baholar darajalarining tebranishlarini hamda ular o‗zgarishining oqibatlarini o‗rganish uchun bazaviy model bo‗lib hisoblanadi. ad-as modeli yordamida davlat iqtisodiy siyosatining turli variantlari tasvirlab berilishi mumkin. yalpi talab(ad) – uy xo‗jaliklari, korxonalar, hukumat va chet ellik xaridorlarning baholarning ma‘lum darajasida iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan yakuniy tovarlar va xizmatlarning umumiy hajmiga bo‗lgan talabidir. yoki boshqacha qilib aytganda yalpi talab iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan yakuniy tovarlar va xizmatlarni sotib olishga qilingan umumiy harajatlar yig‗indisidir. formula ko‗rinishida yalpi talabni quyidagicha tasvirlash mumkin: ad = c + i + g + xn. baholar darajasi va talab qilingan milliy mahsulot hajmi o‗rtasidagi bog‗liqlikni ifoda etuvchi chiziq yalpi talab egri chizig‗i deb ataladi. buni chizma ko‗rinishida tasvirlash mumkin (5.1.-chizma). 5.1-chizma. yalpi talab egri chizig‗i p bahodan boshqa omillar ta‘siri ad1 ad baho …

2 / 12

tezligi; r – iqtisodiyotdagi baholar darajasi (baholar indeksi); y – talab qilinayotgan real ishlab chiqarish hajmi. bu tenglamadan: p = m v / y va y= m v / p tenglamalarni keltirib chiqaramiz. bu tenglamalardan ko‗rinadiki, baholar darajasi qancha oshsa, real yaim hajmiga talab shuncha past bo‗ladi, ya‘ni pul massasi (m) va uning aylanish tezligi (v) o‗zgarmas bo‗lsa baholar darajasi va yalpi talab o‗rtasida teskari bog‗liqlik mavjud bo‗ladi. 2. yalpi talabning baho va bahodan boshqa omillari baholar darajasi va va yalpi talab o‗rtasidagi teskari bog‗liqlikni , shuningdek quyidagi baho omillari bilan izohlanadi: 1. foiz stavkasi samarasi (keyns samarasi); 2. boylik samarasi yoki real kassa qoldiqlari samarasi (pigu samarasi); 3. import xaridlar samarasi. foiz stavkasi samarasi shuni bildiradiki, yalpi talabning egri chiziq bo‗yicha surilishi narxlar darajasi o‗zgarishining foiz stavkasiga bo‗lgan ta‘siriga bog‗liq. 58 demak, tovarlarning baho darajalari oshsa, iste‘molchilarga xarid qilish uchun katta miqdorda naqd pul kerak bo‗ladi. ishbilarmonlar uchun ham …

3 / 12

bo‗lsa, undan hech ikkilanmasdan birorta avtomashina sotib olishi, agarda inflyatsiya ta‘sirida mashina narxi 12 mln. so‗mga ko‗tarilsa, u mashina sotib ololmasligi mumkin va yana 2 mln. so‗m to‗plash uchun joriy davrda olgan ixtiyoridagi daromadidan ko‗proq qismini jamg‗aradi. iste‘mol xarajati yalpi talabning bir qismi bo‗lganligi tufayli uning kamayishi adning pasayishiga olib keladi. moliyaviy p↑ → aktivlarning↓ →  c↓ (s↑  → ad↓ real qiymati import xaridlar samarasi shuni bildiradiki, biror mamlakatda tovar va xizmatlarning ichki narxlari tashqi narxlarga nisbatan oshib borsa, shu mamlakatda ishlab chiqarilayotgan tovar va xizmatlarga talab kamayadi va o‗z navbatida shu mamlakatda import mahsulotlarga bo‗lgan talab oshadi. va, aksincha, ichki narxlarning pasayishi importning kamayishiga va eksportning oshishiga yoki yaimga talab 59 oshishiga olib keladi. bu esa sof eksport hajmi orqali yalpi talab hajmiga ta‘sir ko‗rsatadi. p↑→ x↓ (m↑ →xn↓ →ad↓ yuqorida ko‗rib o‗tilgan omillar yalpi talabning baho omillari deb ataladi. bundan tashqari yalpi talabning bahoga bog‗liq bo‗lmagan …

4 / 12

hqa muassasalar qurishga qaror qilinganda. 4. sof eksport hajmidagi o‗zgarishlar. a) boshqa mamlakatlar milliy daromadlarining o‗zgarishi. b) valyuta kurslaridagi o‗zgarishlar. pulning miqdoriy nazariyasi tenglamasi yuqoridagilardan tashqari yalpi talabning narxlarga bog‗liq bo‗lmagan yana ikki omilini beradi. bular: pul taklifi (m) va pulning aylanish tezligi (v) dir. yalpi talabning bahoga bog‗liq bo‗lmagan omillari ta‘sirida ad egri chizig‗i o‗ngga yoki chapga siljiydi. natijada ma‘lum baho darajasiga mos keluvchi talab qilinayotgan yalpi ichki mahsulot hajmi o‗zgaradi. pul taklifining, pulning aylanish tezligining oshishi, boshqa davlatlar milliy daromadining oshishi, milliy valyuta kursining ma‘lum miqdorda pasayishi (bular eksportning ortishi, importning pasayishiga 60 olib kelishi tufayli) oqibatida sof eksportning pasayishi va yalpi xarajatlar turli komponentlarining oshishi ad egri chizig‗ining o‗ngga siljishiga olib keladi. bunga aksincha bo‗lgan holatlarda ad egri chizig‗i chapga siljiydi. 3. yalpi taklif grafigi va omillari taklif hajmining mamlakatdagi o‗rtacha narx darajasiga bog‗liqligi as egri chizig‗i bilan ko‗rsatilgan. yalpi taklif deganda muayyan baholar darajasida ishlab chiqarilishi …

5 / 12

t (5.2.- chizma). bunday holat yalpi taklifni tahlil qilishga klassik va keynschilarga xos yondashuv bilan izohlanadi. iqtisodiy adabiyotlarda ko‗pincha oraliq kesma ham keyns kesmasiga kiritib yuboriladi. yalpi taklifning keyns kesmasida milliy ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi uning potensial hajmidan, ya‘ni to‗liq bandlik sharoitida erishishi mumkin bo‗lgan hajmidan kamdir. demak bu kesma iqtisodiyot pasayish bosqichida bo‗lgan va katta miqdordagi resurslardan foydalanilmagan sharoitni ko‗rsatadi. foydalanilmayotgan ushbu resurslarni esa baholar darajasiga ta‘sir ko‗rsatmagan holda ishga tushirish mumkin. bu kesmada milliy ishlab chiqarish hajmi oshishi baholar darajasi o‗zgarmay qolgan sharoitda ro‗y beradi. 61 5.2.-chizma. yalpi taklif egri chizig‗i p oraliq kesma gorizontal yoki keyns kesmasi vertikal yoki klassik kesma y yalpi taklif egri chizig‗ining keyns kesmasida iqtisodiyotni nisbatan qisqa muddatda amal qilishini xarakterlaydi. bu kesmada yalpi taklifni tahlil qilish quyidagi shartlarga tayanadi: · iqtisodiyot ishlab chiqarish omillari to‗liq band bo‗lmagan sharoitda amal qiladi; · baholar, nominal ish haqi qayd etilgan, bozor tebranishlaridan juda kam ta‘sirlanadi; …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yalpi talab va yalpi taklif (ad-as) modeli"

yalpi talab va yalpi taklif (ad – as) modeli 5.1. yalpi talab-yalpi taklif modeliga umumiy tavsif. yalpii talab tushunchasi va grafigi makroiqtisodiyotda ad-as modeli ishlab chiqarish hajmlari va baholar darajalarining tebranishlarini hamda ular o‗zgarishining oqibatlarini o‗rganish uchun bazaviy model bo‗lib hisoblanadi. ad-as modeli yordamida davlat iqtisodiy siyosatining turli variantlari tasvirlab berilishi mumkin. yalpi talab(ad) – uy xo‗jaliklari, korxonalar, hukumat va chet ellik xaridorlarning baholarning ma‘lum darajasida iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan yakuniy tovarlar va xizmatlarning umumiy hajmiga bo‗lgan talabidir. yoki boshqacha qilib aytganda yalpi talab iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan yakuniy tovarlar va xizmatlarni sotib olishga qilingan umumiy harajatlar yig‗indisidir....

This file contains 12 pages in DOCX format (109.3 KB). To download "yalpi talab va yalpi taklif (ad-as) modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: yalpi talab va yalpi taklif (ad… DOCX 12 pages Free download Telegram