dasturlash tillari

DOCX 13 pages 213.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.3 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

2-ma’ruza. dasturlash tillarining tuzilmasi reja 1. dasturlash tillari haqida 2. c++ da kiritish chiqarish operatorlari va arifmetik amallar 2.1. ma’lumotlarni kiritish va chiqarish 2.2. amallar dasturlash tillari haqida xx asrning 80 - yillaridan oldin ishlab chiqilgan kompyuterlar uchun katta dasturiy sistemalarni ishlab chiqish juda ham mushkul vazifa edi. buning eng katta sababi shu davrga xos bo‘lgan kompyuterlarning imoniyatlarining chegaralanganidadir. dasturiy komplekslarni ishlab chiqishda asosiy cheklanishlar kompyuter tezkor xotirasining sig‘imi, ma'lumotlarni ikkilamchi xotira qurilmalaridan (magnit lentalar, barabanlar va h.k.) o‘qish tezligi, protsessorning ishlash tezligi (ularning takt chastotalari bir necha yuz mikrosekund bo‘lgan) bilan bog‘liq. bu davrdagi kompyuterlar xalq ho‘jaligining hisob-kitob bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarini yechish uchun mo‘ljallangan edi. kompyuterlarda boshqa xarakterdagi masalalarning yechishning iloji yo‘q edi. dasturchilar uchun shu kompyuterlarda yechilayotgan masala uchun berilgan ma'lumotlarni hisobga olgan holda masalaning yechish algoritmini ishlab chiqish birinchi o‘rindagi vazifa hisoblangan. bu borada n. virtning mashhur ma'lumotlar+algoritm=dastur formulasini yodga olish yetarli. 1980 yillardan keyin ishlab …

2 / 13

turchilar guruhi imkoniyatlarini kengaytirib, dasturiy mahsulotlarning murakkablik darajasining ortishiga ham sabab bo‘ldi. xx asrning 70-80 yillarda dasturiy mahsulotlarning murakkablik darajasini hal qilish uchun ko‘plab metodlar ishlab chiqildi. ularning ichida yuqoridan pastga usulidagi strukturali dasturlash keng tarqaldi. bu usul yuqori bosqichli fortran va cobol tillarining topologiyasiga asoslangan edi. bu tillarda asosiy bazaviy birlik bo‘lib qism dastur xizmat qiladi. dastur shakli jihatidan daraxtni eslatib, bitta qism dastur boshqasiga murojaat qilar edi. strukturali dasturlashda aynan shunday yondoshuvdan foydalaniladi: algoritmik dekompozitsiya katta masalalarni kichik masalachalarga bo‘lish uchun qo‘llanadi. xx asrning 60-70 yillarida xalq xo‘jaligining ko‘plab masalalarini kompyuter yordamida yechish uchun basic, paskal, fortran kabi dasturlash tillari, dbase. clipper, foxbase, karat kabi ma'lumotlar bazasini boshqaruv tizimlari yetarli bo‘lgan. bu til va tizimlar asosan ibm*86 tipidagi kompyuterlarga mo‘ljallangan bo‘lib, ularning asosiy kamchiliklari shu davrga hos bo‘lgan kompyuterlarning imkoniyatlari bilan bog‘liq edi: - foydalanuvchi uchun qulay bo‘lgan grafik interfeys yaratish imkoniyatining yo‘qligi yoki juda ham katta mehnat …

3 / 13

hlaridan iborat bo‘ldi. ammo, sommervil ularni uchta guruhga bo‘lishni taklif qildi: - yuqoridan quyiga qarab strukturali loyihalash usuli; - ma'lumotlar oqimini tashkil qilish usuli; - ob'ektga yo‘naltirilgan loyihalash. strukturali loyihalash usuliga namunalar yordan va konstantin keltirilgan. asosiy g‘oyalar esa virtning ko‘plab ilmiy ishlarida ochib berilgan. bu asarlarda strukturali dasturlashga nisbatan bo‘lgan har bir yondoshuvda algoritmik dekompozitsiya ishtirok etadi. yozilgan dasturlarning kattagina qismining asosini strukturali dasturlash prinsipi tashkil qiladi. strukturali dasturlash abstraksiyalarni ajratishga imkon bermaydi, ma'lumotlarni samarali himoya qilishni ta'minlamaydi, parallelizmni tashkil qilish uchun yetarlicha vositalarni taklif qila olmaydi. strukturali dasturlash murakkab sistemalarni ishlab chiqishga imkon bermaydi, ob'ektga yo‘naltirilgan dasturlashda samara bermaydi. ma'lumotlar oqimini tashkil qilish usuli djekson hamda orrlarning ishlarida keng yoritilgan. bu usulda dasturiy sistemaning strukturasi xuddi kiruvchi ma'lumotlarni chiquvchi ma'lumotlar qimiga almashtirish tashkil qilish kabi quriladi. ma'lumotlar oqimini tashkil qilish usuli ham strukturali dasturlash usuli kabi bir qator murakkab masalalarda, hususan axborot ta'minot sistemalarida qo‘llanilgan. bu masalalarda kiritilyotgan …

4 / 13

‘naltirilgan dasturlash atamasi dastlab 1960-yillarning o‘rtalarida, simula-67 dasturlash tilida paydo bo‘lgan. ammo, bu til fortran, algol, pl/1 kabi tillarga nisbatan o‘zining imkoniyatlari past bo‘lganligi hamda shu davrda yechish talab qilingan masalalar uchun yetarli vositalarni taklif qila olmagani uchun dasturchilar orasida keng ommalasha olmadi. keyinchalik ob'ektga yo‘naltirilgan dasturlash smalltalk, object pascal, c++, ada, hozirda esa c# kabi yuqori darajali dasturlash tillarining topologiyasi asosida rivojlandi va ommalashmoqda. c++ da kiritish chiqarish operatorlari va arifmetik amallar formatli chiqarish – printf. chiqarish printf funksiyasi ko’rsatilgan parametrlarni standart oqimga chiqarish uchun ishlatiladi. standart oqim tushunchasi keyingi boblarda yoritiladi. xozircha standart oqim sifatida monitor tushunilishi yetarlidir. funksiya stdio.h modulida joylashgan bo’lib, umumiy ko’rinishi quyidagichadir: printf(control,arg1,arg2,…) bunda control boshqaruvchi qator deb atalib ikki turdagi simvollardan iborat bo’ladi: oddiy chiqariluvchi simvollar va navbatdagi parametrni o’zgartirib chiqaruvchi spesifikasiyalar. har bir spesifikasiya % simvolidan boshlanib o’zgartirish turini ko’rsatuvchi simvol bilan tugaydi. o’zgartirish simvollari quyidagilardan iborat. butun sonlar uchun: d– parametr …

5 / 13

$m.nnnnnn ko’rinishidagi o’nlik songa keltiriladi. g – parametr berilgan son qiymati va aniqligi uchun eng ixcham %e yoki %f tanlaydi. g – parametr xuddi g kabi. faqat mantissa belgisi katta harf ya’ni e sifatida yoziladi. simvol va satr uchun: c – parametr bitta simvol deb qaraladi. s – parametr satr simvollar no’linchi simvol uchramaguncha yoki ko’rsatilgan sondagi simvollar bosiladi. misol: #include int main() { int num = -27; int number = 27; float f = 123.456; char r = 'a'; char str[4] = "abc"; printf("%d\n", num); /* -27 */ printf("%u\n", number); /* 27 */ printf("%o\n", number); /* 33 */ printf("%x\n", number); /* lb */ printf( "%f\n", f); /* 123.456001 */ printf("%e\n", f); /* 1.23456e+02 */ printf("%e\n", f); /* 1.23456e+02 */ printf("%c\n", r); /* a */ printf("%s\n", str); /* abc */ return 0; } prosent % belgisi va o’zgartirish simvoli orasiga quyidagi simvollarni qo’yish mumkin. chiqarilayotgan argument chapga tekislash lozimligini ko’rsatuvchi …$

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dasturlash tillari"

2-ma’ruza. dasturlash tillarining tuzilmasi reja 1. dasturlash tillari haqida 2. c++ da kiritish chiqarish operatorlari va arifmetik amallar 2.1. ma’lumotlarni kiritish va chiqarish 2.2. amallar dasturlash tillari haqida xx asrning 80 - yillaridan oldin ishlab chiqilgan kompyuterlar uchun katta dasturiy sistemalarni ishlab chiqish juda ham mushkul vazifa edi. buning eng katta sababi shu davrga xos bo‘lgan kompyuterlarning imoniyatlarining chegaralanganidadir. dasturiy komplekslarni ishlab chiqishda asosiy cheklanishlar kompyuter tezkor xotirasining sig‘imi, ma'lumotlarni ikkilamchi xotira qurilmalaridan (magnit lentalar, barabanlar va h.k.) o‘qish tezligi, protsessorning ishlash tezligi (ularning takt chastotalari bir necha yuz mikrosekund bo‘lgan) bilan bog‘liq. bu davrdagi kompyuterlar x...

This file contains 13 pages in DOCX format (213.3 KB). To download "dasturlash tillari", click the Telegram button on the left.

Tags: dasturlash tillari DOCX 13 pages Free download Telegram