milliy dinlar

DOCX 16 pages 61.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
2-mavzu. milliy dinlar reja: 1. yahudiylik dinining yuzaga kelishi. 2. markaziy osiyoda yahudiylik. 3. hindiston milliy dinlari: hinduizm, jayniylik. sikxiylik ta’limoti va manbalari. 4.xitoy milliy dinlari:konfutsiylik ta’limoti va daochilik – falsafiy ta’limot. sintoiylik. 1. yahudiylik dinining yuzaga kelishi. yahudiylik dini eramizdan avvalgi 2000-yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelib, yakkaxudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo‘lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiylikning kitobiy asoslari er. av. iv-iii asrlarda shakllandi. bu dinning ta’limotiga ko‘ra olamlarni yaratuvchi yagona xudo yahve mavjud. u tavrotni yahudiylarga berish bilan ular bilan ahd tuzgan. go‘yoki yahudiylar yahvening yer yuzidagi xalqlarning "eng mumtozi" va dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi, muso yahvening elchisi, tora (tavrot) yahve tomonidan musoga tur tog‘ida berilgan muqaddas kitob. yahve olamlarni yaratishni yakshanbada boshlab, juma kuni tugatdi, shanba kuni esa dam oldi va yahudiylarga ham shu kuni dam olishni buyurdi. shuning uchun yahudiylik diniga ko‘ra shanba kuni ulug‘ kun hisoblanib, hech qanday mehnatga qo‘l urilmaydi. …
2 / 16
vohlik bermaslik; 10.yaqinlarning narsalariga ko‘z olaytirmaslik. yahudiylikdagi oqimlar. yahudiylikdagi oqimlar haqida gapirganda ularni qadimiy oqimlar va zamonaviy oqimlarga bo‘lishimiz mumkin. qadimiy oqimlarga: saduqiylar, farziylar, yesseylar kiradi. saduqiy nomi podshoh dovud payg‘ambar davrida yashagan ruhoniy saduq nomi bilan bog‘liq. ko‘plab mansabdor ruhoniylar saduqiy bo‘lganlar. ular diniy ishlarda faqat qonun (musoning besh kitobi)ni tan olganlar. qonunda ruhoniylar, qurbonliklar, ibodatlar haqida so‘z boradi, lekin oxirat va qiyomat haqida hech narsa deyilmagan. shuning uchun saduqiylar qiyomatda o‘lganlarning qayta tirilishini tan olmaganlar. farziy nomi qadimiy yahudiy tilidagi "tushuntirish", "ajratib ko‘rsatish" so‘zidan olingan bo‘lib, ular musoning qonunini sharhlaganlar va oddiy odamlarga o‘rgatganlar. farziylar musoning zamonidan beri og‘zaki an’ana davom etib kelyapti deb hisoblaydilar. ular har bir avlod o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun qonunni sharhlay oladi deb bilganlar. ular muqaddas manba sifatida nafaqat musoning qonunini, balki boshqa payg‘ambarlarning ham muqaddas yozuvlarini, hatto o‘zlarining urf-odatlarini ham qabul qilganlar va bularning hammasiga sinchkovlik bilan amal qilganlar. shuning uchun ular ovqatga, …
3 / 16
aloskor - messiyaning kelishi va quddusni tozalashini kutib, ibodat qilib yashar еdilar. massonizmning ma’nosi "ozod quruvchilar" bo‘lib, yahudiylikdagi yashirin tashkilotdir. u milodiy 44-yili rim imperatorlaridan irod akriba tomonidan o‘zining ikki yahudiy maslahatchisi: rais o‘rinbosari heron abyud va birinchi sekretar muob lomiy yordamida tashkil etilgan. maqsadi – dunyoda yahudiylar hukmronligini o‘rnatishga erishish. u tashkil topgan davrda "maxfiy qudrat" deb atalardi. keyinchalik massonizm deb ataldi. sionizm nomi quddusdagi sion tog‘i bilan bog‘liq. bu oqim avstriyalik yahudiy jurnalist t.herlsning "yahudiylar davlati" risolasi asosida tuzilgan. bu oqimning o‘z oldiga qo‘ygan maqsadi – yahudiylar o‘zlari yashab turgan turli o‘lkalardan chiqib, falastinda "milliy birlashish"ga erishish. sionizm "jahon yahudiy millati" - "oliy millat" kabi g‘oyalarni ilgari suradi. o‘z g‘oyasiga ko‘ra sionizm siyosiy oqim bo‘lib, maqsadiga erishish yo‘lida yahudiy dinidan foydalanadi. yahudiylik manbalari. yahudiy dini boshqa dinlar kabi o‘zining muqaddas yozuvlariga ega. uning asosan ikkita manbasi bo‘lib, biri er. av. xiii asrda yashagan va isroil xalqini misrdan olib …
4 / 16
‘lgan o‘ziga xos esxatologik (ya’ni oxirat, qiyomat, marhumlarning tirilishi, u dunyodagi ajr va jazo) tasavvurlar o‘z aksini topgan. talmudda yahudiylikning marosimlari, urf-odatlari aniq bayon etilgan bo‘lib, ular 248 ta vasiyat va 365 ta taqiqni o‘z ichiga oladi. shuningdek, unda qadimiy yahudiylar orasida din, partiya, guruhlar (saduqiylar, farziylar, yesseylar)ning kelib chiqishi haqida tarixiy ma’lumotlar keltirilgan. unda bayon etilgan diniy qonun-qoidalar, aqidalar, ko‘rsatmalar yahudiy dinining asosini tashkil etadi. yahudiy marosimlari va bayramlari. yahudiylar o‘zlarining yahvega nisbatan sodiq ekanliklarini isbotlash uchun bir necha rasm-rusumlarni ijro etadilar. ular yillik va kunlik ibodatlardan, bayramlardan, marosimlardan iborat. ibodat uyda ham sinagogada ham birday olib boriladi. yahudiylar sinagogasining sharqiy tomonida toraning nusxalari saqlanadigan sandiq va ravvin uchun minbar qo‘yilgan. ayollar erkaklardan alohida ibodat qilishadi. sinagogada ibodat xor shaklida olib boriladi. yangi tug‘ilgan o‘g‘il bolalar sakkizinchi kuni xatna qilinadi. yahudiylikda bir necha tur oziq-ovqatlar, asosan cho‘chqa, quyon, qo‘shoyoq, tuya, yaxlit tuyoqlilar, o‘laksaxo‘r qushlar kabi ba’zi hayvon go‘shtlarini yeyish …
5 / 16
rining nison oyining 14 kuni (aprel oyining o‘rtalariga to‘g‘ri keladi) nishonlanadi. pasxadan keyingi 50-kuni yahudiylar shabuot (shevuot) bayramini nishonlaydilar. bu bayram dastlab dehqonchilik bayrami bo‘lgan, keyinchalik sinay tog‘ida musoga xudo tomonidan toraning berilishini nishonlab o‘tkaziladigan bayramga aylangan. u yahudiylarning kalendari bo‘yicha sivona oyining 6-,7-kunlari nishonlanadi. kuzda yahudiy kalendaridagi tishri oyining 1-2-kunlari (sentabr oxiri, oktabr boshlari) yangi yil bayrami - rosh-ashona nishonlanadi. bu bayram yahudiylar uchun poklanish bayrami hisoblanib, ular qurbonlik qilingan qo‘chqor shoxidan yasalgan surnaylarni chaladilar, gunohlari qolmasligi uchun cho‘ntaklarini to‘ntarib yaxshilab qoqadilar. tishri oyining 9-kuni gunohlardan poklanish bayrami - yom-kipur nishonlanadi. rosh-ashona va yom-kipur bayramlari o‘rtasida yahudiylar ro‘za tutadilar. ro‘za kunlari ular yuvinmaydilar, yalangoyoq, eski-tuski kiyimlarga o‘ranib yuradilar. sinagogada nadomatlar bilan yig‘lab tavba qiladilar. purim (qur’a) bayrami yahudiy bayramlarining ichida eng quvnoq hisoblanadi. bu bayram yahudiylarning ularni qirib tashlamoqchi bo‘lgan fors podshohi homon zulmidan qutilganliklari sharafiga bahorda nishonlanadi. ularni homondan o‘z amakisi mordexay qo‘lida tarbiyalangan esfir ismli qizcha qutqargan. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlar"

2-mavzu. milliy dinlar reja: 1. yahudiylik dinining yuzaga kelishi. 2. markaziy osiyoda yahudiylik. 3. hindiston milliy dinlari: hinduizm, jayniylik. sikxiylik ta’limoti va manbalari. 4.xitoy milliy dinlari:konfutsiylik ta’limoti va daochilik – falsafiy ta’limot. sintoiylik. 1. yahudiylik dinining yuzaga kelishi. yahudiylik dini eramizdan avvalgi 2000-yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelib, yakkaxudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo‘lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiylikning kitobiy asoslari er. av. iv-iii asrlarda shakllandi. bu dinning ta’limotiga ko‘ra olamlarni yaratuvchi yagona xudo yahve mavjud. u tavrotni yahudiylarga berish bilan ular bilan ahd tuzgan. go‘yoki yahudiylar yahvening yer yuzidagi xalqlarning "eng mumtozi" va dunyoda berilaj...

This file contains 16 pages in DOCX format (61.4 KB). To download "milliy dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlar DOCX 16 pages Free download Telegram