xulq-atvorning psixofizologik asosi

DOCX 13 стр. 782,7 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 782,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

mavzu: xulq- atvorning psixofizologik asosi. reja: 1. nerv tizimi va endokrin tizimining inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2. xulq-atvor va irsiyatning psixologik xususiyatlari 3. instinkt tushunchasining mazmuni. 4. odam va hayvon psixikalari o‘rtasidagi tafovut tayanch tushunchalar: nerv tizimi- tirik mavjudotlarning evolyusiya natijasida o‘zini takomillashtirib borishi bilan ularning organizmlarida o‘z zimmasiga rivojlanish, hulq-atvor va yaratish kabilarning boshqaruvi vazifasini olgan maxsus organ neyronlar- nerv hujayrasi, nerv tizimining asosiy tuzilmasi miya-yuqori tashkil etilgan materiya endokrin tizimi-markaziy nerv tizimining tor aloqasida ikkinchi aloqa tizimi ya`ni endokrin tizimi joylashgan. instinkt- u yoki bu biologik turga xos, tug’ma biologik shartlangan xulq-atvor. sinaps- aksonning signal uzatuvchi tugash qismi va ushbu signalni qabul qiluvchi dentritning tutashgan qismi. sinaptik oraliq- akson va signal qabul qiluvchi neyron o’rtasidagi kichik oraliq. retseptorlar-hissiy yoki sensor hujayralar bo‘lib, ular, ya’ni, bu ta’sirlanish, ichki yoki tashqi ta’sirlanish bo‘lishidan qat’iy nazar, u haqidagi axborotni qabul qilgandan so‘ng, o‘zgartirib, asab tizimiga etkazib beruvchi maxsus tuzilmalardir. …

2 / 13

ni nazorat qiladi.[1] periferik asab tizimi-nervlar va nerv tugunlaridan iborat. periferik nervlar majmuasi yurak, o‘pka, ovqat hazm qilish tizimi va boshqa ichki organlar, tomirlar va to‘qimalarni ta’minlaydi, bularning barchasi vegetativ asab tizimini tashkil etadi. uning faoliyati inson iroda kuchiga bog‘liq bo‘lmaydi. asab tizimi organizmning ixtiyoriy va ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarini boshqaradi. ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarga misol qilib ovqat hazm qilish vazifasini keltirishimiz mumkin. asab tizimini tashkil etuvchi milliardlab asab hujayralari organizmning o‘zidan, shuningdek, tashqi muhitdan axborot qabul qiladilar. bosh miya xaritasini tuzib, nervlar vazifalarini aniqlashga ilk marotaba tomas uillis (1621-1675) qo‘l urgan edi. nemis vrachi frans gall (1758-1828) miyaning frenologiya xaritasini yaratib, unda «ruh layoqatlari» deb nomlagan psixikaning xossalarini joylashtirdi.[2] 2 - rasm bosh va orqa miya-ikki hayotiy muhim organlar-miya qutisi va umurtqa pog‘onasi suyaklari bilan o‘ralgan va himoya qilinadi. miyaning asosiy tarkibiy qismlari bo‘lib katta miya (ikki yarim sharlar), miyacha, orqa miya hisoblanadi. miya yarim sharlari-bu organning axborotni qabul qilib, tananing …

3 / 13

haklari qisqarishi yordamida sezuvchanlik va harakat bilan ta’minlagan holda organizm bilan tashqi muhit o‘rtasidagi aloqani amalga oshiradi. ikkinchisi, moddalar almashinuvi, nafas olish, ajratishga o‘z ta’sirini o‘tkazadi. neyron-asab tizimining asosiy birligi inson tanasi va hokazo suyak hujayralari, mushak hujayralari, tana hujayralari, deb hujayralari turli turdagi iborat har bir turi alohida vazifasi bor bir birlik shakllantirish, kichik hujayralari millionlab topgan. bir tana qismi elektr xabarlar burchi nerv hujayralari uchun tayinlandi. bizning asab tizimi nerv hujayralari iborat. uning barcha filiallari bilan bir asab hujayrasi neyronlarning deyiladi. bu neyronlarning asab tizimining yakuniy tuzilishi va funktsional birligi hisoblanadi. bir shaxsning asab tizimida neyronlar soni 200 milliard 100 baholanmoqda. ular, asosan, tarkibida bir xil bo'ladi, lekin maxsus vazifalar uchun mo'ljallangan turli uzunliklar, shakl va darajada ko'rinadi. har bir neyrondagi ichida dnk dan genetik ko'rsatmalar oshiruvchi har biri rnk molekulalari, millionlab bor.[footnoteref:1][4] [1: s.k.mangal: “general psychology” 2013y 44p] miya oq va kul rang moddadan iborat. kul rang …

4 / 13

ish 5. olamni quvnoq, engil holda ko‘rish 5. olamni qora ranglarda ko‘rish 6. to‘laligicha qabul qilish 6. yaxlit, obrazli qabul qilish amerikalik olimlar (r. xayer va boshqalar) erkaklar va ayollar turlicha fikr yuritishlarini aniqladilar. miya anatomiyasini tadqiq etish orqali erkaklar ko‘proq kul rang moddani, ayollar esa oq moddani faollashtirishlari ma’lum bo‘ldi. boshqacha aytganda, tafakkur jarayonida kuchli jins ayollarga nisbatan kul rang moddadan 6,5 marta ko‘proq, go‘zal jins vakillari esa oq moddadan 10 marta ko‘proq foydalanar ekan.[2] jinsiy tanlov nazariyasining mohiyati: jinsiy tanlov-avlod qoldirish uchun ma’lum jins o’rtasidagi boshqa jins uchun bo’ladigan kurash jarayoni. bu mexanizm evolutsiyaning yezlashish jarayoniga turtki bo’lgan sabablaridan biri jinsiy tanlov odatda tabiiy saraloshda yuz beradi. zamonaviy etologlarning fikricha, sevgi tuyg’usi va o’z-o’zini qurbon qilish jinsiy tanlov natijasida kelib chiqqan. evolutsion estetika. agar evolutsion etika ilmiy-yo’nalish maqomiga ega bo’lib ulgurgan bo’lsa, evolutsion estetika hali keng darajada tarqalmagan. ong haqida tushuncha. ong psixik jarayonning eng yuqori darajasi hisoblanadi. …

5 / 13

chi neyron o’rtasidagi kichik oraliq. har bir neyronda muntazam ravishda almashinuv jarayonlari ro‘y berib, oqsillar sintezlanadi, asab impulslari to‘plangan holda o‘tkazilib turiladi.[footnoteref:3][3] [3: psychology david g. myers hope college holland, michigan . 74p] 6- rasm neyron tanasining o‘rtacha diametri 0,01 mmni, bosh miyadagi neyronlarning umumiy soni esa 100 mlrd.ni tashkil etadi rivojlanib kelayotgan miyaga tabiat yuqori darajadagi mustahkamlik zahirasini joylaydi, va natijada, ko‘p miqdorda ortiqcha neyronlar hosil bo‘ladi. ularning taxminan 70% bolaning tug‘ilish davrigacha nobud bo‘ladi va bu jarayon tug‘ilgandan so‘ng ham, umri bo‘yi davom etadi. hujayralarning bunday nobud bo‘lishi irsiyat tomonidan oldindan belgilab berilgan bo‘ladi. neyronlar o‘ta egiluvchandir. egiluvchanlikning ma’nosi shundan iboratki, nobud bo‘lgan asab hujayralarining vazifalari ularning o‘z hayotchanligini saqlab qolgan «hamkasblari» zimmasiga yuklanadi, ularning o‘lchamlari kattalashgani hisobiga yo‘qotilgan vazifalarning o‘rni to‘ldiriladi. ma’lumotlarga ko‘ra, bosh miyadagi neyronlarning 90% ga yaqini nobud bo‘lmagunicha, kasallik belgilari namoyon bo‘lmay, inson sog‘lom ko‘rinishini saqlab qolar ekan. ya’ni, bitta tirik asab hujayrasi to‘qqizta …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xulq-atvorning psixofizologik asosi"

mavzu: xulq- atvorning psixofizologik asosi. reja: 1. nerv tizimi va endokrin tizimining inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2. xulq-atvor va irsiyatning psixologik xususiyatlari 3. instinkt tushunchasining mazmuni. 4. odam va hayvon psixikalari o‘rtasidagi tafovut tayanch tushunchalar: nerv tizimi- tirik mavjudotlarning evolyusiya natijasida o‘zini takomillashtirib borishi bilan ularning organizmlarida o‘z zimmasiga rivojlanish, hulq-atvor va yaratish kabilarning boshqaruvi vazifasini olgan maxsus organ neyronlar- nerv hujayrasi, nerv tizimining asosiy tuzilmasi miya-yuqori tashkil etilgan materiya endokrin tizimi-markaziy nerv tizimining tor aloqasida ikkinchi aloqa tizimi ya`ni endokrin tizimi joylashgan. instinkt- u yoki bu biologik turga xos, tug’ma biologik shartlangan xulq...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (782,7 КБ). Чтобы скачать "xulq-atvorning psixofizologik asosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xulq-atvorning psixofizologik a… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram