oila tizimi sifatiida

PPTX 21 pages 995.8 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 995.8 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

оила тизим сифатида. боуен оилавий тизимлари ва минухин таркибий терапиясининг ёндашуви. оила билан ишлаш қоидалари. оила вазиятини баҳолашни ўтказиш. оилани баҳолашда генограмма ва эко-харита оила тизим сифатида. боуен оилавий тизимлари ва минухин таркибий терапиясининг ёндашуви. оила билан ишлаш қоидалари. оила вазиятини баҳолашни ўтказиш. оилани баҳолашда генограмма ва эко-харита oila bu qon-qarindoshlik, qarindoshchilik (nikoh orqali) yoki birga istiqomat qilish orqali bogʻlangan odamlardan iborat ijtimoiy guruhdir. koʻp jamiyatlarda oila bolalar sotsializatsiyasi uchun asosiy institut vazifasini oʻtaydi. antropologlar oilalarni matrilokal (ona va uning bolalari), er-xotin (bolalari boʻlsa, nuklear oila deyiladi) va qon-qarindosh (qaynota-qaynona bilan birga yashovchi) tiplarga ajratishadi. oila— nikoh yoki tugʻishganlikka asoslangan kichik guruh. uning aʼzolari roʻzgʻorining birligi, oʻzaro yordami va maʼnaviy masʼuliyati bilan bir-biriga bog’langan. oilaning eng muhim ijtimoiy vazifalari — inson zotini davom ettirishdan, bolalarni tarbiyalashdan, oila aʼzolarining turmush sharoitini va boʻsh vaqtini samarali uyushtirishdan iboratdir. oilaviy munosabatlar nisbatan mustaqil hodisa sanalsada, jamiyatdagi mavjud ijtimoiy, iqtisodiy, mafkuraviy munosabatlar bilan belgilanadi …

2 / 21

ni qaratadi. guruhiy oila – bir necha opa-singillarning boshqa bir toifa erkaklar guruhi bilan nikohga kirishini taqozo etgan. bunday ayollar yo o’z qavmidan bo’lgan erkakka yoki tamoman boshqa begona urug’ning vakili bo’lmish erkakka turmushga chiqishi mumkin bo’lgan. lekin avlodning kelib chiqishi onalik urug’iga bog’langan, otalikni belgilash holatlari inobatga olinmagan. s. golodning yozishicha (1998 y.), onadan tarqalgan avlodlar xix asr oxiri va xx asr boshlarida ham ko’pgina xalqlarda saqlanib kelgan. juftlik oila – alohida, bir-biriga unchalik yaqin bo’lmagan yoki mutloq begona ikki kishi o’rtasidagi nikohni nazarda tutgan bo’lib, ular o’rtasidagi munosabatlar har doim ham mustahkam bo’lmagan va tomonlarning xohish-irodasiga ko’ra u istalgan vaqtda barbod bo’lishi ham mumkin edi. hozirda mavjud bo’lgan oilalarda shaklan shu model saqlab qolingan. patriarxal oila – bir erkak kishining bir yoki bir nechta ayol o’rtasidagi nikohiga asoslangan bo’lib, bunda erkakning huquqlari xotinnikidan ko’proq bo’lgan, nikohning bu shakli ayni xususiy mulkchilik rivojlangan davrlarda keng tarqalgan. tabiiyki bunday oilada …

3 / 21

yotidagi nufuzi ortishi shaklida rivojlanib kelmoqda. xususiy mulkka ega bo’lish va avlodga meros qilib qoldirish vazifasi ham muhim bo’lib, u har bir oilaning o’z jamg’armasi bo’lishini taqozo etadi, shuning uchun ham “er-xotin – qo’sh ho’kiz” bo’lib, tinmay mehnat qiladi, orttirganiga to’y va oilaviy tadbirlar o’tkazadi, uy-joy, tomorqalarni farzandlariga meros sifatida qoldiradi. bu ham oila mustahkamligiga, ota-onalarning obro’-martabasiga xizmat qiladi. oila turlari va uning funksiyalari oilaning ijtimoiy nufuzi, obro’si otaning, erning, o’g’ilning iqtisodiy maqomidan kelib chiqadi, ayolniki esa – farzandlar soni bilan belgilanib, uning professional maqomi ko’p hollarda oilaning, turmush o’rtog’ining ijtimoiy maqomiga salbiy ta’sir ko’rsatadi, farxzandlar ko’z o’ngida otaning avtoriteti pastlaganday bo’ladi, ayrim holatlarda erning oila ta’minotaidagi ulushi tushib ketishi ham ayolning oila moddiy ta’minotiga bevosita aralashishiga sabab bo’ladi. bola manfaatiga yo’nalgan oilaning ham turli ko’rinishlari bo’lib, ulardan biri avtoritar tipdir. bunda bola soni bittami yoki ikkitami ota-onaning cheksiz g’amxo’rligi, ular obro’si bilan parallel tashkil etiladi. masalan, ko’pgina amaldorlarning oilasi …

4 / 21

h huquqlari berilgan bo’ladi. buning albatta, ham ijobiy, ham salbiy jihatlari bor. er-xotin oilasi xx asrning 60-chi yillarida paydo bo’lib, u ham ayollar, ham bolalar emansipatsiya jarayonlarining oqibati sifatida qaraladi. bunday oiladagi o’zaro munosabatlar asosan erkak va xotin o’rtasidagi muomalaga, uning qanchalik samimiy, iliqligiga bog’liq bo’ladi. ayolga o’z xohish-irodasini mumkin qadar namoyon etish, unga ma’lum ma’noda mustaqil erishish imkoniyati yaratiladi. u ko’p holatlarda turmush o’rtog’iga suyukli, erka va zarur yor rolini o’ynaydi. golod er-xotinning bir-birlariga yaqin bo’lishlarining 4 xil jihatini farqlaydi: simpatiya (yoqtirish), samimiyat, minnatdorlik va erotik jihatdan bog’liqlik. monogam bo’lmagan oila toifasi chin ma’noda nikoh munosabatlariga tayanmaydi. bundan oilaning uch xil ko’rinishi mavjud: ajrimlar tufayli paydo bo’lgan noto’liq oila – xx asrning oxirlarida ko’payib ketgan noto’liq oila turi. golodning ma’lumotlariga ko’ra, rossiyadagi oilalar ajrimi shu qadar ko’paydiki, har 100 ta nikohga 51 ta oila ajrimi to’g’ri keldi. bunga sabablardan biri ota-onalik rollarining bajarilmasligi, otaning bola tarbiyasidan sovuqqonlik bilan chetlashishidir, …

5 / 21

ahloqiy tomonlari bizni ko’proq tashvishga soladi. beva bo’lib qolish, yoki turmush o’rtog’ining vafoti munosabati bilan noto’liq bo’lgan oila ham ko’proq onaning farzandi bilan yolg’iz qolishidir. bunday oilalardagi ma’naviy muhit ajrim tufayli paydo bo’lgan noto’liq oilanikidan farq qiladi. o’zbek onalari bunday holatlarda otasining ruhi hurmatidan farzandlarida yuksak insoniy fazilatlarni tarbiyalashga intiladi. bunday o’ziga xoslik qator tadqiqotlarda alohida qayd etilgan (g. yadgarova, 2003). nikohdan tashqari oila 90-chi yillarda ko’paygan oila turi, unda asosan yolg’iz qolgan ayol-ona oilani tebratadi. bunday oilalar o’sha davrda rossiyada 20-21 foizni, buyuk britaniyada va fransiyada – 32-35 foizni tashkil etgan bo’lib, ko’proq yoshgina bo’la turib ona bo’lganlar (15-19 yoshlilar) yoki aksincha, reproduktiv yoshdan o’tib qolganlar – 40-44 yoshlilar tashkil etadi. bu o’rinda ikkala holatda xotin-qizlarning nikohga kirmasdan tug’ish motivlari turlicha bo’ladi. rossiyada ota-onalardan bittasigina bo’lgan oilalarda 1989 yilda 4,5 mln. bola yashagan bo’lsa, bu ko’rsatgich 1994 yilda 5 millonga etdi (a.g.volkov, e.l.soroko, 1999). o’zbekiston sharoitida bu kabi holatlar …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oila tizimi sifatiida"

оила тизим сифатида. боуен оилавий тизимлари ва минухин таркибий терапиясининг ёндашуви. оила билан ишлаш қоидалари. оила вазиятини баҳолашни ўтказиш. оилани баҳолашда генограмма ва эко-харита оила тизим сифатида. боуен оилавий тизимлари ва минухин таркибий терапиясининг ёндашуви. оила билан ишлаш қоидалари. оила вазиятини баҳолашни ўтказиш. оилани баҳолашда генограмма ва эко-харита oila bu qon-qarindoshlik, qarindoshchilik (nikoh orqali) yoki birga istiqomat qilish orqali bogʻlangan odamlardan iborat ijtimoiy guruhdir. koʻp jamiyatlarda oila bolalar sotsializatsiyasi uchun asosiy institut vazifasini oʻtaydi. antropologlar oilalarni matrilokal (ona va uning bolalari), er-xotin (bolalari boʻlsa, nuklear oila deyiladi) va qon-qarindosh (qaynota-qaynona bilan birga yashovchi) tiplarga ajratis...

This file contains 21 pages in PPTX format (995.8 KB). To download "oila tizimi sifatiida", click the Telegram button on the left.

Tags: oila tizimi sifatiida PPTX 21 pages Free download Telegram