bog‘lanish va bog‘lanish reaksiya kuchlari. kesishuvchi kuchlar sistemasi (kks). kuchning o’qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. kks muvozanati

PDF 8 pages 813.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 813.0 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

2-mavzu bog‘lanish va bog‘lanish reaksiya kuchlari. kesishuvchi kuchlar sistemasi (kks). kuchning o’qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. kks muvozanati reja: 1. bog‘lanish va bog‘lanish reaksiyalari. bog‘lanishdan bo’shatish aksiomasi. 2. bog‘lanish turlari. 3. kesishuvchi kuchlar sistemasi ta’rifi. 4. kesishuvchi kuchlar sistemasini geometrik usulda qo‘shish. 5. teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash (kuchning o‘qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash). 6. кesishuvchi kuchlar sistemasining geometrik va analitik muvozanat shartlari. 7. uch kuch muvozanati haqidagi teorema. tayanch iboralar: kuch, kuch vektori, bog‘lanishlar, bog‘lanishlar reaksiyasi, bog‘lanishdan bo’shatish aksiomasi. kuch, kuch vektori, proyeksiya, ta’sir chiziqi, kuch ko‘pburchagi 1. bog‘lanish va bog‘lanish reaksiyalari jismning holati va harakatini cheklovchi sabab bog’lanish deb ataladi. bog‘lanishni jismga bergan ta’sirini ekvivalent kuch bilan almashtirish mumkin, uni bog’lanish reaksiyasi deb aytiladi. 6-aksioma. bbog‘lanishdagi jismni erkin jism deb qarash uchun jismga ta’sir etayotgan kuchlar sistemasi qatoriga bog‘lanish reaksiya kuchlarini ham qo‘shish kerak. bu aksioma bog’lanishdan b‘oshatish aksiomasi deyiladi. odatda, bog’lanish reaksiy …

2 / 8

bo‘ladi (7-shakl). agar tegib turgan sirtlardan birortasi nuqta bo‘lsa, u holda reaksiya kuchi ikkinchi sirtga o‘tkazilgan normal bo‘ylab yo‘nalgan bo‘ladi (8-shakl). 2. ip (qayish, zanjir, arqon, sim arqon). agar bog‘lanish cho‘zil-maydigan ipdan iborat bo‘lsa, ip jismning osilish nuqtasidan ip bo‘ylab harakatlanishiga chek qo‘yadi. ipning taranglik kuchi ip bo‘ylab osilish nuqtasiga tomon yo‘naladi (1.9-shakl). 3. silindrik sharnir (zoldirli g‘ildirak-podshipnik). bolt 1 va kiygizilgan vtulka 2 dan iborat qo‘zg‘almas silindrik sharnir jism bilan mahkam biriktirilgan vtulkaning ichki diametri bilan barobar (1.10-a shakl). jism shakl tekisligiga perpendikular bo‘lgan sharnir o‘qi atrofida aylanishi mumkin. ammo sharnir o‘qiga perpendikular yo‘nalish bo‘yicha harakatlana olmaydi. shuning uchun silindrik sharnirda reaksiya kuchi, sharnir o‘qiga perpendikular bo‘lgan tekislikda yotib, sharnir o‘qini kesib o‘tadi. n кo‘pincha texnikada mustahkam va qo‘zg‘aluvchan sharnirli tayanchlar uchraydi. 1.10-b shaklda a mustahkam sharnirli tayanchdir. bu tayanchda ra reaksiya kuchi sharnir o‘qidan o‘tib va unga perpendikular tekislikda yotib, ixtiyoriy yo‘nalishda bo‘ladi. b tayanch sharnirli qo‘zg‘aluvchan tayanchdir. …

3 / 8

da bu tagtovon deyiladi (1.12-b shakl). fotoapparatlarning shtatividagi zoldirli tutqich, inson va hayvonlarning ko‘pgina suyaklarining birlashgan joylari zoldirli sharnirga misol bo‘la oladi. zoldirli (sferik) sharnir va tagtovonlarda bog‘lanish reaksiya kuchlarining yo‘nalishi fazoda ixtiyoriy yo‘nalishni olishi mumkin. statika qismida quyidagi ikki masala hal qilinadi: 1. jismda ta’sir qilayotgan kuchlar sistemasi unga ekvivalent bo‘lgan soddaroq kuchlar sistemasi bilan almashtiriladi. 2.кuchlar sistemasi ta’siridagi mytloq qattiq jismning muvozanat shartlarining zarur va yetarliligi tekshiriladi. muvozanat tenglamalaridan no‘malum reaksiya kuchlari aniqlanadi. 3. kesishuvchi kuchlar sistemasi tarifi ta’sir chiziqlari bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasi kesishuvchi kuchlar sistemasi deb aytiladi (2.1 a-shakl). ularni ta’sir chiziqlari bo‘ylab o nuqtaga ko‘chirish mumkin bo‘lganligi tufayli, kesishuvchi kuchlar sistemasi bir nuqtaga qo‘yilgan kuchlar sistemasi bilan almashtiriladi (2.1- b shakl). 2.1-shakl 4. кesishuvchi kuchlar sistemasi teng ta’sir etuvchisini geometrik usulda aniqlash avvalambor shuni ta’kidlash kerakki, parallelogramm aksiomasiga asosan, biror a nuqtaga qo‘yilgan ikki kuchning teng ta’sir etuvchisi ularga qurilgan parallelogramm diagonaliga yoki parallelogrammning …

4 / 8

an bo‘lisin. birinchi ikki aksiomaning natijasidan foydalanib, bu kuchlar sistemasini a nuqtaga qo‘yilgan kuchlar sistemasi bilan almashtiramiz. 2.3-shakl endi quyidagini qurishni bajaramiz kuchining oxiri a1 dan kuch vektoriga teng bo‘lgan 21aa vektorni o‘tkazamiz, uning oxiridan vektor 332 faa  , uning oxiridan vektor nn faa 3 va hokazo. hamma kuchlarni qo‘ygandan keyin, birinchi kuchning boshi a dan oxirgi kuchining oxiri an ga naa kuch vektorini o‘tkazamiz. a1a2, ..., an ko‘pburchakni quramiz, u kuch ko‘pburchagi deb ataladi. кuch ko‘pburchagida vektorlar oqimiga qarama-qarshi yo‘nalishda bo‘lgan naa vektorga kuch ko‘pburchagini yopuvchi tomon deyiladi. кuch ko‘pburchagida shtrixlangan vektor yordamida bo‘lingan uchburchaklarni qaraymiz (2.3-b shakl). кuch uchburchagini qurish usuliga, asosan, va kuchlarning teng ta’sir etuvchisi 1, 2aa vektor vositasida tasvirlanadi, ya’ni 1= + . 3aa vektor, 2aa va kuchlarining teng ta’sir etuvchisi ni tasvirlaydi, binobarin, uchta , va kuchlarining teng ta’sir r 1f 2f 1 2 21aaa cos2 21 2 2 2 1 ffffr  …

5 / 8

h nuqtasidan oxirga qarab ko‘chishi o‘qning musbat yo‘nalishi bilan hamohang bo‘lsa (2.4-a shakl) va manfiy, agar qarama-qarshi bo‘lsa (2.4-b shakl). 2.4-shakl ,  coscos' ppdedcpx  . demak, kuchning o‘qdagi proyeksiyasi, kuch miqdori bilan kuchning o‘qning musbat yo‘nalishi bilan tashkil qilgan burchak kosinusining ko‘paytmasiga tengdir. berilgan f kuchning tekislikdagi proyeksiyasi deb (2.5-shaklda oxy tekisligi), f kuchning boshi va oxirini shu tekislikdagi proyeksiyalari orasidagi 11 obf  vektorga aytiladi. 2r 1f 2f 3f  kn ffffr ...11 cosfbaabfx  кuchning tekislikdagi proyeksiyasi vektor kattalikdir. uning miqdori quyidagiga teng: . kuch bilan bir tekislikda yotmagan o‘qdagi proyeksiyasini aniqlash uchun avvalo kuchni o‘q yotgan tekislikka proyeksiyalab, proyeksiyani shu o‘qqa proyeksiyalash kerak (ikki qaytalab proyeksiyalash usuli) masalan, shaklda ko‘rsatilgan hol uchun quyidagilarni topamiz: (2.1.4) b.teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash geometriyadan ma’lumki, vektorlar yig‘indisining biror o‘qdagi proyeksiyasi tashkil etuvchi vektorlarning shu o‘qdagi proyeksiyalarining algebraik yig‘indisiga teng bo‘ladi. shunga, asosan, (2.1.3)dan quyidagini topamiz: ; ; …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bog‘lanish va bog‘lanish reaksiya kuchlari. kesishuvchi kuchlar sistemasi (kks). kuchning o’qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. kks muvozanati"

2-mavzu bog‘lanish va bog‘lanish reaksiya kuchlari. kesishuvchi kuchlar sistemasi (kks). kuchning o’qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. kks muvozanati reja: 1. bog‘lanish va bog‘lanish reaksiyalari. bog‘lanishdan bo’shatish aksiomasi. 2. bog‘lanish turlari. 3. kesishuvchi kuchlar sistemasi ta’rifi. 4. kesishuvchi kuchlar sistemasini geometrik usulda qo‘shish. 5. teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash (kuchning o‘qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash). 6. кesishuvchi kuchlar sistemasining geometrik va analitik muvozanat shartlari. 7. uch kuch muvozanati haqidagi teorema. tayanch iboralar: kuch, kuch vektori, bog‘lanishlar, bog‘lanishlar reaksiyasi, bog‘lanishdan bo’shatish aksiomasi. kuch, kuch vektori, proyeksiya, ta’sir chiziqi, kuch ko...

This file contains 8 pages in PDF format (813.0 KB). To download "bog‘lanish va bog‘lanish reaksiya kuchlari. kesishuvchi kuchlar sistemasi (kks). kuchning o’qdagi va tekislikdagi proyeksiyasi. kks muvozanati", click the Telegram button on the left.

Tags: bog‘lanish va bog‘lanish reaksi… PDF 8 pages Free download Telegram