fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf

PPT 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1644350849.ppt slide 1 11-sinf fizika darsligi asosida 36-mavzu: fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi * foton doimiy harakatda bo‘lganligidan, u p=m· c impulsga ega bo‘ladi. yuqoridagi munosabatni hisobga olsak, fotonning impulsi ga teng bo‘ladi. formulani hisobga olib, fotonning energiyasi va impulsini to‘lqin uzunligi orqali ifodalaymiz: agar, jism yuzasiga fotonlar oqimi tushayotgan bo‘lsa, u holda fotonlar shu yuzaga impuls beradi va yorug‘lik bosimini vujudga keltiradi. maksvellning elektromagnit nazariyasiga binoan ham yorug‘lik biror jism yuzasiga tushganda unga bosim bilan ta’sir qiladi. lekin, bu bosim juda kichik qiymatga ega ekan. maksvellning hisoblariga ko‘ra, yerga tushayotgan quyosh nurining 1 m2 yuzali absolut qora qismiga ko‘rsatadigan bosim kuchi 0,48 μn ekan. bunday kuchni ochiq yer sharoitida qayd qilish juda qiyin. ilk bor yorug‘lik bosimini 1900-yilda rus olimi p. n. lebedev tajribada o‘lchaydi. buning uchun o‘ta nozik qurilma yasaydi. bir yoki bir necha juft qanotchalar bo‘lgan osma juda ingichka ipga osilgan. ipga ko‘zgu o‘rnatilgan bo‘lib, …

birligiga vaqt birligida tushuvchi yorug‘lik (to‘lqin) energiyasi yorug‘lik (to‘lqin) intensivligi i deyiladi. u holda bu maksvellning elektromagnit to‘lqinlarning modda yuzasiga tushgandagi (absolut qora yuzaga) beradigan bosimining formulasidir. fotoeffekt hodisasiga asoslanib ishlaydigan asboblardan eng ko‘p qo‘llaniladiganlari fotoqarshilikdir. fotoqarshilikning asosini yuzasi nisbatan katta bo‘lgan, yorug‘likka sezgir yarimo‘tkazgich tashkil qiladi. uning sxematik ko‘rinishi va shartli belgisi 6.4-rasmda keltirilgan. xona temperaturasida yarimo‘tkazgichning qarshiligi juda katta va undan juda kichik tok o‘tadi. unga yorug‘lik tushishi bilan erkin zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasi ortadi, qarshiligi kamayadi. tok kuchi ortadi. fotoqarshiliklarning yutuqlari quyidagilar. yuqori fotosezgirlik, uzoq muddatda samarali ishlashi, o‘lchami kichikligi, tayyorlash texnologiyasi murakkab emas, har xil to‘lqin uzunligida ishlaydigan yarimo‘tkazgichli materialdan tayyorlanishi mumkinligidadir. uning kamchiliklaridan biri – qarshiligining o‘zgarishi yorug‘lik oqimiga chiziqli bog‘liq emasligi bo‘lsa, ikkinchisi – temperaturaga sezgirligidir. shu jumladan, uning inertligi katta, katta chastotalarda uning qo‘llanilishida qator muammolar paydo bo‘ladi ichki fotoeffektga asoslangan fotoelementlar. ichki fotoeffektga asoslangan p-n o‘tishli yarimo‘tkazgichli fotoelementlar yorug‘lik energiyasini elektr energiyasiga aylantirishda …

sohada zaryadlarning ajralishi ro‘y beradi. hosil bo‘lgan maydon ta’sirida elektronlar n-sohaga, kovaklar p-sohaga haydaladi. hosil bo‘lgan eyuk o‘rtacha hisobda 0,5 v gacha bo‘ladi. 1 cm2 yuzali bunday element iste’molchiga ulanganda 25 ma gacha tok beradi. kremniyli fotoelementlar sezgirligi yashil nurlar uchun maksimum, ya’ni quyosh nurlanishining maksimal qismiga to‘g‘ri keladi. shuning uchun ular yuqori fikga ega bo‘lib, odatda, 11–12 %, yuqori sifatli materiallarda 21– 22 % ga bo‘radi. quyosh batareyalari yerdagi quyosh elektrostansiyalaridan tashqari, yerning sun’iy yo‘ldoshlari va kosmik kemalarda elektr energiya manbayi sifatida xizmat qiladi. ichki fotoeffektga asoslangan va eng ko‘p qo‘llaniladigan asboblardan biri yorug‘lik diodlari (yarimo‘tkazgichli lazerlar)dir. bu bir yoki bir nechta p– n o‘tishga asoslangan diod bo‘lib, undan elektr toki o‘tganda o‘zidan yorug‘lik chiqaradi. bu diod materialida elektronlarning miqdori hamda harakatchanligi kovaklarga nisbatan kattaroq bo‘ladi. elektronlar n-sohadan p-sohaga o‘tganda kovaklar bilan rekombinatsiyalashib, o‘zlaridan ortiqcha energiyani nur sifatida chiqaradi. yarimo‘tkazgich materialining turiga bog‘liq holda nurlanish rangi turlicha bo‘ladi. o‘zbekiston …

fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf - Page 4

fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf"

1644350849.ppt slide 1 11-sinf fizika darsligi asosida 36-mavzu: fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi * foton doimiy harakatda bo‘lganligidan, u p=m· c impulsga ega bo‘ladi. yuqoridagi munosabatni hisobga olsak, fotonning impulsi ga teng bo‘ladi. formulani hisobga olib, fotonning energiyasi va impulsini to‘lqin uzunligi orqali ifodalaymiz: agar, jism yuzasiga fotonlar oqimi tushayotgan bo‘lsa, u holda fotonlar shu yuzaga impuls beradi va yorug‘lik bosimini vujudga keltiradi. maksvellning elektromagnit nazariyasiga binoan ham yorug‘lik biror jism yuzasiga tushganda unga bosim bilan ta’sir qiladi. lekin, bu bosim juda kichik qiymatga ega ekan. maksvellning hisoblariga ko‘ra, yerga tushayotgan quyosh nurining 1 m2 yuzali absolut qora qismiga ko‘rsatadiga...

Формат PPT, 1,2 МБ. Чтобы скачать "fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fotonning impulsi. yorug‘lik bo… PPT Бесплатная загрузка Telegram

fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "fotonning impulsi. yorug‘lik bosimi. fotoeffektning texnikada qo‘llanilishi 11-sinf"

Похожие файлы