numizmatika va tangalar tarixi

DOCX 19 pages 32.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.7 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti yordamchi tarix fanidan mustaqil ish mavzu: qadimgi yunoniston tangalari. qadimgi rim tangalari topshirdi: toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti 101-guruh talabasi nomozov ozodbek tekshirdi: zaynobiddinova zebiniso toshkent 2023 reja: kirish 1. tangalar tarixi 2. qadimgi yunoniston tangalari 3. qadimgi rim tangalari xulosa adabiyotlar ro’yhati kirish ma’lumki, numizmatika tanga pullar haqidagi fandir. «numizmatika» termini oʻrta asrdan e’tiboran tanga pullar haqidagi fanning nomi sifatida ishlatila boshlandi. u tanga va qogʻoz pullarning, orden va medallarning yuzaga kelish tarixini oʻrganadi, shu asosda fanning turli sohalariga, jumladan tarix va arxeologiya, siyosiy iqtisod, tilshunoslik va san’atshunoslikka oid masalalarni hal etish ishiga yaqindan yordam beradi. darvoqe, birinchi pullar qachon joylashgan? arxeologik qazishmalarning guvohlik berishicha, tosh asrda ham qabilalar yuqori turli turli xil ashyolar ayriboshlangan. qabila va jamoalardagi mehnat taqsimoti moddiy va ehtiyoj buyum ayriboshlashning rivojlanishida asosiy omillarini tashkil qildi. ana shu tovar ayriboshlash natijasida ma'lum mikdorda mol ortib kolgan. …

2 / 19

larni bosib o’tdi. tovar pullar, xususan hayvonlarning terisi, ishlab chiqarish qurollari va boshqa ashyolar hozirgi pullar darajasida muomalada boʻlgan. koʻpgina xalqlar tovarlarni qoramollar bilan baholashdan keyin metall pullarga oʻtganlar. ungacha tovarlarning qiymati xo’kiz, qoramol yoki qoʻylar bilan belgilangan. f. engels qayd qilib oʻtganidek: «hayvonlar xamma tovarlarga baho qoʻyishda vosita xizmatini bajaradigan va hamma yerda mamnuniyat bilan ayriboshlanadigan tovarga aylandi, — xullas, hayvonlar pul funksiyasini bajara boshladi va shu bosqichdayok pul rolini oʻynadi». ammo ana shu qoramollar tarzida qayd qilib oʻtilgan pulning oddiy formalari tezda buzilar, jumladan bir joydan ikkinchi bir joyga olib borishda qator qiyinchiliklar tugʻilar, hatto ularning bahosi goh koʻtarilib, goh tushib turardi. masalan, biror joyda bozori chaqqon boʻlgan tovar boshqa bir kaspdga uchrashi mumkin edi. mana shunday savdo shartlariga yangidan paydo boʻlgan metall pul javob bera boshladi, bu oʻz navbatida savdo muomalasida mavjud boʻlgan pulning barcha mavjud formalarini siqib chiqardi. metall pullar qismlarga boʻlinishi, qimmat yombini arzon qilish …

3 / 19

lishini zaruriyatga aylantirib qo‘ydi. metall (mis, kumush va oltin)dan ishlangan dastlabki pul – tanga shu tariqa paydo bo‘ldi. tanga (turkiy – tamg‘a so‘zidan olingan) – maxsus ramzlar tushirilgan va ma’lum og‘irlikka hamda qiymatga ega bo‘lgan metalldan yasalgan pul. arxeolog olimlar tanga dastlab miloddan avvalgi viii–vii asrlarda lidiya (osiyoda) davlatida paydo bo‘lganligini aniqladilar. lidiya hududida oltin ko‘p bo‘lgan. bu davlatda oltindan zarb etilgan tanga starter deb atalgan. eron podshosi doro i davrida esa o‘sha davrning mashhur «darik» deb ataluvchi tanga puli joriy etildi. bu tanganing har biri 8,4 gramm sof oltindan yasalgan. tangalar, avvalo, o‘zining qanday metalldan yasalganligiga qarab shu tangani zarb etgan davlatlar, ularning yerosti boyliklari haqida guvohlik beradi. ikkinchidan, tangalarning og‘irligi va uning zarb etilish usuli, shuningdek, sifati haqida guvohlik beradi. uchinchidan, davlatning nomi, hukmdorining ismi, uning taxtga o‘tirgan vaqti va hukmronlik qilgan yillari haqida guvohlik beradi. to‘rtinchidan, u yoki bu davlat tangasining boshqa davlatlar hududidan ham topilishiga qarab …

4 / 19

d va boshqalar zarb ettirgan tangalar buning dalilidir. qadimgi yunonistonda qadimiy tangalar haqida ko'p afsonalar yaratilgan. yunonistonlik gomering "iliada" dostonida juda qadim zamonda voqealar va ulaming urf-odatlari tasvirlanadi. misol uchun lemnos orolidan kelgan dengizchilar bilan aheyliklar orasidagi oldi -sotdini olib kuraylik. vinoga temir, mishukiz va hukiz terilari qullarni almashtirish ajablanarli hol emasmi bu? hozir biz bemalol pulga sotib oladigan narsalarimizni usha vaqtlarda butunlay kutilmagan narsalarga almashtirilga tug'ri kelardi, bu faqat gomer davrida emas, undan ancha avval ham shunday bo'lib kelgan. odamzod oz narsaga qanoat kilib yurgan, ayriboshlash har zamon -har zamonda, tasodfly bol'gan zamonlarda bu tabiiy hol bo'lgan, mehnatning bir mahsuli boshqa bir mahsulga anirbosh qilinardi. ammo vaqt o'tib borarkan mehnat taksimoti ahirboshlash uchun tobara ko'plab mol tovar ishlab chiqarishni beradi. buning natijasida mol ayrboshning eski usuli beo'hshov va noqulay bo'lib qoldi. bu usul savdo-sotiqqa halal berib., jamiyat taraqqyotiga g'ov bo'la boshladi. agar odamlar savdo-sotiq qilib bir-birovlari bilan madaniy boyliklari, …

5 / 19

baliq turiga, - bir hukiz terisiga - bolta - 4 sopol kuzachaga va hokazolar-ga teng kaligini o'z tajribalaridan bilshnardi. hamma narsa qo'yga nisbatan baholanadi. shunday qilib bir tovar boshqa mollarni ayirboshlashda vositachi bo'lib uning yordamida boshqa tovarlar almashinaveradi. ana shunday tovarning o'zi dastlabki pul edi. ularning paydo bo'lishi bilan oddiy ayirboshlov oldi -sotdiga aylanadi. har bir mol - tovarning bahosi pul bilan belgilanib, narhi ayatilldigan bo'lib qoladi. bu maqsad uchun teri juda bop edi. teri engil bo'lib uzoq vaqt saqlanardi. teridan keyim bosh, poyabzal tiksa, kapa ustiga qoplasa hal bo'lardi. sparta, rim, karfagen kabi qadimiy davlatlarda ham teri pul muomilada bo'lgan. yer yuzida aholi ko'payib, shaharlar paydo bo'ldi. shahar aholisi uchun ko'p hayvon ortiqcha tashvish edi. kulollar, temirchilar, sarrochlar, duradgorlar, savat tukuvchilar, o'z buyumlarini hayvonga almashtirgilari kelmay qoldi. insoniyat pul bo'ladigan yana ham mukammalroq tovarni qidira boshladi. bunday tovar uzoq vaqt izlandi. hayotning o'z i, zaruriyat boshqalarini eliakdan o'tkazib, metalini …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "numizmatika va tangalar tarixi"

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti yordamchi tarix fanidan mustaqil ish mavzu: qadimgi yunoniston tangalari. qadimgi rim tangalari topshirdi: toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti 101-guruh talabasi nomozov ozodbek tekshirdi: zaynobiddinova zebiniso toshkent 2023 reja: kirish 1. tangalar tarixi 2. qadimgi yunoniston tangalari 3. qadimgi rim tangalari xulosa adabiyotlar ro’yhati kirish ma’lumki, numizmatika tanga pullar haqidagi fandir. «numizmatika» termini oʻrta asrdan e’tiboran tanga pullar haqidagi fanning nomi sifatida ishlatila boshlandi. u tanga va qogʻoz pullarning, orden va medallarning yuzaga kelish tarixini oʻrganadi, shu asosda fanning turli sohalariga, jumladan tarix va arxeologiya, siyosiy iqtisod, tilshunoslik va san’ats...

This file contains 19 pages in DOCX format (32.7 KB). To download "numizmatika va tangalar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: numizmatika va tangalar tarixi DOCX 19 pages Free download Telegram