atomning bor modeli. bor postulatlari 11-sinf

PPT 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1644350725.ppt powerpoint presentation 11-sinf fizika darsligi asosida 37-mavzu: atomning bor modeli. bor postulatlari 1903-yilda ingliz fizigi j. j. tomson atomning tuzilishi haqidagi birinchi modelni taklif qildi. tomson modeliga muvofiq, atom – massasi tekis taqsimlangan 10–10 m kattalikdagi musbat zaryadlardan iborat shar sifatida tasavvur qilinadi. uning ichida esa, o‘z muvozanat vaziyatlari atrofida tebranma harakat qiluvchi manfiy zaryadlar (elektronlar) mavjud bo‘lib (bunda atomni tarvuzga o‘xshatish va elektron tarvuzning urug‘lari singari joylashgan deyish mumkin), musbat va manfiy zaryadlarning yig‘indisi o‘zaro teng. boshqa ingliz fizigi d. rezerford 1911-yilda o‘z tajribalariga asosan tomson modelini inkor etib, atomning yadroviy (planetar) modelini taklif qildi. ushbu modelga ko‘ra atom jajjigina quyosh sistemasidek tasavvur qilinadi. elektronlar yadro atrofida (yopiq) orbitalar – atomning elektron qobig‘i bo‘ylab harakatlanadi va ularning zaryadi yadrodagi musbat zaryadga teng. atomning o‘lchamlari juda kichik bo‘lgani uchun (≈ 10–10m) uning tuzilishini bevosita o‘rganish juda qiyin. shuning uchun uning tuzilishini bilvosita, ya’ni ichki tuzilishi haqida ma’lumot beruvchi xarakteristikalar …

elektrodinamika qonunlariga zid bo‘lib chiqdi. birinchidan, elektronning yadro atrofidagi orbita bo‘ylab harakati egri chiziqli, ya’ni tezlanish bilan ro‘y beradigan harakatdir. bu harakatda elektronning energiyasi kamayadi, uning aylanish orbitasi kichrayadi va u yadroga yaqinlasha boradi. boshqacha aytganda, ma’lum vaqtdan keyin elektron yadroga qulab, atom yo‘qolishi kerak. bu rezerford modeliga muvofiq, atom nostabil sistema bo‘lishini ko‘rsatadi. amalda esa atomlar juda mustahkam sistema hisoblanadi. ikkinchidan, elektron atomga yaqinlashgan sari orbitasining radiusi kichraya boradi (r→0), tezligi esa o‘zgarmaydi (v=const). natijada tezlanishi ortishi bilan elektronning nurlanish chastotasi ham uzluksiz ravishda ortishi va demak, uzluksiz nurlanish spektri kuzatilishi kerak. tajribalar va ular bilan mos keluvchi balmer formulasi esa atomning nurlanish spektri uzlukli (chiziqli) ekanligini ko‘rsatganini bildik. 1913-yilda rezerfordning yadroviy modeliga kvant nazariyasi tatbiq etilib, tajriba natijalarini to‘la tushuntirib bera oladigan vodorod atomi nazariyasi yaratildi. bor nazariyasining asosini quyidagi ikkita postulat tashkil qiladi. bu postulatlardan har biri yuqorida qayd etilgan rezerford modelining ikkita kamchiligini bartaraf etishga qaratilgan. …

i statsionar orbita deb ataluvchi ma’lum orbitalar bo‘ylab harakatlanishi mumkin. bu harakat davomida nurlanmaydi, ya’ni energiyasi kamaymaydi. energiyasi kamaymasa, yadroga tushmaydi va atom yo‘qolmaydi. shunday qilib, ushbu postulat rezerford modelining birinchi kamchiligini bartaraf qiladi. 2. chastotalar haqidagi postulat: elektron bir statsionar orbitadan ikkinchisiga o‘tgandagina, energiyasi shu statsionar holatlardagi energiyalarining farqiga teng bo‘lgan bitta foton chiqaradi (yoki yutadi): bu yerda: en va em – mos ravishda elektronning n- va m- statsionar orbitalardagi energiyalari. agar en > em bo‘lsa, foton chiqariladi. bunda, elektron katta energiyali holatdan kichikroq energiyali holatga, ya’ni yadrodan uzoqroqda bo‘lgan statsionar orbitadan yadroga yaqinroq bo‘lgan statsionar orbitaga o‘tadi. agar en 1 holatlar esa, g‘alayonlangan (uyg‘ongan) holatlar deyiladi va ulardagi atomning energiyasi kamroq bo‘lib, bunday holatdagi atomni ionlashtirish uchun kamroq energiya sarflanadi. borning ikkinchi postulatiga ko‘ra, elektron bir energetik sathdan ikkinchisiga o‘tganida energiyali foton chiqariladi yoki yutiladi. agar elektron ikkinchi orbitadan (n2=2) birinchisiga o‘tsa (n1=1), foton chiqariladi (7.1- rasm). teskari …

atomning bor modeli. bor postulatlari 11-sinf - Page 4

atomning bor modeli. bor postulatlari 11-sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "atomning bor modeli. bor postulatlari 11-sinf"

1644350725.ppt powerpoint presentation 11-sinf fizika darsligi asosida 37-mavzu: atomning bor modeli. bor postulatlari 1903-yilda ingliz fizigi j. j. tomson atomning tuzilishi haqidagi birinchi modelni taklif qildi. tomson modeliga muvofiq, atom – massasi tekis taqsimlangan 10–10 m kattalikdagi musbat zaryadlardan iborat shar sifatida tasavvur qilinadi. uning ichida esa, o‘z muvozanat vaziyatlari atrofida tebranma harakat qiluvchi manfiy zaryadlar (elektronlar) mavjud bo‘lib (bunda atomni tarvuzga o‘xshatish va elektron tarvuzning urug‘lari singari joylashgan deyish mumkin), musbat va manfiy zaryadlarning yig‘indisi o‘zaro teng. boshqa ingliz fizigi d. rezerford 1911-yilda o‘z tajribalariga asosan tomson modelini inkor etib, atomning yadroviy (planetar) modelini taklif qildi. ushbu modelga...

PPT format, 1.0 MB. To download "atomning bor modeli. bor postulatlari 11-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: atomning bor modeli. bor postul… PPT Free download Telegram