abdulla qodiriyning hayoti va ijodi

DOCX 51 pages 81.9 KB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.9 KB

File type DOCX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

aim.uz abdulla qodiriyning hayoti va ijodi. reja: 1. a.qodiriyning bolalik va yoshlik yillari. 2. a.qodiriyning ilk ijodi. 3. a.qodiriy – jurnalist. 4. a.qodiriy – tanqidchi. bayoni: abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda bog’bon oilasida dunyoga keldi. “boshida boy oilada tug’ildimmi yoki kambag’al oiladami, albatta, bilmadim, – deb yozadi a.qodiriy, – ammo yoshim 7-8ga yetgach, qornim oshga to’ymog’onidan, ustim tuzukroq kiyim ko’rmaganidan aniq bildimki, besh jonning tomog’i faqat 80 yoshli bir chol otamning mehnatidan, 1300 sarjin bog’ning yozda yetishtirib beradigan hosilidan kelar ekan. agar bahor yomon kelib, bog’ mevalari ofatga uchrab qolsa, biz ham ochliqqa duch kelib, qishi bilan jovrashib chiqar ekanmiz”. abdulla bolaligidayoq zehni o’tkir, o’qish-o’rganishga mehr-ishtiyoqi baland bo’lgan. ammo oiladagi moddiy muhtojlik tufayli bir oz kechikib, 9-10 yoshlarida maktabga boradi. ikki-uch yil eski maktabda o’qigach, 12 yoshida uni oiladagi nihoyatda qashshoqlik vajidan bir boyga xizmatchilikka beradilar. xo’jayin savdogar kishi bo’lib, o’rischa yozuv-chizuvni biladigan odamga muhtoj edi. abdullaning zehnini, o’qishga ishtiyoqini sezgan …

2 / 51

’qishga kirdi. madrasadagi qisqa ta’lim uning islom ilmi, arab va fors tillarini egallashi, keyinchalik bu sohalarni mustaqil o’zlashtirish uchun zamin hozirladi. abdulla 1912-yili rasulmuhammadboy otliq savdogarga prikazchik bo’lib ishga kirdi. bu savdogar boy insofli, ochiqko’ngil, mulla, ziyolilarni hurmat qiladigan kishi edi. bu odam xonadonida yashab, uning savdo do’konida ishlab, abdulla zamonasining ko’p ilg’or, ziyoli kishilari bilan tanishadi. 1914-yili boyning katta qizi rahbaroyga uylanadi. abdullaning bundan keyingi ham totuv, ham sertashvish hayoti, faoliyati umr yo’ldoshi rahbaroy, u keyinchalik birin-ketin in’om etgan ikki o’g’il, ikki qiz – nafiza, habibulla, adiba, ma’sudlar bilan kechdi. abdulla ijodiy faoliyatining boshlanishi ham o’sha davrga to’g’ri keladi. “shu miyonalarda, - deb eslaydi a.qodiriy, - bozor vositasi bilan tatarlarda chiqadig’on gazetalarni o’qib, dunyoda gazeta degan gap borlig’iga imon keltirdim. 1913-yilda o’zbekcha “sadoyi turkiston”, “samarqand”, “oina” gazetalari chiqa boshlag’och, menda shularga gap yozib yurish fikri uyg’ondi”. “sadoyi turkiston” gazetasining 1914-yil 1-aprel sonida “yangi masjid va maktab” sarlavhali xabari bosilgan. …

3 / 51

, qamaladi. “baxtsiz kuyov”da esa muallif qoloq odatlardan biri – hashamatli to’y ortiqcha sarf-xarajatlar va ularning ko’ngilsiz oqibatlari masalasini ko’taradi. amakisining maslahati bilan solih ismli yetim yigit katta qarz ko’tarib dabdabali to’y qilib, boy xonadon qiziga uylanadi. vaqtida qarzini uzolmay garovga qo’yilgan hovli-joyidan ajralish oldida sharmandalikdan o’zini-o’zi o’ldiradi. qodiriyning oktabr inqilobidan keyingi faoliyati asosan matbuot bilan bog’langan. 1919-yili “oziq ishlari” gazetasiga muharrir bo’lib tayinlandi; so’ngra “ro’sta” gazetasiga muxbir, “ishtirokiyun” va “qizil bayroq” gazetalarida xodim, “inqilob”, “kommunist yo’ldoshi” majmualarida sarkotib va xodim bo’lib ishlaydi. qodiriy ham matbuot xodimi, ham jurnalist-publitsist, hajviy yozuvchi sifatida o’zbekistonda yangi tipdagi sovet matbuotining tug’ilishi va shakllanishida benihoyat katta xizmat qildi. ayniqsa, “mushtum” jurnalining tashkil topishida va oyoqqa turishida katta jonbozlik ko’rsatdi. qodiriy matbuot, jurnalistika sohasidagi bilimi va malakasini oshirish maqsadida 1924-1925-yillar orasida moskvadagi oliy jurnalistika institutida ta’lim oladi. moskvada o’qigan kezlarida ham respublika matbuoti bilan aloqasini uzmaydi. qodiriy 1919-1925-yillar orasida matbuotda yuzlab maqola, hajviyalari bilan qatnashadi. …

4 / 51

anqidchiligining eng yaxshi namunalaridandir. ularda realistik adabiyotning jiddiy masalalari – haqqoniylik, milliylik, badiiy shakl haqida muhim fikrlar ilgari surilgan. qodiriy oktabr inqilobi tufayli so’z erkinligi, jasorat oldik, deb quvongan edi. endi bor ovoz bilan haqiqatni aytish, yozishga chog’lanadi. u inqilobni, yangi hayotni olqishlash, himoya qilish bilan barobar bu hayot yo’lidagi xilma-xil to’siqlarni fosh etishga, sho’ro voqealigiga xos ziddiyatlarni, siyosatdagi xato va kamchiliklarni xolis turib ko’rsatishga jazm etdi. u yangi hayot yo’lidagi to’siqlar faqat sinfiy dushmanlar – boy, domla-imom, ruhoniylar qarshiligidan iborat emasligini bilardi. yangi dunyo quruvchilari ongi, xatti-harakati, o’zi ichki ziddiyatlarga, qarama-qarshiliklarga to’la edi. qator maqolalarida, hajviyalarida adib mana shu ziddiyat, kamchiliklarni ko’rsatishga harakat qildi. ammo uning bu intilishlari birin-ketin zarbaga uchray boshladi. 1926-yilda “mushtum” jurnalida bosilgan “yig’indi gaplar” hajviyasida hayotdagi kamchiliklar, hukumat kishilari haqidagi beozor kulgi, hazil uchun aksil-inqilobiy harakat qilganlikda ayblanib qamoqqa olinadi. qodiriy o’ziga qo’yilgan asossiz ayblarni qat’iyan rad etadi. qamoqxonada nohaqlikka norozilik sifatida ochlik e’lon qiladi. …

5 / 51

ishlar davridagi ijtimoiy faoliyati haqida. 5. qodiriy jurnalist sifatida qanday ishlar olib borgan? 6. qodiriyni yozuvchi sifatida elga tanitgan qaysi hajviy asarlari bilan tanishsiz? 8-mavzu: “o’tgan kunlar” va “mehrobdan chayon” romanlari cho’lponning hayoti va ijodi. “oydin kechalarda” hikoyasi. reja: 1. cho’lponning hayoti va ijodi. 2. cho’lponning dastlabki asari. 3. cho’lpon – publitsist va dramaturg. 4. cho’lponning nasriy asarlari. 5. “oydin kechalarda” hikoyasining asosiy g’oyasi. abdulhamid sulaymon o’g’li cho’lpon 1897-yilda andijonda tug’ilgan. uning otasi sulaymon muhammad yunus o’g’li bazzozlik bilan shug’ullangani uchun andijon aholisi o’rtasida sulaymon bazzoz ismi bilan shuhrat topgan. unda ham adabiyotga havas kuchli bo’lgan va hatto “rasvo” taxallusi bilan she’rlar yozgan. ammo sulaymon bazzoz, o’zidagi bu adabiy didga qaramay, o’g’lining yozuvchi emas, balki mudarris bo’lishini xohlagan. cho’lpon esa andijon va toshkentdagi madrasalarda tahsil ko’rishi asnosida o’z davrining ilg’or qarashlari bilan tanishib, o’zga yo’ldan borishga qaror qildi. cho’lpon bilan yaqin ijodiy aloqada bo’lgan v. yaning yozishicha, o’zbek shoiri unga …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla qodiriyning hayoti va ijodi"

aim.uz abdulla qodiriyning hayoti va ijodi. reja: 1. a.qodiriyning bolalik va yoshlik yillari. 2. a.qodiriyning ilk ijodi. 3. a.qodiriy – jurnalist. 4. a.qodiriy – tanqidchi. bayoni: abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda bog’bon oilasida dunyoga keldi. “boshida boy oilada tug’ildimmi yoki kambag’al oiladami, albatta, bilmadim, – deb yozadi a.qodiriy, – ammo yoshim 7-8ga yetgach, qornim oshga to’ymog’onidan, ustim tuzukroq kiyim ko’rmaganidan aniq bildimki, besh jonning tomog’i faqat 80 yoshli bir chol otamning mehnatidan, 1300 sarjin bog’ning yozda yetishtirib beradigan hosilidan kelar ekan. agar bahor yomon kelib, bog’ mevalari ofatga uchrab qolsa, biz ham ochliqqa duch kelib, qishi bilan jovrashib chiqar ekanmiz”. abdulla bolaligidayoq zehni o’tkir, o’qish-o’rganishga mehr-ishtiyoqi baland...

This file contains 51 pages in DOCX format (81.9 KB). To download "abdulla qodiriyning hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla qodiriyning hayoti va i… DOCX 51 pages Free download Telegram