bolalarda pnevmoniya

DOCX 5 pages 23.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

bolalarda pnevmoniya pnevmoniya – o‘pkaning yallig‘lanishi bilan kechadigan infeksion kasallik bo‘lib, alveolalar va o‘pka to‘qimalarining eksudativ yallig‘lanishi bilan xarakterlanadi. 1. etiologiyasi (sabablari) pnevmoniya chaqiruvchi patogenlar quyidagilarga bo‘linadi: 🔹 bakterial pnevmoniya – eng ko‘p uchraydi. · streptococcus pneumoniae (pnevmokokk) – bolalarda eng ko‘p uchraydigan sabab. · haemophilus influenzae (b turi) – 5 yoshgacha bo‘lgan bolalarda. · staphylococcus aureus – og‘ir kechadi, absesslar hosil bo‘lishi mumkin. 🔹 virusli pnevmoniya – kichik yoshdagi bolalarda ko‘proq uchraydi. · rsv (respirator-sinsitial virus) – chaqaloqlar va yosh bolalarda. · paragripp, adenovirus, gripp viruslari – ba’zida bakterial pnevmoniya bilan birga kechadi. 🔹 atypik pnevmoniya – sekin rivojlanadi. · mycoplasma pneumoniae – maktab yoshidagi bolalarda. · chlamydia pneumoniae – yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda ham bo‘lishi mumkin. 🔹 qo‘ziqorinli pnevmoniya – kam uchraydi, immuniteti pasaygan bolalarda. 2. patogenezi (rivojlanish mexanizmi) 1️⃣ patogen o‘pkaga tushadi → havo yoki qon orqali. 2️⃣ mahalliy yallig‘lanish boshlanadi → alveolalarga o‘tadi. 3️⃣ ekssudat yig‘iladi → …

2 / 5

‘pkada ho‘l xirillash eshitiladi. ✅ rentgen → o‘pkaning zararlangan joyi aniqlanadi. ✅ qon tahlili → leikotsitlar soni ortadi (bakterial shaklda). ✅ balg‘am ekish va pcr → patogenni aniqlash uchun. ✅ pulseoksimetriya → qonda kislorod miqdori tekshiriladi. 5. qiyosiy tashxis (differensial tashxis) pnevmoniyani quyidagi kasalliklardan ajratish kerak: 🔹 bronxit – yo‘tal kuchli, lekin rentgen o‘zgarishlari yo‘q. 🔹 sil – uzoq davom etadi, rentgen o‘zgarishlari farqli. 🔹 bronxial astma – nafas qisilishi bor, lekin infektsion emas. 🔹 plevrit – ko‘proq ko‘krak qafasi og‘rig‘i bilan kechadi. 6. davolash 🔹 antibakterial terapiya (bakterial pnevmoniyada) 💊 1-navbat antibiotiklar: · penitsillinlar (amoksitsillin, augmentin) · makrolidlar (azitromitsin, klaritromitsin) · sefalosporinlar (ceftriaxone, cefotaxime) – og‘ir shakllarda. 💊 atipik pnevmoniyada – makrolidlar (azitromitsin). 🔹 simptomatik davolash · isitma tushiruvchi: paratsetamol, ibuprofen. · mukolitiklar (balg‘am ko‘chiruvchi dori): ambroksol, acc. · bronxodilatatorlar (nafasni yengillashtirish uchun): salbutamol, berodual. · kislorod terapiyasi → nafas yetishmovchiligida. 7. profilaktika (oldini olish) ✅ pnevmoniyaga qarshi emlash …

3 / 5

arni jalb qiladi. 🔹 nati̇ja: immun tizimi patogenni tanib oldi va yallig‘lanish jarayoni boshlandi. 2-qadam: yallig‘lanish va tomirlarning kengayishi yallig‘lanish boshlanganda kapillyarlar kengayib, tomirlarning o‘tkazuvchanligi oshadi. bu ekssudativ bosqich deyiladi. 🔬 biokimyoviy jarayonlar: ✅ histamin va prostaglandinlar (pge2, pgi2) chiqariladi, bu kapillyarlarni kengaytiradi. ✅ tnf-α va il-1 tomir endoteliyasini bo‘shashtirib, plazma va oqsillar to‘qimaga chiqishiga sabab bo‘ladi. ✅ komplement tizimi (c3a va c5a) faollashadi, bu neytrofillarni infeksiya joyiga jalb qiladi. 🔹 nati̇ja: yallig‘lanish tufayli shish (oedema) va suyuqlik to‘planishi boshlanadi. 3-qadam: alveolalarga ekssudat to‘planishi o‘pkaning alveolalarida suyuqlik, fibrin va yallig‘lanish hujayralari yig‘ila boshlaydi. bu alveolalarning gaz almashinuvida ishtirok etishiga to‘sqinlik qiladi. 🔬 biokimyoviy jarayonlar: ✅ il-8 va c5a neyrofillarni chaqirib, bakteriyalarni yo‘q qilishni boshlaydi. ✅ neytrofillar lizosomal fermentlar (elastaza, mieloperoksidaza) chiqarib, bakteriyalarni yo‘q qiladi. ✅ laktoferrin bakteriyalarning o‘sishini oldini oladi. ✅ lipoksin a4 (lxa4) va rezolvinlar yallig‘lanishni cheklashga yordam beradi. 🔹 nati̇ja: o‘pkaning zararlangan qismida ekssudat to‘planib, nafas olish qiyinlashadi. …

4 / 5

qila olsa, yallig‘lanish tugaydi va o‘pka tiklanadi. ammo, agar yallig‘lanish davom etsa yoki immunitet zaif bo‘lsa, asoratlar rivojlanishi mumkin. 🔬 biokimyoviy jarayonlar: ✅ makrofaglar il-10 va tgf-β chiqarib, yallig‘lanish jarayonini bostiradi. ✅ fibroblastlar faollashib, zararlangan joylarni biriktiruvchi to‘qima bilan almashtiradi. ✅ agar infektsiya nazorat qilinmasa, sepsis yoki o‘pka fibrozi rivojlanishi mumkin. 🔹 nati̇ja: o‘pka yoki organizm tiklanadi yoki surunkali asoratlar rivojlanadi. xulosa pnevmoniya patogenezining qadam-baqadam jarayoni: 1️⃣ patogen epiteliyga yopishadi va immun tizimi uni tanib oladi → (il-1, il-6, tnf-α faollashadi). 2️⃣ kapillyarlar kengayadi va tomirlarning o‘tkazuvchanligi ortadi → (histamin, pge2, tnf-α). 3️⃣ alveolalarda ekssudat to‘planadi, bakteriyalar yo‘q qilinadi → (il-8, komplement tizimi faollashadi). 4️⃣ alveolalar zararlanadi, gaz almashinuvi buziladi → (surfaktant kamayishi, gipoksiya, anaerob metabolizm). 5️⃣ immun tizimi infektsiyani yo‘q qiladi yoki asoratlar rivojlanadi → (il-10, fibroblastlar faollashuvi, o‘pka fibrozi).

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda pnevmoniya"

bolalarda pnevmoniya pnevmoniya – o‘pkaning yallig‘lanishi bilan kechadigan infeksion kasallik bo‘lib, alveolalar va o‘pka to‘qimalarining eksudativ yallig‘lanishi bilan xarakterlanadi. 1. etiologiyasi (sabablari) pnevmoniya chaqiruvchi patogenlar quyidagilarga bo‘linadi: 🔹 bakterial pnevmoniya – eng ko‘p uchraydi. · streptococcus pneumoniae (pnevmokokk) – bolalarda eng ko‘p uchraydigan sabab. · haemophilus influenzae (b turi) – 5 yoshgacha bo‘lgan bolalarda. · staphylococcus aureus – og‘ir kechadi, absesslar hosil bo‘lishi mumkin. 🔹 virusli pnevmoniya – kichik yoshdagi bolalarda ko‘proq uchraydi. · rsv (respirator-sinsitial virus) – chaqaloqlar va yosh bolalarda. · paragripp, adenovirus, gripp viruslari – ba’zida bakterial pnevmoniya bilan birga kechadi. 🔹 atypik pnevmoniya – sekin rivojl...

This file contains 5 pages in DOCX format (23.3 KB). To download "bolalarda pnevmoniya", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda pnevmoniya DOCX 5 pages Free download Telegram