reaktiv harakat 7-sinf

PPT 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1645562183.ppt slide 1 reaktiv harakat 7-sinf fizika darsligi asosida 38-mavzu: * reaktiv harakat haqida tushuncha puflab shishirilgan havo sharining og‘zini bog‘lamasdan qo‘yib yuborsak, shar ajoyib trayektoriya bo‘yicha uchib ketishini kuzatganmiz. bunda impulsning saqlanish qonuni bajarilib, havo katta tezlikda shar og‘zidan bir tomonga, sharning o‘zi esa qarama-qarshi tomonga harakat qiladi. bu hodisa reaktiv harakatga misol bo‘la oladi. yopiq sistemaning bir qismi biror tezlik bilan harakat qilsa, sistemaning qolgan qismi unga qarama-qarshi yo‘nalishda harakatga keladi. vujudga kelgan bunday harakat reaktiv harakat deyiladi. reaktiv harakatni tasavvur qilish uchun quyidagi tajribani o‘tkazaylik. probirkaning yarmigacha suv quyib, tiqin bilan yopaylik va 123-rasmdagidek aravachaga o‘rnataylik. quruq yonilg‘i alangasida probirkadagi suvni isitaylik. suv qaynash darajasiga yaqinlashganda tiqin katta tezlik bilan otiladi, aravacha esa tiqin yo‘nalishiga qarama-qarshi tomonga harakatlanadi. bunda tiqinni probirkadan otib chiqaruvchi bug‘ning bosim kuchiga qarama-qarshi yo‘nalgan reaktiv kuch paydo bo‘ladi. reaktiv kuch ta’sirida aravacha tiqin harakatiga qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanadi. masalan, tiqinning massasi m1 = 10 …

asmdagi tajribada esa bukilgan shisha nayning ikki uchidan suv otilib turadi. bunda suvning harakatiga qarama-qarshi yo‘nalishda vujudga kelgan reaktiv harakat hisobiga shisha nay aylanadi. bu sistema segner parraklari deyiladi. havo yordamida ham reaktiv harakatni hosil qilish mumkin. 125-rasmda shunday qurilmaning asosiy qismi tasvirlangan. bunda erkin aylanuvchi disk qo‘zg‘almas nayga podshipnik orqali o‘rnatilgan. siqilgan havo nay orqali disk ichiga kiradi. bosim ostidagi havo disk chetlariga o‘rnatilgan to‘rtta naycha orqali urinma tarzda tashqariga otilib chiqib turadi. bu esa diskni qarama-qarshi yo‘nalishda aylantiruvchi reaktiv harakatni hosil qiladi. qurilmaning yordamchi qismi sifatida siqilgan havoni hosil qiluvchi changyutgichdan foydalanish mumkin. shlang yordamida changyutgichdan katta bosimli siqilgan havo yuborilsa, reaktiv harakat hisobiga disk katta tezlikda aylanadi. yordamchi qism o‘rniga puflangan havo sharidan ham foydalanish mumkin. raketaning tuzilishi va harakati reaktiv kuch ta’sirida harakatlanadigan kosmik uchish sistemalari raketa deb ataladi. keyingi 50–60 yil ichida fazoga ko‘plab kosmik kemalar, yerning sun’iy yo‘ldoshlari uchirildi. ularni yerdan orbitaga raketalar olib …

nalishda reaktiv kuch vujudga keladi. bu kuch ta’sirida raketa harakatga keladi va υr reaktiv tezlik oladi (127-rasm). raketa soplosidan chiqayotgan gazning massasi mg, tezligi υg, raketaning massasi mr, olgan reaktiv tezligi υr bo‘lsin. impulsning saqlanish qonunini qo‘llab, quyidagi tenglikni yozish mumkin: formuladan ko‘rinadiki, raketaning massasi qancha kam bo‘lsa, uning reaktiv tezligi shuncha katta bo‘ladi. haqiqatda ham, raketa massasining katta qismi yoqilg‘i massasiga to‘g‘ri keladi. yoqilg‘i yonishi jarayonida uning miqdori hamda raketa massasi kamayib boradi. bu esa raketa tezligining oshib borishiga olib keladi. raketa belgilangan balandlikka chiqqunga qadar uning yoqilg‘idan bo‘shagan qismlari navbatma-navbat ajralib, havoda yonib ketadi. raketaning kichik bir qismi – kosmik kema (yerning sun’iy yo‘ldoshi) uchishni davom ettiradi. impulsning saqlanish qonuni asosida hosil bo‘ladigan reaktiv harakat kosmonavtikaning asosi hisoblanadi. kosmik raketa va kemalarning yaratilishiga olimlardan k. e. siolkovskiy (1852–1935), s. p. korolyov (1906–1966), m. v. keldish (1911–1978), v. braun (1912–1976), g. obert (1894–1989) va boshqalar katta hissa qo‘shganlar. hozirda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "reaktiv harakat 7-sinf"

1645562183.ppt slide 1 reaktiv harakat 7-sinf fizika darsligi asosida 38-mavzu: * reaktiv harakat haqida tushuncha puflab shishirilgan havo sharining og‘zini bog‘lamasdan qo‘yib yuborsak, shar ajoyib trayektoriya bo‘yicha uchib ketishini kuzatganmiz. bunda impulsning saqlanish qonuni bajarilib, havo katta tezlikda shar og‘zidan bir tomonga, sharning o‘zi esa qarama-qarshi tomonga harakat qiladi. bu hodisa reaktiv harakatga misol bo‘la oladi. yopiq sistemaning bir qismi biror tezlik bilan harakat qilsa, sistemaning qolgan qismi unga qarama-qarshi yo‘nalishda harakatga keladi. vujudga kelgan bunday harakat reaktiv harakat deyiladi. reaktiv harakatni tasavvur qilish uchun quyidagi tajribani o‘tkazaylik. probirkaning yarmigacha suv quyib, tiqin bilan yopaylik va 123-rasmdagidek aravachaga o‘rn...

Формат PPT, 1,1 МБ. Чтобы скачать "reaktiv harakat 7-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: reaktiv harakat 7-sinf PPT Бесплатная загрузка Telegram