kinematikaning asosiy tushunchalari 7-sinf

PPT 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1645562026.ppt powerpoint presentation 7-sinf fizika darsligi asosida 3-mavzu: kinematikaning asosiy tushunchalari mexanikaning jism harakatini uning massasi va uni harakatga keltiruvchi sabablar hisobga olinmagan holda o‘rganadigan bo‘limiga kinematika deb ataladi. kinematikaning asosiy vazifasi jismlarning istalgan vaqtdagi koordinatalarini aniqlashdan iborat. jism koordinatalarining vaqtga bog‘liqligi haqidagi ma’lumotlar turli ko‘rinishda: masalan, grafik, jadval yoki formula ko‘rinishida berilishi, shuningdek, so‘zlar bilan ifodalanishi mumkin. bu ma’lumotlarni bilgan holda shu jismning istalgan vaqtdagi fazodagi o‘rni aniq aytib beriladi. buning uchun bir qator yangi tushunchalar bilan tanishib olishimiz kerak. moddiy nuqta uzoqda ketayotgan avtomobil shakli aniq ko‘rinmaydi, u juda kichkina, hatto nuqta bo‘lib ko‘rinishi mumkin. asli kichkina chumoliga mikroskop orqali qaraganimizda esa u bahaybat yirtqich bo‘lib ko‘rinadi. jismlarning harakatini o‘rganishda bir qator soddalashtirishlardan foydalanamiz. bunday usullardan biri harakatlanayotgan jismning o‘lchamlarini hisobga olmasdan, uni ko‘rilayotgan jarayon yoki chizmalarda moddiy nuqta deb olishdan iborat. muayyan sharoitda o‘lchami va shakli hisobga olinmasa ham bo‘ladigan jism moddiy nuqta deb ataladi. uzunligi 4 …

kitobni qaysi tomoni bilan qo‘yganligimizni ko‘rsata olamiz. lekin maktabga olib ketilayotgan kitob chizmada juda kichkina nuqta sifatida tasvirlanadi. bu holda uni moddiy nuqta deb olish mumkin. moddiy nuqta tushunchasidan harakatlanayotgan jism o‘lchami bosib o‘tilgan masofaga nisbatan juda kichik bo‘lgan holdagina emas, balki tahlil qilinayotgan jism o‘lchami unga nisbatan qaralayotgan boshqa bir jismgacha bo‘lgan masofaga nisbatan juda kichik bo‘lganida ham foydalaniladi. yer sharining o‘lchamlari juda katta. lekin yer sayyorasining quyosh atrofida aylanishi o‘rganilayotganda, ular orasidagi masofa yanada kattaligi sababli, yerni moddiy nuqta deb qarash mumkin. trayektoriya doskaga bo‘r bilan chizganda, qorli yo‘lda avtomobil yurganda, osmondagi tosh bo‘lagi – meteor atmosferadan o‘tganda, ular iz qoldiradi (9-rasm). bo‘r, avtomobil va meteorning qoldirgan izi ularning harakat trayektoriyasidir. jismlar o‘z harakatida har doim ham iz qoldiravermaydi. masalan, osmonda uchayotgan meteor iz qoldirsa, tramplindan sakrayotgan sportchi esa iz qoldirmaydi. sportchi, to‘p, odam, mashina, qush va samolyotlarning o‘z harakati davomida izi ko‘rinmasa-da, ularning izini uzluksiz chiziq deb …

n b nuqtagacha bo‘lgan masofaga, ya’ni 40 m ga teng bo‘ladi. do‘stingiz esa qayiqda a nuqtadan b nuqtaga to‘g‘ri chiziq bo‘yicha suzib o‘tsa, trayektoriya va ko‘chish ustma-ust tushib, uning uzunligi 40 m bo‘ladi. toshkentdan andijongacha ko‘chish 245 km bo‘lgani holda, avtomobil toshkentdan andijonga borish uchun 380 km yo‘lni bosib o‘tadi. to‘g‘ri chiziqli harakatda esa yo‘l va ko‘chish bir-biriga teng bo‘ladi. mexanik harakat soddalashtirish maqsadida jismlar harakati uch turga bo‘lib o‘rganiladi: ilgarilanma, aylanma va tebranma. avtomashinaning korpusi ilgarilanma harakat qilsa, g‘ildiraklari aylanma harakatlanadi (11-rasm). motoridagi porshenlari esa tebranma harakat qiladi, deyish mumkin. ilgarilanma harakat agar jism ilgarilanma harakat qilsa, uning harakatini ifodalash uchun jismning bitta nuqtasi harakatini ifodalash yetarli. masalan, stol ustidagi kitobni bir joydan boshqa joyga turlicha ko‘chirish mumkin (12-rasm). (a) holda uning qirralari turlicha harakat qiladi. (b) holda kitob qirralarining harakat trayektoriyasi bir xil bo‘ladi, ya’ni kitobning to‘rttala qirrasi trayektoriyalariniustma-ust qo‘yish mumkin. kitobning ikkinchi holdagi harakati ilgarilanma harakatga misol …

o‘z-o‘ziga parallel ravishda ko‘chadi. ilgarilanma harakat qilayotgan jismning harakati o‘rganilayotganda, uning faqat bitta nuqtasi harakatini o‘rganish kifoyadir. shu sababli ilgarilanma harakat qilayotgan jismni moddiy nuqta deb qarash mumkin. ilgarilanma harakat to‘g‘ri chiziqli va egri chiziqli bo‘lishi mumkin. jismlar harakatini uch turga: ilgarilanma, aylanma va tebranma harakatlarga bo‘lish shartli bo‘lib, bu murakkab harakatlarni tahlil qilishni osonlashtiradi va matematik ko‘rinishda ifodalash imkonini beradi.

kinematikaning asosiy tushunchalari 7-sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kinematikaning asosiy tushunchalari 7-sinf"

1645562026.ppt powerpoint presentation 7-sinf fizika darsligi asosida 3-mavzu: kinematikaning asosiy tushunchalari mexanikaning jism harakatini uning massasi va uni harakatga keltiruvchi sabablar hisobga olinmagan holda o‘rganadigan bo‘limiga kinematika deb ataladi. kinematikaning asosiy vazifasi jismlarning istalgan vaqtdagi koordinatalarini aniqlashdan iborat. jism koordinatalarining vaqtga bog‘liqligi haqidagi ma’lumotlar turli ko‘rinishda: masalan, grafik, jadval yoki formula ko‘rinishida berilishi, shuningdek, so‘zlar bilan ifodalanishi mumkin. bu ma’lumotlarni bilgan holda shu jismning istalgan vaqtdagi fazodagi o‘rni aniq aytib beriladi. buning uchun bir qator yangi tushunchalar bilan tanishib olishimiz kerak. moddiy nuqta uzoqda ketayotgan avtomobil shakli aniq ko‘rinmaydi, u jud...

PPT format, 1.2 MB. To download "kinematikaning asosiy tushunchalari 7-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: kinematikaning asosiy tushuncha… PPT Free download Telegram