bilish jarayonlari psixodiagnostikasi

DOCX 24 pages 875.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 875.3 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

aim.uz bilish jarayonlari psixodiagnostikasi reja: 5.1.diqqat psixodiagnostikasi. 5.2.diqqat psixodiagnostikasida korrektur sinov va gorbov shulte jadvallaridan foydalanish masalalari. 5.3.diqqat psixodiagnostikasi uchun intellekt testlarining ayrim subtestlaridan foydalanish imkoniyatlari. 5.4.xotira psixodiagnostikasi. 5.5.xayolni diagnostika qilish metodlari. tayanch tushunchalar: bilish - psixik aks ettirish jarayoni, bilimlarni egallash va o`zlashtirishni ta`minlaydi, bilishga qiziqish – aqliy intellektual hislar mahsuli, bu odamning tevarak - atrofdagi olamni bilish ehtiyoji tariqasida namoyon bo`ladi. diqqat - ongimizning muayyan ob`ektga yo`naltirilishi va unda to`planishidan iborat psixik holat. d. ixtiyorsiz, ixtiyoriy va ixtiyoriydan keyingi turlarga ajratiladi. diqqatning barqarorligi – diqqatning ma`lum obektga uzoq vaqt davomida mutassil qaratilish imkoniyati. diqqatning ko’lami - bir vaqtning o`zida diqqatning bir qancha ob`ektga qaratilishi imkoniyati. diqqatning taqsimlanishi – diqqatning bir vaqtda bir necha ob`ektga yoki faoliyatga taqsimlanish xususiyati. diqqatning ko’chishi – diqqatni ixtiyoriy ravishda bir ob`ektdan ikkinchi ob`ektga ko`chirish. xayol - mavjud tasavvurlar asosida yangi obrazlarni yaratishdan iborat psixik aks ettirish jarayonlaridan biri. u ixtiyorsiz va ixtiyoriy, ijodiy …

2 / 24

ari uchun pedagogik faoliyat amaliyotida qo‘llash mumkin bo‘lgan aniq psixologik metodlarni beradigan o‘quv qo‘llanmalar yo‘q. psixologiya bo‘yicha mavjud o‘quv qo‘llanmalar esa talabalarni bolalarni psixologik o‘rgani metod va metodikalar bilan juda oz darajada tanishtiradi. (v.s.muxina, 1985; m.v.gamezo, i.a.domashenko, 1986). ilk bolalik davrining psixodiagnostikasi turli yosh davrlarida bola rivojlanishini baholash imkonini beradigan uning psixik taraqqiyot me'yorlariga mos yoki mos emasligini aniqlash, mavjud me'yordan chetga chiqishlarini aniqlash, uni tuzatishning individual choralarini rejalashtirish va oldini olish bo‘yicha vositalar va metodlar majmuidan iborat. turli yosh davridagi bolalar guruhini tekshirishda psixodiagnostika metodikalari o‘z xususiyatlariga ega. masalan, chaqaloqlik davridagi bolalarni tekshirishda sensomotor harakatlarni o‘rganishga mo‘ljallangan metodlar qo‘llaniladi: boshini ushlab turishi, predmetlarni ushlashi, o‘tirishi, qayrilib qarashi, predmetning orqasidan ko‘z bilan qarashi va boshqalar. (a.anastazi, 1982). 3 yoshdan 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarni tekshirishda sodda harakatlarni og‘zaki qo‘llanmalarni bajarishga qaratilgan topshiriqlar beriladi. qalam va qog‘oz, plastilin va boshqa o‘quv vositalari qo‘llaniladigan topshiriqlar bola katta bo‘lgan sayin qiyinlashtirib boriladi. bolalarni psixologik …

3 / 24

rayonlarining rivojlanishiga yordam beradi (e.a.golubeva, 1980; e.b.ayurova, 1986). masalan, 1-2 yoshli bolalar sensomotor sohasini tekshirishda an'anaviy metodlardan foydalanib, u yoki bu harakat malakalarining qanday shakllanganligiga, ularning ma'lum yosh davridagi o‘rtacha ko‘rsatkichi qanchalik mosligiga e'tibor beriladi. ko‘pincha bu tadqiqotlar bolalar motor harakat rivojlanishidagi kechikishlarni aniqlashga qaratilgan bo‘ladi. harakat rivojlanishida kechikish mavjudligi keyinchalik bolaning barcha psixik taraqqiyotida kechikish sodir bo‘lishining ob'ektiv zamini sifatida qaralishi kerak. shu bilan birga, erta yurgan bola o‘z tengdoshlarini barcha tomondan qoldirib ketadi, deb faraz qilish ham xatodir. bola hayotining dastlabki ikki yilidagi umumiy jismoniy taraqqiyot bolaning keyingi aqliy taraqqiyotini belgilamaydi (p.h.mussen, 1987). bolaning sensomotor sohada rivojlanish darajasi haqida uning atrofidagi turli predmetlar, jumladan, o‘yinchoqlar bilan harakat qilish xususiyatlari darak berib turadi. o‘yinchoqdan diagnostik qurol sifatida foydalanish uning tevarak-atrofidagi hodisalarni bilishga intilishi va faollik darajasi hamda predmetlardan foydalanishda amaliy ko‘nikmalarning mavjudligini aniqlash imkonini beradi. kattaroq bolalarni tekshirishda konkret psixologik metodikalardan foydalanish mumkin. chunki xuddi shu davrdan boshlab, so‘zli …

4 / 24

bir-biridan murakkabligi bilan ajralib turadi: 1 - doskada 10 ta har xil butun figuralar bor; 2 - doskada 2 ta figura bo‘lib, ularning har biri ikki qismdan iborat; 3 - doskada har biri ikki va uch qismdan iborat 4 ta figura; 4 - doskada ikki qismdan iborat 5 figura. bolaga 10 soniya davomida doska ko‘rsatiladi. keyin doskadagi figuralar stol ustiga tushadigan qilib ag‘dariladi. eksperimentator ularni aralashtirib, har bir figurani o‘z joyiga qo‘yishni so‘raydi. tajriba boshida eksperimentator 2-3 namunani ko‘rsatib berishi mumkin. keyin bolaning o‘zi topshiriqni qanday bajarayotganini diqqat bilan kuzatadi. bunda bola «sinash va xato qilish» kabi harakatlar qiladimi, figuralarni joyiga qo‘yishda bola qanchalik diqqat-e'tiborli, buni u qanchalik o‘rganadi, tadqiqotchi shu kabilarga e'tibor berib, kuzatishi kerak. birinchi topshiriqni bajargandan so‘ng, keyingi qiyinroq topshiriqqa o‘tiladi. sinaluvchining har bir topshiriqni bajarish vaqti, uning qilgan harakatlari maxsus qog‘ozga yozib boriladi (3-jadval).sinaluvchi topshiriqlarni o‘zi bajara olmasa, 1 daqiqadan so‘ng unga yordamlashish mumkin. 3-jadval figuralarni …

5 / 24

aklif etiladi. u o‘z harakatlarini namuna bilan solishtirishi mumkin. olingan natijalarni tahlil qilish va qayta ishlashda 100 ta figurani chizishga ketgan vaqt, ehtimoli bo‘lgan xatolar soni, topshiriqni bajarish xarakterini tahlil qilishda yosh me'yorlarini hisobga olish zarur (4-jadval). 4-jadval 7-8 yoshli bolalar uchun p'eron - ruzer metodikasi bo‘yicha qog‘ozni to‘ldirish normalari (m.p.kononova natijalari). to‘ldirish vaqti xatolar soni sifati(%) () 1 daqiqa 15 soniya - 100 1 daqiqa 45 soniya 2 60 1 daqiqa 50 soniya 3 50 2 daqiqa 10 soniya 6 20 bunda sinaluvchining chalg‘iganligi, ishni davom ettirish zarurligi haqida eslatilganligi va hokazolar e'tiborga olinadi. diqqatning ko‘chishi, uzoq davom etadigan aqliy ishga qobiliyatini o‘rganish maqsadida i.v.kruk (1986) tomonidan taklif etilgan metodikaning o‘zgartirilgan variantini qo‘llash mumkin. uning mazmuni quyidagicha: bola 1-qog‘ozni to‘ldirgandan so‘ng, to‘ldirish qo‘llanmasi o‘zgartirilib, 2-qog‘oz taklif etiladi; o‘sha belgilarni boshqa geometrik figuralarga qo‘yib chiqish kerak. keyin 3-qog‘oz ko‘rsatiladi: toq qatorlar 1-qog‘oz namunasi bo‘yicha, juft qatorlarni 2-qog‘oz namunasi bo‘yicha to‘ldiriladi. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilish jarayonlari psixodiagnostikasi"

aim.uz bilish jarayonlari psixodiagnostikasi reja: 5.1.diqqat psixodiagnostikasi. 5.2.diqqat psixodiagnostikasida korrektur sinov va gorbov shulte jadvallaridan foydalanish masalalari. 5.3.diqqat psixodiagnostikasi uchun intellekt testlarining ayrim subtestlaridan foydalanish imkoniyatlari. 5.4.xotira psixodiagnostikasi. 5.5.xayolni diagnostika qilish metodlari. tayanch tushunchalar: bilish - psixik aks ettirish jarayoni, bilimlarni egallash va o`zlashtirishni ta`minlaydi, bilishga qiziqish – aqliy intellektual hislar mahsuli, bu odamning tevarak - atrofdagi olamni bilish ehtiyoji tariqasida namoyon bo`ladi. diqqat - ongimizning muayyan ob`ektga yo`naltirilishi va unda to`planishidan iborat psixik holat. d. ixtiyorsiz, ixtiyoriy va ixtiyoriydan keyingi turlarga ajratiladi. diqqatning barqa...

This file contains 24 pages in DOCX format (875.3 KB). To download "bilish jarayonlari psixodiagnostikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish jarayonlari psixodiagnos… DOCX 24 pages Free download Telegram