davolovchi jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari: vosita va shakllari. harakat tartibotlari

DOCX 8 pages 32.1 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.1 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

davolovchi jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari: vosita va shakllari. harakat tartibotlari. djtning o‘ziga xos xususiyatlari yoki davolash usullari: -djt tabiiy biologik davolash usulidir. bunda davolash jarayonida tabiiy bo‘lgan harakatlar va tabiiy omillardan foydalaniladi; -butun davolanish jarayonida bemorlar faol ishtirok etadilar; -djt patogenetik davolash usulidir. jismoniy tarbiya vositalari yordami bilan kasalliklrning patogeneziga ta’sir ko‘rsatiladi. masalan : bronxial astmada bronxlarning torayishi (spazmi) kuzatiladi. beriladigan maxsus mashqlar yordamida bronxlarning torayishiga ta’sir etib, yo‘qotiladi. bunda o‘pka ventilyatsiyasi oshiriladi, drenajlovchi nafas mashqlari yordamida turib qolgan sekretlar haydaladi; -djt nospesifik davolash usulidir. davolash maqsadida beriladi-gan mashqlar spesifik ta’sir qilish bilan bir vaqtda, organizmning umumiy reaktivligi,modda almashinuv jarayonlari,organlarning qon bilan ta’minlanishlarini kuchaytiradi; -djt funksional davolash usulidir. patologik jarayonning rivojlanishi hisobiga organ va sistemalarning funksional holatlarida buzilishlar kuzatiladi. djt vositalari bilan buzilgan funksional holatlar yaxshilanadi va tiklanadi. masalan : jarohat vaqtida singan suyaklarga gips qo‘yiladi, bunda yaqin bo‘lgan ikki bo‘sh bo‘g‘im fiksatsiyalanadi. natijada uzoq vaqtga qo‘yilgan gips bo‘g‘imlardagi harakatlarni …

2 / 8

ektor-gumoral ta’sir – jismoniy mashqlar nerv retseptorlarining nospesifik qo‘zg‘atuvchilari bo‘lib hisoblanadilar. ular nerv retseptorlariga ta’sir etib, markazga intiluvchi yo‘l orqali mnsga boradilar. u yerda gipofiz-gipotalyamus sistemasi orqali o‘tib, retikulyar formatsiya va po‘stloq ostida joylashgan har xil markazlarga ta’sir etib, impulslarni o‘zgartirilgan holda markazdan qochuvchi nerv yo‘llari orqali patologik o‘chog‘iga qaytib tushadi va quyidagilarga olib keladi: -qon va limfa aylanishi yaxshilanadi; -modda almashinuv jarayoni faollashadi; -biologik aktiv moddalarning ajralishi kuchayadi; -regeneratsiya va reporatsiya jarayonlari yaxshilanadi; -to‘qima trofikasi yaxshilanadi. bunday ta’sirlar natijasida og‘riq susayadi va qoladi, yallig‘lanish holatlari kamayadi, spazmalitik ta’sirni yuzaga keltiradi. 2.kompensator (to‘ldiruvchi) ta’sir – bunda organizmdagi patologik o‘zgarishlar o‘rni to‘ldiriladi va patologik jarayonning avj olib ketishining oldi olinadi. masalan : nafas organlari kasalliklarida, nafas jarayonida ishtirok etuvchi mushaklarga mashqlar beriladi, ya’ni diafragmaga, qovurg‘alar oralig‘iga, yelka kamariga, orqa mushaklariga. hazm organlari kasalliklarida qorin oldi mushak pressiga mashqlar, tos tubi organlari kasalliklarida oraliq va anus sfinkteriga mashqlar va h.z. 3.trofik ta’sir …

3 / 8

riga : a)statik yoki turg‘un nafas mashqlari -ko‘krak nafas mashqlari -diafragmal yoki qorin orqali nafas mashqlari -to‘liq yoki aralash nafas mashqlari -lokal yoki mahalliy nafas mashqlari b)dinamik nafas mashqlari -fiziologik nafas mashqlari -strelnikova bo‘yicha paradoksal nafas mashqlari – o‘pkaning venti-lyatsiyasini oshirish va drenajini yaxshilash uchun beriladi, qo‘l va oyoqlar bilan birgalikda harakat qilinib, asosiy e’tibor nafas olishga qaratiladi. v)maxsus nafas mashqlari -ritmik yurish – bunda nafas olish yurishga moslashtiriladi, ya’ni 1-nafas olinadi, 2-nafas chiqariladi. -tovushli nafas mashqlari – tovushli nafas mashqlarini bajarish maqsadida unli va undosh harflardan foydalaniladi. bu mashqlar o‘pka ventilyatsiyasini oshirish maqsadida qo‘llaniladi, masalan : nafas olib, nafas chiqarishda unli harflardan foydalaniladi. shuningdek nafas yo‘lla-ridan balg‘amni haydash maqsadida nafas chiqarishda undosh harflarni aytish bilan amalga oshiriladi. -drenajlovchi nafas mashqlari – asosiy e’tibor drenajlovchi dastlab-ki holatlarga qaratiladi, ya’ni unga talab shuki, patologik o‘chog‘ bronxlar bifurkatsiyasidan, tananing bosh qismidan yuqori turishi kerak. quyidagi dastlabki holatlar qo‘llaniladi : a) sog‘ yon …

4 / 8

shqlar – bemorlar o‘zi mustaqil mashqlarni bajaradi -ideomotor mashqlar – hayolan bajariladigan mashq, organizmga neyroreflektor ta’sir ko‘rsatadi v) snaryadlarni qo‘llash belgisi bo‘yicha mashqlar -snaryadsiz bajariladigan mashqlar -snaryadlar bilan bajariladigan mashqlar (gimnastik tayoqcha, meditsin-bol, koptok, sakratgich, halqa, espander, gantella va h.z) -snaryadlarda bajariladigan mashqlar (gimnastik skameykalar, sog‘lomlashtiruvchi narvon, sog‘lomlashtiruvchi disk va h.z) -mexanoterapiya – bunda tibbiy asboblar, apparatlar va trenajerlardan foydalaniladi. tibbiy asboblar – og‘izni va lablarni kengaytiruvchi, apparatlar – ortopedik moslamalar, yordamchi moslamalar va jom apparati, trenajerlar – veloergometr, velotrenajer, yuguruvchi yo‘lka, “eshkak eshish”, kuch talab qiluvchi trenajerlar, “chigiritka” trenajeri va h.z. g) o‘quv-tarbiyaviy belgisi bo‘yicha mashqlar -intizomlashtiruvchi mashqlar -tayyorlovchi mashqlar -tuzatuvchi (korreksiyalovchi) mashqlar -mos harakatli (koordinatsiyaga) mashqlar -ritmoplastik mashqlar -muvozanat uchun mashqlar -tirmashish mashqlari -o‘rmalash mashqlari -osilib turish mashqlari -irg‘itish mashqlari -sakrash mashqlari -qarshilikda bajariladigan mashqlar amaliy sport mashqlari – bu mashqlar yordamida yuklamalarga mos-lashtirish, oshirib borish, qon va limfa aylanishlari, modda almashinuvi-ning yaxshilanishi amalga oshiriladi. ularga quyidagilar kiradi …

5 / 8

sketbol, futbol va h.z. ular ham bemorlarning emotsional holatini yaxshilaydi, o‘sib boruvchi yuklamalarga organizmni moslashtiradi. tabiatning tabiiy omillari tabiatning quyidagi tabiiy omillaridan foydalaniladi : -aeroterapiya – havo bilan davolash; -gidroterapiya – suv bilan davolash; -tallasoterapiya – dengiz suvlari bilan davolash; -gelioterapiya – quyosh nurlari bilan davolash. bu omillardan organizmni chiniqtirish, kasallikning oldini olish va davolash maqsadida qo‘llaniladi. davolovchi massaj massaj qo‘l yoki apparat yordamida amalga oshiriladi. qo‘l bilan massaj qilinganda quyidagilarga e’tibor beriladi, qo‘l har doim limfa oqimi bilan yaqin yotgan limfatugunlari tomon harakat qiladi. qo‘l bilan massaj qilinganda quyidagi usullar qo‘llaniladi : -silash; -siqib chiqarish (qon tomirlardagi qon haydaladi); -yumshatish (bo‘yin, orqa, qo‘l, qorin, sonning oldingi yuzasi, dumba mushagi, boldir); -surtish (ko‘krak qafasi, orqa, hamma bo‘g‘imlar); -tebratish. massaj doim silash bilan boshlanadi va silash bilan tugatiladi, bundan tashqari har bir usuldan so‘ng silash o‘tkaziladi. qo‘l yordami bilan quyidagi massajlar amalga oshiriladi : klassik, segmentar-reflektor va nuqtali. klsssik massajda odam …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davolovchi jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari: vosita va shakllari. harakat tartibotlari"

davolovchi jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari: vosita va shakllari. harakat tartibotlari. djtning o‘ziga xos xususiyatlari yoki davolash usullari: -djt tabiiy biologik davolash usulidir. bunda davolash jarayonida tabiiy bo‘lgan harakatlar va tabiiy omillardan foydalaniladi; -butun davolanish jarayonida bemorlar faol ishtirok etadilar; -djt patogenetik davolash usulidir. jismoniy tarbiya vositalari yordami bilan kasalliklrning patogeneziga ta’sir ko‘rsatiladi. masalan : bronxial astmada bronxlarning torayishi (spazmi) kuzatiladi. beriladigan maxsus mashqlar yordamida bronxlarning torayishiga ta’sir etib, yo‘qotiladi. bunda o‘pka ventilyatsiyasi oshiriladi, drenajlovchi nafas mashqlari yordamida turib qolgan sekretlar haydaladi; -djt nospesifik davolash usulidir. davolash maqsadida berilad...

This file contains 8 pages in DOCX format (32.1 KB). To download "davolovchi jismoniy tarbiyaning umumiy asoslari: vosita va shakllari. harakat tartibotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: davolovchi jismoniy tarbiyaning… DOCX 8 pages Free download Telegram