innovatsion siyosat va fan-texnika taraqqiyotini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash

DOCX 23 стр. 41,7 КБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 41,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

13- mavzu. innovatsion siyosat va fan-texnika taraqqiyotini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash 13.1.ilmiy-texnika taraqqiyoti va innovatsiyalarning iqtisodiy rivojlanishga ta'siri innovatsion rivojlanishning mohiyati va mazmunini o‘rganishdan oldin “innovatsiya” iborasi to‘g‘risida tasavvur hosil qilish zarur. ushbu tushuncha ingliz tilidan olingan bo‘lib, “innovation”, ya’ni “yangilik, yangilik kiritish” degan ma’noni anglatadi. mazkur tushuncha ilk bor xix asr madaniyatshunoslari tomonidan qo‘llanilgan. turli xalqlar madaniyatlarining bir biriga ta’siri natijasi sifatida paydo bo‘lgan o‘zgarishlar yangilik, ya’ni innovatsiya deb talqin qilingan. xx asr boshlaridan esa ushbu ibora iqtisodchilar leksikasiga kirib keldi. bunda olimlar va mutaxassislar innovatsiyalarni aynan iqtisodiyotda vaqti-vaqti bilan ro‘y beradigan inqirozlardan chiqishning muhim vositasi sifatida o‘rgana boshladilar. ma’lumki, iqtisodiyotning inqiroz oqibatlarini yengib o‘tishga qodirligi uning innovatsionlik darajasini belgilab beradi. innovatsiya - bozordagi hali shakllanib ulgurmagan yangi yoki mavjud talab va ehtiyojlarga javob beruvchi eng yaxshi g‘oyalarning amaliy faoliyatda qo‘llanilishidir. bunga bozorga va jamiyatga oson kirib boradigan yuqori samaradorlikka ega mahsulotlar, xizmatlar, jarayonlar, texnologiyalar yoki g‘oyalar yordamida erishiladi. innovatsiya …

2 / 23

ha xususiyatga ega narsalarni ishlab chiqarish, deb izohlagan. shu bilan birga, innovatsiya yangilik kiritish asosida mahsulot ishlab chiqarish, yangi kombinatsiyalarni qo‘llashni bildiradi. «innovatsiyalar» atamasini yangi iqtisodiy toifa sifatida fanga avstriyalik (keyinchalik amerikalik) olim yozef shumpeter xx asrning birinchi o‘n yilligida kiritgan. o‘zining «iqtisodiy rivojlanish nazariyasi» nomli asarida (1911y.) y.shumpeter ilk bora rivojlanishda o‘zgarishlarning yangi kombinatsiyalari masalalarini (ya’ni innovatsiya masalalarini) ko‘rib chiqdi va innovatsiyaga to‘liq tavsif berdi. uning fikricha, innovatsiya - bu yangi materiallar va komponentlardan foydalanish, yangi jarayonlarni joriy etish, yangi bozorlarni ochish, yangi tashkiliy shakllarni joriy etishga asoslangan barcha yangi kombinatsiyalarning yangidan qo‘shilishi va tijoratlashuvidan iborat bo‘lgan ishlab chiqarish funksiyasining tubdan almashinuvidir. yana shuni alohida ta’kidlash kerakki, u iqtisodiyotda novator- tadbirkor markaziy figuraga aylanishini isbotlab berdi. y. shumpeter rivojlanishdagi besh xil o‘zgarishni ajratib ko‘rsatdi: 1) yangi texnika, texnologik jarayonlar yoki ishlab chiqarishning yangicha bozor ta’minotidan foydalanish; 2) yangi xususiyatlarga ega bo‘lgan mahsulot joriy qilish; 3) yangi xomashyodan foydalanish; 4) …

3 / 23

lari” nomli qo‘llanmasida keltirilgan ushbu fikrlar ham e’tiborli ekanligini ta’kidlash kerak. innovatsiya —bu moddiy ishlab chiqarish yoki sarmoya konsentratsiyasi emas. ayrim tadqiqotchilar, jumladan, e. toffler, f. fukuyama, d. bell, j. neysbit kabi olimlar: «aynan innovatsion texnologiyalarga tayangan davlatgina yuksak taraqqiyot darajasiga erishadi», degan fikrni ilgari surishadi. aslida ham shunday. zero, sanoatlashgan iqtisodiyot o‘rnini asta-sekin innovatsion iqtisodiyot egallashi oddiy haqiqatdir. natijada, yangidan-yangi bozorlar kashf etiladi. binobarin, innovatsion maqsadlarni ro‘yobga chiqarish uchun xususiy investitsiyalarga imtiyozlar berish, zamonaviy banklarni shakllantirish, innovatsiyalarni kafolatlash hamda sug‘urtalash, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, yirik texnologik loyihalar uchun milliy va xorijiy sarmoyalarni keng jalb etish talab qilinadi. bundan tashqari, bu borada, innovatsion siyosatni tartibga soluvchi qonunlarni takomillashtirish ham muhim ahamiyatga egadir. butun jahon intellektual mulk tashkiloti (wiro) o‘z hisobotlarida yuqoridagi talablarga qat’iy amal qilayotgan 20 ga yaqin davlatda innovatsion rivojlanish tobora jadallashayotganini e’tirof etadi. shveysariya, aqsh, shvetsiya, buyuk britaniya, gollandiya, finlyandiya, gonkong, singapur, tayvan, yaponiya, janubiy koreya, …

4 / 23

yangi mahsulot ishlab chiqish bu o‘z-o‘zidan innovatsion faoliyat hisoblanmaydi. innovatsion faoliyatning yakuniy mahsuli bu uning bozorda sotilishi hisoblanadi. 44 k.shodimetov. muqobil energiya manbalaridan foydalanish va uning iqtisodiy istiqbollari. - t.: “ilm ziyo”. 2014, 14-bet. 212 innovatsion faoliyatning rivojlanishida davlatning ishtiroki salmoqli ta’sir ko‘rsatadi. iqtisodiyotning barcha sub’ektlari uchun amal qiladigan “o‘yin qoidalari”ni yaratadi. xx asrning so‘nggi o‘n yilligini ko‘p hollarda “yangi iqtisodiyot” deb nomlashgan ushbu iqtisodiyotning alohida xususiyati bo‘lib, insonlar hayot darajasi hamda sifati o‘sishida ilm va fan texnologiyalarning ta’siri kuchayishi bo‘lib hisoblanadi. innovatsion iqtisodiyotning rivojlanishi tobora ko‘proq ahamiyat kasb etmoqda. ayniqsa, ekstensiv iqtisodiy o‘sish manbalarining isrof qilinishi sharoitida, undan tashqari qayta tiklanmaydigan tabiiy resurslar zahirasining tugab borishi hamda uning o‘rnini bosuvchi tabiiy xomashyoni qidirish kabi o‘tkir muammolar yuzaga chiqib bormoqda. innovatsion iqtisodiyotni shakllantirish - bu murakkab va uzoq vaqt davom etadigan jarayon bo‘lib, hududlar, korxona va tashkilotlarning, yuzlab mutaxassislarni o‘ziga qamrab oladi. bizga ma’lumki, ilmiy adabiyotlarda innovatsion iqtisodiyotni rivojlanishining ikki …

5 / 23

balki uzoq muddatli qilinayotgan investitsiya xarajatlari sifatida qaralishi; 3) innovatsion loyihalarga mintaqa va respublikadagi ko‘plab universitet professor va xodimlarini hamkorligini kengaytirish; 213 4) innovatsion ishlanmalarni ishlab chiqarish jarayoniga joriy etilishini ta’minlash lozim. rivojlanishning innovatsion modeli (ingl. innovation model of development) - ijtimoiy ishlab chiqarishda yangi ilg‘or texnologiyalarga urg‘u berish, yuqori texnologiyalar asosida mahsulotlar ishlab chiqarish, mikro va makroiqtisodiy jarayonlarda ilg‘or tashkiliy va boshqaruv qarorlarini qabul qilish- texnopark, texno polis, kam energiya talab etadigan texnologiyalardan foydalanish siyosati, ishlab chiqarish faoliyatini intellektualashtirish, iqtisodiyotni softlashtirish va servislashtirish bilan tavsiflanadi. innovatsion iqtisodiyotda asosiy e’tibor yuqori texnologiyalarga asoslangan ishlab chiqarish, ilm talab texnologiyalar va inson faoliyatining turli sohalarini innovatsion tashkil etish, iqtisodiyotda innovatsion tizimni shakllantirish, kompyuter texnologiyalari va telekommunikatsiya tizimlariga qaratiladi. rivojlanishning innovatsion modelida asosiy ishlab chiqarish omili bo‘lgan mehnatni ilm bilan o‘zaro uyg‘unlashuvi, texnik mahoratning intellektual mahoratga o‘sib o‘tishi sodir bo‘ladi va bu jamiyatning iqtisodiy asosini belgilab beradi. bunday jamiyatni tasvirlashda ilmiy adabiyotlarda “informatsion …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "innovatsion siyosat va fan-texnika taraqqiyotini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash"

13- mavzu. innovatsion siyosat va fan-texnika taraqqiyotini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash 13.1.ilmiy-texnika taraqqiyoti va innovatsiyalarning iqtisodiy rivojlanishga ta'siri innovatsion rivojlanishning mohiyati va mazmunini o‘rganishdan oldin “innovatsiya” iborasi to‘g‘risida tasavvur hosil qilish zarur. ushbu tushuncha ingliz tilidan olingan bo‘lib, “innovation”, ya’ni “yangilik, yangilik kiritish” degan ma’noni anglatadi. mazkur tushuncha ilk bor xix asr madaniyatshunoslari tomonidan qo‘llanilgan. turli xalqlar madaniyatlarining bir biriga ta’siri natijasi sifatida paydo bo‘lgan o‘zgarishlar yangilik, ya’ni innovatsiya deb talqin qilingan. xx asr boshlaridan esa ushbu ibora iqtisodchilar leksikasiga kirib keldi. bunda olimlar va mutaxassislar innovatsiyalarni aynan iqtisodiyotda v...

Этот файл содержит 23 стр. в формате DOCX (41,7 КБ). Чтобы скачать "innovatsion siyosat va fan-texnika taraqqiyotini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: innovatsion siyosat va fan-texn… DOCX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram