kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi

DOCX 5 pages 29.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.9 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi. 12-mavzu. kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi. reja: 1. kislota ishqor muvozanati tushunchasi va uning aasosiy parametrlari. 2. bufer sistemalarning organizm gomeostazini ta’minlashdagi ahamiyati. 3. kislota ishqor muvozanati buzilishining ko‘rinishlari: atsidoz va alkalozlar. 4. bemorlar siydigida titratsion kislotalik va erkin ammiakni aniqlab, atsidoz ko‘rinishlarini o‘rganish. 5. qonda ishqoriy rezervni aniqlash va uning klinik ahamiyati. ichki muhitning doimiyligi - gomeostazi, ya’ni bir muvozanatda saqlanishi, ayniqsa yuqori darajada rivojlangan organizmlar hayot faoliyati uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitdir. biologik muhitlarda har doim vodorod ioni ko‘proq hosil bo‘lib turishiga qaramay, ularni neytrallash (befarq, betaraf holga keltirish) va vodorod gidroksil ionlari o‘rtasidagi nisbatni bir me’yorda saqlash kislota-ishqoriy muvozanatni ta’minlashga olib keladi. qonning rn ko‘rsatgichi nihoyatda turg‘un hisoblanadi. normada u 7,35-7,45 atrofida bo‘ladi va uning u yoki bu tomonga har qanday sezilarli siljishi organizmning har bir integral bir-biriga bog‘liq darajasida chuqur o‘zgarishlarga olib keladi. bunda, masalan, hujayra faoliyatining o‘zgarishi, gemoglobinni …

2 / 5

sentratsiyasining oshishi bilan davom etadi, ammo shunga qaramay sog‘lom organizm ichki muhitning rn i kislotali tarafga siljimaydi. bu evolyusiya jarayonida organizmlar,ayniqsa insonda murakkab idora etuvchi tuzilmalar, mexanizmlar hamda omillarning vujudga kelganligi oqibati bo‘lib, ularning faoliyati tufayli ichki muhit o‘z barqarorligini ta’minlab turadi. bunda turli a’zolarning faoliyati nihoyatda katta. masalan, o‘pka kislota tabiatli karbonat angidridini muntazam chiqarib turishi, agar zarur bo‘lsa qisqa muddatga uni o‘zida ushlab turish qobiliyatiga ega. agar organizmda n+ konsentratsiyasi ko‘paysa - giperventilyasiya, kamaysa - gipoventilyasiya kuchayadi.[footnoteref:1] [1: n.h. abdullayev, h.yo. karimov, b.o‘. irisqulov, “patologik fiziologiya” “yangi asr avlodi” nmm, 2008 y] buyrakning kislota-ishqoriy muvozanatini ta’minlash va boshqarishdagi roli nihoyatda katta va ko‘pincha hal qiluvchi ahamiyatga ega. buyrak kanalchalari vodorod va ammiak ionlarini ajratish, ya’ni sekretsiya (atsido-va aminogenez) qilish, natriy hamda karbonat kislota tuzilma ionlarini qayta so‘rish qobiliyatiga ega. jigar esa nordon kislotali tuzilmalar - radikallarni bog‘laydi, ba’zi bir noorganik kislotalarni suv va karbonat angidridgacha oksidlab o‘tkazadi. ammiak …

3 / 5

od ionlari yo bog‘lanib neytrallanadi yoki organizmdan ajratilib, chiqarilib yuboriladi. har qanday bufer tizimi - bu kuchsiz kislotaning kuchli ishqor bilan hosil qilgan tuzining aralashmasidan tashkil topgan. bufer tizimlariga: gemoglobin, oqsillar, bikarbonat va fosfat bufsrlari kiradi. gemoglobinning oksidlangan holatdan qaytarilgan (tiklangan) holatga o‘tishining o‘ziyoq qonning to‘qimalar bilan bo‘lgan munosabatida rn ning kislotali tarafga siljishining oldini oladi. o‘pka kapillyarlarida oksigemoglobinning xosil bo‘lishi esa eritrotsitlardan karbonat angidridi va xlorning chiqishi hamda bikarbonatlarning paydo bo‘lishi na-tijasida rn ning ishqoriy tarafga siljishining oldini oladi. bikarbonat buferi - karbonat kislotasi va kaliy yoki natriy tuzlaridan tashkil topgan. qonda ko‘p miqdorda nordon moddalar to‘planganda vodorod ionlari karbonat kislota mahsuloti (nso3) bilan birikib, kuchsiz karbonat kislotasi n2s03ni hosil qiladi, u osonlikcha suv va karbonat angidridiga parchalanadi. karbonat angidridning ortiqcha mikdori esa o‘pka orqali chiqarib yuboriladi. agar qonda ishqoriy tabiatli moddalar ko‘paysa, ular asosan karbonat kislotasi bilan birikib, bikarbonat ionlari va suvni hosil qiladi. oqsil bufer sistemasi - …

4 / 5

’yoriga keltirishga harakat qiladi va bu haqiqatdan ham ko‘pchilik hollarda (agar ushbu organlar patologiyadan hrli bo‘lsa) ana shu tarzda amalta oshadi. kislota-ishqoriy holatga oid quyidagi ko‘rsatkichlarni aniqlab yuritish mumkin: dolzarb rn yoki qonning faol reaksiyasini; rso2 - so2 ning parsial bosimi kislota-ishqoriy holatning nafas komponenti bo‘limini; vv (bufer base) - qonning buferlar asosi (qondagi barcha bufer ionlarining jamg‘arma mikdorini) kislota-ishqoriy holatning metabolik komponentini; ve (vase exsezz) - bufer asoslarining almashina oluvchanligini (u kislota-ishqoriy xolatning metabolik tarkiblarining, ya’ni qondagi asosiy bufer asoslarining normaga nisbatan o‘zgaruvchanlik darajasining ko‘rsatkichi). normada ve±2,5 mmol/l ga teng. uning manfiy tomonga o‘zgarishi qonda asoslar kamayg‘anlig‘i yoki nordon moddalarning ko‘payganligidan, musbat bo‘lishi esa asoslar - ishqoriy moddalarning ko‘payganligi esa nordon moddalarning kamayganligidan dalolat beradi; 8v - bikarbonatlarning standart (nusxaga oid), ya’ni 37° da rso2 - 40 mm simob ustuniga teng bo‘lgan, qon esa kislorodga to‘yingan qolatdagi konsentratsiyasining ko‘rsatkichi; av - bikarbonatning (nso3ning) qondagi haqiqiy miqdori; tso2 - (to1a1 …

5 / 5

ri, oqibatlari. maqsad: atsidoz va alkalozlarda kislota-ishkoriy muvozanatning kompensatsiya mexanizmlarini urganish. mashgulotning jixozlanishi: 1.van-slayk apparati 2.shtativlar 3.barometr 4.termometr 5.pipetkalar-1ml.li, 2ml.,li va 10 ml,li 6.byuretkalar 7.kimeviy stakanlar reaktivlar 1.etil spirti 2.ammiak eritmasi (0,1%) 3.simob-0,5kg. 4.naohni 10%li eritmasi 5.fenoftalein 6.40%li formalin eritmasi 7.fosfat bufer vazifa 1. eksperimental atsidozda ishkoriy jamgarmalarni klassik usul-van-slayk apparati bilan aniklash etap № amaliy kunikmani bajarish tartibi 1 maxsus varonkaga 2 ml. tekshiriladigan kon plazmasi kushiladi va namlikni ushlab kolish uchun shisha siniklari solingan idish orkali plazmadan alveolyar xavo utkaziladi 2 yukori jumrakni ochib, plazmani apparat byuretkasidan utkaziladi. 3 jumrakni berkitgach, ortgan ammiak urniga sulfat kislotasining30%li eritmasi kushiladi (umumiy xajmi 2,5 ml bulgunga kadar). 4 jumrak epilib, voronkaga bir ozsimob kushiladi. sung uskunaning pastki jumragi ochilib, apparat ichiga simob bir necha marta (8-10) utkaziladi. sungra ikala simob ustunini baravarlab, jumrak berkitiladi. 5 byuretka ichidagi suyuklik ustida paydo bulgan xavo (karbonat angidrid) xajmiga karab jadval erdamida ishkoriy jamgarma aniklanadi. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi"

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi. 12-mavzu. kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi. reja: 1. kislota ishqor muvozanati tushunchasi va uning aasosiy parametrlari. 2. bufer sistemalarning organizm gomeostazini ta’minlashdagi ahamiyati. 3. kislota ishqor muvozanati buzilishining ko‘rinishlari: atsidoz va alkalozlar. 4. bemorlar siydigida titratsion kislotalik va erkin ammiakni aniqlab, atsidoz ko‘rinishlarini o‘rganish. 5. qonda ishqoriy rezervni aniqlash va uning klinik ahamiyati. ichki muhitning doimiyligi - gomeostazi, ya’ni bir muvozanatda saqlanishi, ayniqsa yuqori darajada rivojlangan organizmlar hayot faoliyati uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitdir. biologik muhitlarda har doim vodorod ioni ko‘proq hosil bo‘lib turishiga qaramay,...

This file contains 5 pages in DOCX format (29.9 KB). To download "kislota ishqor muvozanati patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kislota ishqor muvozanati patof… DOCX 5 pages Free download Telegram