kislota ishqor muvozanati

DOCX 12 sahifa 42,3 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 42,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

5-mavzu. kislota ishqor muvozanati, buzilishi, shakllari, mexanizmlari. kislota – ishqor muvozanati va uni boshqarish inson organizmi o'z-o'zini boshqaruvchi bir necha tizimlardan tashkil topgan. shulardan biri-bufer tizimi hisoblanadi. kislota-ishqor muvozanati (kim) bu qondagi vodorod (n+) va gidroksil (on-) ionlarining muvofiqligidir. qonda vodorod (n+) ionlari ozod holda bo'lmay n3o+ holida bo'ladi. hujayra ichida (n+) ionlari kontsentratsiyasi 4 marta yuqori. organizm o'zida hosil bo'lgan kislota muhitli moddalarni o'zidan chiqaruvchi bir necha mexanizmlarga ega. bular asosida bufer tizim so2 ning o'pka orqali va kislota muhitli moddalarning buyrak orqali chiqarilishi yotadi. o'z-o'zini boshqaruvchi bufer tizim hujayradan tashqaridagi (n+) ionlari kontsentratsiyasini doimiy boshqarib turadi. bufer tizimi – bu organizm ichki holatini doimiy bir xil saqlab turuvchi, o'z-o'zini boshqaradigan tizim hisoblanadi. kim asosida qondagi vodorod (n+) va gidroksil (on-) ionlarining o'zaro munosabati yotadi. ta'kidlab o'tish joizki, qonda vodorod ionlari erkin holatda (n+) emas, balki (n3o+) ioni ko'rinishida bo'ladi. uning hujayra ichi kontsentratsiyasi (n+) hujayra tashqarisiga nisbatan 4 …

2 / 12

uhimdir. rn – bu vodorod ioni kontsentratsiyasining manfiy (–) o'nlik logarifmidir. vv (bufer asosi) – qondagi bufer tizim 4ga bo'linadi (mmol/l): karbonatli, fosfatli, qon oqsillari, gemoglobin va oksigemoglobin. ve (ortiqcha/asos etishmasligi) – bu tekshiriladigan qondagi uchmaydigan kislotalarning ortiqcha miqdori (mmol/l). sv (standart bikarbonat) – bu tekshirilayotgan qon plazmasida gidrokarbonatlar kontsentratsiyasi standart holatlarda. av (bikarbonatlar faol kontsentratsiyasi) – qondagi bikarbonat kontsentratsiyasiga to'g'ri keladi rn, rs02 i sao2 (mmol/l); rso 2 – arterial qondagi karbonat angidrid gazining partsial bosimi (mm sim ust.) ro 2 – arterial qondagi kislarodning partsial bosimi (mm sim ust.) qonning asosiy bufer tizimi gemoglobinli tizim hisoblanadi (nv-nvo2). bu umumiy tizimning 35-75% ni tashkil etadi. gemoglobinli bufer tizim ham hujayra ichi ham hujayra tashqarisi tizimi hisoblanadi. 193 lekin hujayra tashqarisida asosiy tizim bu bikarbonatli tizim hisoblanadi. (n2so3) bu bufer sig'imining 13-15 % ni tashkil etadi. qonning bufer tizimi organizmga kislota mahsulotlari to'planganda kuchli kislotalarni kuchsiz kislotaga aylanishini boshqaradi va …

3 / 12

r tizimi va o'pkalar rn ning oshishidan tez himoya qiladi, rn ning 0,1 ga o'zgarishi vodorod ionlari kontsentratsiyasini 10 nekv/l. ga o'zgartiradi. me'yorda alveolalar ventilyatsiyasi jarayonida sezilarli darajadagi so2 ajraladi (1000mmol/l har kuni) shu yo'l bilan kuchsiz kislota n2so3 ning to'planishi va plazmaga so2 ning kirishini oldini oladi. buyraklar nso3 ni reabsorbtsiyasi hisobidan nso- saqlanishini boshqaradi. umumiy kanalchalarning kislota sekretsiyasi titrlangan kislota va ammoniy ionlarining ajralishidan tarkib topgan kim qondagi rn va plazmadagi bikarbonatni aniqlash orqali baholanadi. kim ni diagnostika qilish uchun arterial qon tekshirilishi kerak. pereferik qon aylanishining buzilishi, mahalliy to'qimalarning jarohatlanishi yoki qon quyuqlashganda venoz qonni tekshirish noto'g'ri natijalarni beradi. klinik amaliyotlarda karbonatli tizim ko'rsatkichlardan foydalaniladi. ular laborator usullar bilan aniqlanadi va dinamika bufer tizimlarning o'zgarishini bildiradi. qon rn ve, mmol/l sb, mmol/l rso2 mm.sim. ust. arterial 7,38-7,4 ± 2,15 ± 5,21 23-27 35-45 venoz 7,35-7,4 24-29 45-50 sog'lom odamda asos va kislota o'rtasida muvozanatning o'rtacha ko'rsatkichlari ph …

4 / 12

i – respirator atsidoz yuzaga keladi. bu aksincha, raso2 kamayganda maxraj pasayadi, rn oshadi – respirator alkaloz yuzaga keladi. shuningdek, nso3 yig'ilishi metabolik alkalozni chaqiradi, nso3 darajasining pasayishi metabolik atsidozga sabab bo'ladi. rn ning birlamchi o'zgarishi kompensator mexanizmlarini ishga soladi, bu o'z navbatida rn ni me'yor darajasiga olib boradi, lekin odatda to'liq emas. natijada kislota-asos buzilishlari kompesatsiyalangan bo'ladi. atsidoz va alkaloz 2 xil shaklda ega bo'lishi mumkin: 1) metabolik–pasayish (atsidoz) yoki o'sish (alkaloz) nafas (respirator)-rso2 ning oshishi (atsidoz) yoki kamayishi (alkaloz). rn me'yori nso2rso2 munosabatiga bog'liq bo'lgani uchun atsidoz nso3tarkibi kamayganda yoki rso2 oshganda yuzaga kelishi mumkin, alkaloz esa nso3 tarkibi ko'tarilganda yoki rso2 kamayganda yuzaga keladi. organizm rn o'zgarishiga juda ta'sirchan va bu ko'rsatgichni nisbatan me'yorda saqlashga harakat qiladi. bunda u hamma kompensator imkoniyatlarini ishga soladi. nso3 tarkibi pasayganda raso2ni pasaytiribgina qolmay yoki aksincha rn ko'rsatgichni sezilarsiz o'zgarishlarsiz saqlashi mumkin. metabolik atsidoz qonda rn ning kompensatsiyalangan yoki qisman kompensatsiyalangan …

5 / 12

uvchanligi va boshqa bir qator organlarning faoliyati ana shu organizmning gomeostaz holati bilan uzviy bog'liq. gomeostaz buzilishi oqibatida hujayra kolloidlari, hujayralararo tuzilmalarning fiziko-ximiyaviy xususiyatlari, ularning dispersligi, gidrofilligi, adsorbtsiya va boshqa xususiyatlari o'zgaradi. tabiatdagi suyuqliklarning ph ko'rsatkichi 1 dan 14 gacha o'zgarib turadi. rn 7 ga teng bo'lganda suyuqlik muhiti betaraf (neytral) hisoblanadi. demak, rn 7 dan 1 gacha bo'lgan suyuqliklar kislotali eritma, 7 dan 14 gacha bo'lganlari esa ishqoriy eritma hisoblanadi. vronsted nazariyasiga ko'ra o'zidan vodorod ionlarini ajratadigan moddalar kislotalar, vodorod ionlarini biriktirib oladigan moddalar esa ishqorlar deb yuritiladi. inson qonining reaktsiyasi kuchsiz ishqoriy bo'lib, uni rn 7,35 - 7,45 gacha, oqsillari esa kuchsiz kislotali muhitga ega. organizmdagi kislotali va ishqorli reaktsiyaga ega bo'lgan moddalar miqdori qabul qilingan ovqat mahsulotlarining tarkibi va miqdori, almashinuv jarayonlarining jadalligi, moddalar almashinuvi natijasida hosil bo'lgan mahsulotlarning organizmdan chiqarilishiga bog'liq. qonning rn i atigi 0,4 ga o'zgarishi fermentlar faoliyati va 195 moddalar almashinuvini shunchalik izdan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kislota ishqor muvozanati" haqida

5-mavzu. kislota ishqor muvozanati, buzilishi, shakllari, mexanizmlari. kislota – ishqor muvozanati va uni boshqarish inson organizmi o'z-o'zini boshqaruvchi bir necha tizimlardan tashkil topgan. shulardan biri-bufer tizimi hisoblanadi. kislota-ishqor muvozanati (kim) bu qondagi vodorod (n+) va gidroksil (on-) ionlarining muvofiqligidir. qonda vodorod (n+) ionlari ozod holda bo'lmay n3o+ holida bo'ladi. hujayra ichida (n+) ionlari kontsentratsiyasi 4 marta yuqori. organizm o'zida hosil bo'lgan kislota muhitli moddalarni o'zidan chiqaruvchi bir necha mexanizmlarga ega. bular asosida bufer tizim so2 ning o'pka orqali va kislota muhitli moddalarning buyrak orqali chiqarilishi yotadi. o'z-o'zini boshqaruvchi bufer tizim hujayradan tashqaridagi (n+) ionlari kontsentratsiyasini doimiy boshqarib ...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (42,3 KB). "kislota ishqor muvozanati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kislota ishqor muvozanati DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram