valyuta kursi va valyuta siyosati

DOCX 33 стр. 48,8 КБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 48,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

9-mavzu. valyuta bozorini tartibga solish va valyuta siyosati 9.1.valyuta kursining mohiyati valyuta kursi (exchange rate, foreign exchange rate) - bir mamlakat valyutasining boshqa mamlakat valyutasida ifodalangan bahosidir. valyuta kursiga oid ilk nazariyalardan biri valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasi hisoblanadi va ushbu nazariya angliyalik iqtisodchilar d. yum va d. rikardolarning nazariy qarashlariga asoslanadi. d.rikardoning fikriga ko‘ra, savdo balansining defitsiti funt sterling qiymatining pasayishiga olib keldi, valyutalarning xarid qobiliyati ularning muomaladagi miqdorining nisbati bilan belgilanadi60. valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasining asosiy qoidasi shundan iboratki, valyuta kursi ikki mamlakat valyutasining nisbiy qiymati bilan belgilanadi, o‘z navbatida, valyutalarning o‘zaro nisbiy qiymati esa, baholar darajasiga bog‘liqdir. shunisi xarakterliki, mazkur nazariyaga ko‘ra, tovarlar va xizmatlarning bahosi muomaladagi pulning miqdori bilan belgilanadi. valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasining asoschilari to‘lov balansining muvozanatlashgan holatini ta’minlash imkonini beradigan mo‘‘tadil kursni aniqlash g‘oyasini ilgari suradilar. shu sababli, ular, to‘lov balansini avtomatik tarzda o‘z- o‘zidan tartibga solinishiga ishonadilar. valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasi ilmiy jihatdan birinchi …

2 / 33

ng shakllanish jarayoniga ta’sir qiluvchi omillar ichida siyosiy omillar, spekulyativ kapitallarning harakati kabi ob’ektiv omillar muhim rol o‘ynaydi. tartibga solinadigan valyutalar nazariyasining asoschisi j.m. keyns hisoblanadi62. ushbu nazariyaning yuzaga kelishiga sabab bo‘lib, 1929-1933 yillarda yuz bergan jahon iqtisodiy inqirozi hisoblanadi. jahon iqtisodiy inqirozi natijasida erkin raqobat va davlatning iqtisodiyotga aralashuviga chek qo‘yish g‘oyalarini ilgari surgan neoklassik maktablarning valyuta kursi xususidagi nazariy qarashlari o‘zlarining nobarqarorligini ko‘rsatdi. xx asrning 50-60-yillarida keynschilik rivojlangan davlatlarda asosiy iqtisodiy nazariyaga aylandi. suzib yuruvchi valyuta kurslari nazariyasi valyuta kursi xususidagi nazariyalar orasida o‘ziga xos o‘rin egallaydigan nazariya hisoblanadi. ushbu nazariyaning asoschilari bo‘lib, neoklassik yo‘nalishga mansub bo‘lgan iqtisodchilar hisoblanadi. ular jumlasiga m. fridmen, f. maxlup, a. lindbek, g. jonson, l. erxard, g. girsh, e. dyurrlarni kiritish mumkin63. jahon iqtisodiyoti rivojlanishining hozirgi bosqichida milliy valyuta almashuv kursining keskin tebranishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida uning kursiga ta’sir etish, shu jumladan, valyuta intervensiyasini o‘tkazishning maqsadga muvofiqligi o‘z isbotini topdi. spekulyativ kapitallarning xalqaro …

3 / 33

di. bu davrda ortiqcha talab miqdoridagi xorijiy valyuta bozorda mavjud bo‘lmaydi. shu sababli, valyutaning bahosi oshadi va vaqtinchalik davriy oraliq xorijiy valyutalar taklifi va milliy valyutaning almashuv kursi o‘rtasidagi ta’sir jarayonida yuzaga kelmaydi. valyuta kursi xususidagi zamonaviy nazariyalardan biri sifatida f.maxlupning “valyuta kursi nazariyasi” deb nomlangan ilmiy ishini keltirish mumkin64. f. maxlup valyuta kursiga xorijiy valyutalar taklifining ta’sirini faqatgina tashqi savdo operatsiyalari misolida ko‘rib chiqqan. uning tahlilida valyuta kursiga ta’sir qiluvchi boshqa omillar hisobga olinmagan. taniqli iqtisodchi olim f. maxlupning fikriga ko‘ra, eksport va importning hajmi o‘rtasidagi muvozanat ta’minlangan sharoitda xorijiy valyutalar taklifining o‘zgarishi milliy valyutaning almashuv kursiga ma’lum davriy oraliqdan so‘ng ta’sir qiladi. agar bunday sharoitda importga bo‘lgan talab keskin oshsa, u holda, xorijiy valyutalar taklifi bilan milliy valyutaning almashuv kursi o‘rtasidagi bog‘liqlik borasida vaqtinchalik davriy oraliq yuzaga kelmaydi. valyuta kursi xususidagi asosiy nazariyalardan yana biri “yetakchi valyutalar” nazariyasidir. ushbu nazariyaning asoschilari bo‘lib, aqshlik iqtisodchilar - j. vilyams, a. …

4 / 33

rsi aqsh dollariga nisbatan belgilanadigan bo‘ldi. bundan tashqari, aqsh dollarining 1934-yildan 1974-yilga qadar qat’iy belgilangan narx bo‘yicha (1 unsiya=35 dollar) cheklovlarsiz oltinga almashtirib berilishi va xalqaro miqyosda qat’iy belgilangan valyuta kursi rejimining joriy etilishi aqsh dollariga bo‘lgan yuksak ishonchni ta’minladi. ammo 1976-yilda, oltinni demonetizatsiya qilish jarayoni rasman tugallangandan so‘ng, aqsh dollari kursining tebranishlari kuchaydi, bu esa, dollardan qochish tendensiyasini yuzaga keltirdi. buning ustiga, evroning muomalaga kiritilishi evropa valyuta tizimiga a’zo bo‘lgan mamlakatlar valyuta siyosatining aqsh hukumati va federal zahira tizimining (fzt) valyuta siyosatidan mustaqilligini ta’minladi. shunisi xarakterliki, dunyoning ko‘plab mamlakatlari (xitoy, rossiya va boshq.) milliy valyutalarining kursini aqsh dollariga emas, balki evroga, yaponiya ieniga, valyuta savatiga nisbatan aniqlamoqdalar. j.m.keyns nazariyasining boshlang‘ich tizimi, kichik ochiq iqtisodiyot asoslarini o‘zida mujassam etgan, kengaytirilgan is-lm modeli hisoblanadi. bu holatda muvozanat tovar va pul bozorida hamda valyuta bozorida ham hisobga olinadi. ushbu modelning birlamchi variantlari asoschilari mandell66 (1963) va fleming67 (1962) hisoblanishadi. mandell-fleming (f-m) modeli …

5 / 33

lansiga ta’sir etuvchi boshlang‘ich va o‘zgaruvchi asoslar miqdorining ortishi natijasiga asoslanadi. j.keynsning ochiq iqtisodiyot modeli doirasida valyuta kursini aniqlash to‘lov balansini muvozanatlashtirishga asoslangan valyuta bozoridagi muvozanatni ta’minlash taklifi muhim ahamiyat kasb etadi. shuni e’tiborga olish kerakki, m-f modelida savdo balansi joriy hisob balansiga teng, deb hisoblanadi va shuning uchun ham bu ikki balansdan hohlagan birining ishlatilishi to‘g‘ri bo‘ladi. savdo balansi, valyuta kursi va milliy emissiyaning funksiyasi hisoblanadi. savdo balansi valyuta kursiga (milliy valyutaning bir birligini chet el valyutasining bir birligiga nisbati) nisbatan ijobiy funksiya hisoblanadi, bunda marshal-lerner shartining saqlanishi nazarda tutiladi, ya’ni valyuta kursi oshganda (milliy valyuta kursi pasaysa) savdo balansi yaxshilanadi. savdo balansi milliy emissiyaga nisbatan manfiy funksiya hisoblanadi. milliy emissiya ortganda import ham oshadi, deb hisoblanadi. natijada savdo balansi yomonlashadi. bunda xorijiy valyutalar emissiyasi darajasi o‘zgarmas, deb olinadi. kapital harakati balansi foiz stavkasiga nisbatan ijobiy funksiya hisoblanadi, ya’ni aktivlar uchun foydaning o‘zgarmas me’yorlari saqlab qolingan sharoitda, milliy qimmatli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "valyuta kursi va valyuta siyosati"

9-mavzu. valyuta bozorini tartibga solish va valyuta siyosati 9.1.valyuta kursining mohiyati valyuta kursi (exchange rate, foreign exchange rate) - bir mamlakat valyutasining boshqa mamlakat valyutasida ifodalangan bahosidir. valyuta kursiga oid ilk nazariyalardan biri valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasi hisoblanadi va ushbu nazariya angliyalik iqtisodchilar d. yum va d. rikardolarning nazariy qarashlariga asoslanadi. d.rikardoning fikriga ko‘ra, savdo balansining defitsiti funt sterling qiymatining pasayishiga olib keldi, valyutalarning xarid qobiliyati ularning muomaladagi miqdorining nisbati bilan belgilanadi60. valyutalarning xarid qobiliyati nazariyasining asosiy qoidasi shundan iboratki, valyuta kursi ikki mamlakat valyutasining nisbiy qiymati bilan belgilanadi, o‘z navbatida,...

Этот файл содержит 33 стр. в формате DOCX (48,8 КБ). Чтобы скачать "valyuta kursi va valyuta siyosati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: valyuta kursi va valyuta siyosa… DOCX 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram