termodinamika asoslari

DOCX 6 стр. 83,0 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 83,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

8-mavzu ma’ruza rejasi: termodinamika asoslari. termodinamika asoslari. qaytar va qaytmas issiqlik jarayonlari. gaz xajmining o‘zgarishida bajarilgan ish. termodinamikaning birinchi qonuni. ideal gazning issiqlik sig‘imi. xix asrning birinchi yarmida issiqlik mashinalarining samaradorligini oshirish haqidagi masala qo‘yilgan edi. bu masalani hal qilish uchun energiyaning aylanish va saqlanish qonunlarini, issiqlikning mexanik ishga aylanishini bilish lozim edi. issiqlik texnikasining ana shu talabi munosabati bilan termodinamika yuzaga keldi. termodinamika turli issiqlik, mexanik, elektr va hokazo jarayonlarda molekulalarning issiqlik (tartibsiz) harakati tufayli energiyaning o‘zgarishi va bir turdan ikkinchi turga aylanish qonuniyatlarini o‘rganadi. 6– rasm. s dv t t1 gazda hajm o‘zgarishi yuqorida bayon etilgan tashqi mexanik kuchlar ta’sirida sodir bo‘lishi bilan bir qatorda, sistemaning issiqroq jismlarga tegizib turish orqali ham hosil qilish mumkin. 6 – rasmda tasvirlangan porshenli silindrni temperaturasi bo‘lgan jism bilan kontaktga keltirilsa, gaz kengayib, porshen yuqoriga ko‘tariladi. gaz issiq jismdan issiqlik miqdorini olib, o‘z ichki energiyasini ga oshiradi va tashqi kuch ustidan mexanik …

2 / 6

da ifodalanadi, ya’ni, (177) izotermik jarayonda sistemaga berilgan issiqlik miqdorining hammasi ish bajarishga sarf bo‘ladi. izotermik jarayonda bajarilgan ish, ya’ni (178) (179) izoxorik jarayon (). izoxorik jarayonda bo‘lgani uchun, gaz tashqi jismlar ustida (yoki tashqi kuchlar gaz ustida) hech qanday ish bajarilmaydi, ya’ni . u holda (58.1) tenglik quyidagi ko‘rinishda yoziladi: (180) demak, izoxorik jarayonlarda sistemaga tashqaridan berilgan issiqlik miqdori uning faqat ichki energiyasini oshirishga sarflanar ekan. izobarik jarayon (). gazning izobarik jarayonda bajargan ish (179) formuladan aniqlanadi. binobarin, izobarik jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni formula ko‘rinishda ifodalanadi, ya’ni, (181) izobarik jarayonda sistemaga uzatilgan issiqlik miqdori sistemaning ichki energiyasining o‘zgarishiga va ish bajarishiga sarf bo‘ladi. sistema holatining o‘zgarishi mobaynida atrofidagi jismlar bilan sistema orasida issiqlik almashinishi ro‘y bermasa, bunday jarayon adiabatik jarayon deb ataladi. adiabatik jarayonda bo‘ladi, shuning uchun termodinamikaning birinchi qonuni quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: (182) ichki energiya ish bajarish hisobiga o‘zgaradi. (182) formuladagi minus ishora adiabatik kengayishda sistemaning ichki …

3 / 6

dalash mumkin: (184) hajm o‘zgarmas bo‘lanligi uchun va munosabatni bir mol ideal gaz uchun quyidagi ko‘rinishda yozish mumkin: bundan, (185) (184) formuladan ko‘rinadiki, - bir mol ideal gazning hajm o‘zgarmas bo‘lgan sharoitdagi issiqlik sig‘imi gaz ichki energiyasi ifodasidan harorat bo‘yicha olingan birinchi tartibli hosilasiga teng ekan. bir mol ideal gazning ichki energiyasi ga teng ekanligini hisobga olib, bu ifodani harorat bo‘yicha differensiallash orqali ni aniqlash mumkin: (186) demak, ideal gazning hajm o‘zgarmas bo‘lgan sharoitda molyar issiqlik sig‘imi gaz molekulalarining erkinlik darajasi orqali aniqlanib, gaz holatini ifodalovchi parametrlarga bog‘liq emas. bosim o‘zgarmas bo‘lgan sharoitda gazga berilayotgan issiqliq miqdori gazning ichki energiyasini oshirishga va tashqi kuchlarga qarshi ish bajarishga sarflanadi. termodinamikaning birinchi qonunining ifodasidan foydalanib bosim o‘zgarmas bo‘lgan sharoitda molyar issiqlik sig‘imini quyidagicha yozish mumkin: (187) bu yerda, - entalpiya. bosim o‘zgarmas bo‘lgan sharoitda gazning molyar issiqlik sig‘imi entalpiyadan harorat bo‘yicha olingan hosilasiga teng ekan. (188) bir mol ideal gaz holat tenglamasi …

4 / 6

eobject49.bin image50.wmf oleobject50.bin oleobject51.bin oleobject52.bin image51.wmf oleobject53.bin oleobject3.bin image6.wmf oleobject4.bin image7.wmf oleobject5.bin image8.wmf oleobject6.bin image9.wmf oleobject7.bin image10.wmf oleobject8.bin image11.wmf oleobject9.bin image12.wmf oleobject10.bin image13.wmf oleobject11.bin image14.wmf oleobject12.bin image15.wmf oleobject13.bin image16.wmf oleobject14.bin image17.wmf oleobject15.bin image18.wmf oleobject16.bin image19.wmf oleobject17.bin image1.gif image20.wmf oleobject18.bin image21.wmf oleobject19.bin image22.wmf oleobject20.bin image23.wmf oleobject21.bin image24.wmf oleobject22.bin image2.gif image25.wmf oleobject23.bin image26.wmf oleobject24.bin image27.wmf oleobject25.bin image28.wmf oleobject26.bin image29.wmf oleobject27.bin image3.wmf image30.wmf oleobject28.bin image31.wmf oleobject29.bin image32.wmf oleobject30.bin image33.wmf oleobject31.bin image34.wmf oleobject32.bin oleobject1.bin image35.wmf oleobject33.bin image36.wmf oleobject34.bin image37.wmf oleobject35.bin image38.wmf oleobject36.bin oleobject37.bin image39.wmf image4.wmf oleobject38.bin oleobject39.bin image40.wmf oleobject40.bin image41.wmf oleobject41.bin image42.wmf oleobject42.bin image43.wmf oleobject43.bin oleobject2.bin image44.wmf oleobject44.bin image45.wmf oleobject45.bin image46.wmf oleobject46.bin image47.wmf oleobject47.bin image48.wmf oleobject48.bin du p c r i r r i c p 2 2 2 + = + = 2 2 + = = i c c v p g da du dq da - = da du dq + = const t = dt r m i du × …

5 / 6

v = p r dt dv p m = ÷ ø ö ç è æ r c c v p + = r v c

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "termodinamika asoslari"

8-mavzu ma’ruza rejasi: termodinamika asoslari. termodinamika asoslari. qaytar va qaytmas issiqlik jarayonlari. gaz xajmining o‘zgarishida bajarilgan ish. termodinamikaning birinchi qonuni. ideal gazning issiqlik sig‘imi. xix asrning birinchi yarmida issiqlik mashinalarining samaradorligini oshirish haqidagi masala qo‘yilgan edi. bu masalani hal qilish uchun energiyaning aylanish va saqlanish qonunlarini, issiqlikning mexanik ishga aylanishini bilish lozim edi. issiqlik texnikasining ana shu talabi munosabati bilan termodinamika yuzaga keldi. termodinamika turli issiqlik, mexanik, elektr va hokazo jarayonlarda molekulalarning issiqlik (tartibsiz) harakati tufayli energiyaning o‘zgarishi va bir turdan ikkinchi turga aylanish qonuniyatlarini o‘rganadi. 6– rasm. s dv t t1 gazda hajm o‘zgarish...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (83,0 КБ). Чтобы скачать "termodinamika asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: termodinamika asoslari DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram