uzunchoq miya va miyachalar

DOCX 8 pages 26.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.3 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-mavzu: uzunchoq miya. o`rta miya. miyacha. reja: 1. uzunchoq miya, tuzilishi va funksiyasi. 2. uzunchoq miya markazlari. 3. miya sopining retikulyar formatsiyasi. 4. o`rta miya. 5. o‘rta miya yadrolari funksiyalari. 6. detserebratsion rigidlik. 7. tonik reflekslar. 8. miyacha tuzilishi va faoliyati. 9. miyachada o`tkazilgan eksperimental tadqiqotilar. tayanch so`z va iboralar: uzunchoq miya, retikulyar formatsiya, o`rta miya, detserebratsion rigidlik, tonik reflekslar, to`rt do`nglik, miyacha, muskul tonusi, vaziyat va harakatlarni uyg`unlashtirish, visceral faoliyat, ataksiya, astaziya, asteniya, atoniya, funksiyalar tiklanishi 1. uzunchoq miya, tuzilishi va funksiyasi. mnt-ning bosh miya yarim sharlari bilan orqa miya orasidagi sohani umumiy nom bilan miya sopi deb yuritiladi. miya sopining uzunchoq miya bilan varoliy ko‘prigi qismini birgalikda keyingi miya deb ataladi va ular funksional jihatdan birgalikda ta'riflanadi. chunki bu qismlarning faoliyati bir-biri bilan uyg‘unlashib ketgan. uzunchoq miyaning uzunligi 3-3,5 sm va ko‘rinishi orqa miyaning shakliga o‘xshash tuzilmadir. uzunchoq miya ichidagi bo‘shliq rombsimon yoki to‘rtinchi miya qorinchasi nomini olgan …

2 / 8

til-halqum, eshituv, vestibulyar, uzoqlashtiruvchi va yuz nervlari yadrolari; birinchi to‘rtasi uzunchoq miyada) juda muhim ahamiyatga ega yadrolar joylashgan. keyingi miyaning oq moddasini asosan orqa miyadan bosh miyaga ko‘tariluvchi va bosh miyadan orqa miyaga tushuvchi yo‘llar tashkil qiladi. keyingi miya ham orqa miya singari ikki xil, ya'ni reflektor markaz va o‘tkazuvchi yo‘l funksiyalarini bajaradi. uning reflektor markaz sifatida amalga oshiradigan reflekslari orqa miyanikidan ancha murakkabroq. uzunchoq miyaning reflektor funksiyasida bosh miyaning v-xii juft nerv yadrolari ishtirok etadi. uzunchoq miya yuz terisi, ko‘z, burun, til nerv tolalari bilan ta'minlaydi. undan tashqari, nafas olish, qon tomirlar harakati, qayt qilish, ter ajratish, yutish, aksa urish, yo‘talishlarning nerv markazlari ham uzunchoq miyada joylashgan. uzunchoq miyaning o‘tkazish funksiyasi uning tarkibidagi nervlarga bog‘liq. bosh miyaning mavjud 12 juft nerv tolalaridan 8 jufti (v-xii) uzunchoq miyadan chiqib, bosh miyadan turli a'zolrga va, aksincha, orqa miyadan bosh miyaga axborot uzatilishini ta'minlaydi. uzunchoq miyaning reflektor funksiyasi bosh miya yuqori bo‘limlari …

3 / 8

di shuning uchun ham orqa miyaning 4-bo‘yin segmkntining yuqorisidan qirqib qo‘yish natijasida nafas olish to‘htaydi (orqa miyaning 4-bo‘yin segmentidan yuqoridagi neyronlarning o‘siqlari diafragma nervini hosil qiladi). nafas markazining ritmik faoliyati uzunchoq miya bilan orqa miyadagi boshqa markazlar holatiga ta'sir etadi. yurak faoliyatini idora qiluvchi markaz bilan nafas markazi o‘rtasidagi bog‘lanish ayniqsa yaqqol ko‘rinadi. nafas-yurak refleksi, yoki nafas aritmiyasi shu bog‘lanish natijasidir. bu refleks shundan iboratki, nafas chiqarishning ohirida navbatdagi nafas olishdan oldin yurak faoliyati to‘g‘ri davriylik bilan sekinlashadi. orqa miya markazlari bilan nafas markazi o‘rtasidagi bog‘lanish l.a.orbeli bilan k.i.kunsman tajribasida ko‘rsatib beriladi. itning bir oyoq panjasi deafferentatsiyalangach, ya'ni shu oyoqdan orqa miyaga impuls o‘tkazuvchi orqa ildizlar qirqib qo‘yilgach, keyingi oyoq itning nafas olish ritmiga muvofiq harakatlanganini l.a.orbeli bilan k.i.kunsman kuzatishgan. deafferentatsiya orqa miyaning tegishli qismlaridagi tormozlanish jarayonlarini izdan chiqargan, shunga ko‘ra orqa miyaning motor markazlari nafas markazlaridan retikulo-spinal yo‘llar orqali o‘ziga keluvchi impulslarga qo‘zg‘alish bilan reaksiya ko‘rsatgan. o‘pka, nafas yo‘llari …

4 / 8

i ta'sirlanganida yuzaga chiqadi, qo‘zg‘alish uchlik nervdan uzunchoq miyada yuz nervi bilan til osti nervining motor yadrolariga o‘tadi. chaynash og‘iz bo‘shlig‘idagi retseptorlarining ta'sirlanishiga javoban refleks yo‘li bilan yuzaga chiqadigan harakat akti bo‘lib, paski jag‘ning yuqori jag‘ga nisbatan siljishidan iborat. r.magnusning ma'lumotlariga qaraganda ovqat chaynash markazi uzunchoq miyada, shuning uchun, bulbar hayvonlarda ovqat chaynash refleksini yuzaga chiqarish mumkin. talamus va miya po‘stlog‘ining motor zonalari butun bo‘lgandagina ovqat chaynash akti nozikroq boshqariladi. yutish murakkab koordinatsiyalangan reflektor akt bo‘lib, uning yuzaga chiqishida og‘iz bo‘shlig‘i, halqum va qizilo‘ngach bosh qismining kupgina muskullari qatnashadi. ovqat yutish akti ikki fazadan iborat: 1) ovqat lo‘qmasi shakllanib, halqum bo‘shlig‘iga yaqinlashtiriladi; 2) ovqat yutilib, halqum muskullari qisqaradi, ayni vaqtda tanglay pardasi ko‘tariladi, hiqildoq usti tog‘ayi (epiglottis) eta pastga tushadi. bu mexanizmnmng birinchi qismi ixtiyoriy ravishda, ikkinchi qismi ixtiyorsiz-sharsiz refleks yo‘li bilan boshqariladi. ovqat yutish aktida uchlik nerv, til-halqum nervi, va adashgan nervning afferent tizimlari qatnao‘adi. ovqat yutish markazi shu …

5 / 8

umoral yo‘l bilan ta'sir etishi ham mumkin qusish vaqtida me'daga kirish yo‘li ochiladi, ichak muskullari va me'da devorlari qisqaradi, qorin pressi va diafragma muskullari, halqum, hiqildoq, til va og‘iz muskullari qisqaradi, so‘lak va ko‘z yoshi chiqadi. qusish vaqtida mnt-dagi ko‘pgina markazlarning holati o‘zgaradi, chunki unda miya o‘zaning retikulyar formatsiyasi ham qatnashadi. retikulyar formatsiya ko‘p markazlar bilan bog‘langani uchun uzunchoq miya bilan orqa miyaning turli qismlaridagi neyronlar faoliyatini funksional jihatdan birlashtiradi va kelishtiradi, yuqoridagi markazlarning holatini o‘zgartiradi. aksa urish refleks yo‘li bilan nafas chiqarishdan iborat murakkab akt bo‘lib, uchlik nervning burun bo‘shlig‘idagi retseptolari ta'sirlanganda kelib chiqadi. aksa urish boshlanganda yumshoq tanglay ko‘tarilib, burunning ichki teshigini berkitadi, so‘ngra nafas chiqarish muskullari qisqarib, ko‘krak bushlig‘idagi bosimni oshiradi, shundan so‘ng, burun teshigi to‘satdan ochiladi va butun havo burun orqali zo‘r berib chiqib, burun shilliq pardasiga ta'sir etayotgan moddani olib ketadi.aksa urish aktida, til-halqum nervi, adashgan nerv, til osti nervi, va ba'zi spinal nervlarning afferent …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uzunchoq miya va miyachalar"

7-mavzu: uzunchoq miya. o`rta miya. miyacha. reja: 1. uzunchoq miya, tuzilishi va funksiyasi. 2. uzunchoq miya markazlari. 3. miya sopining retikulyar formatsiyasi. 4. o`rta miya. 5. o‘rta miya yadrolari funksiyalari. 6. detserebratsion rigidlik. 7. tonik reflekslar. 8. miyacha tuzilishi va faoliyati. 9. miyachada o`tkazilgan eksperimental tadqiqotilar. tayanch so`z va iboralar: uzunchoq miya, retikulyar formatsiya, o`rta miya, detserebratsion rigidlik, tonik reflekslar, to`rt do`nglik, miyacha, muskul tonusi, vaziyat va harakatlarni uyg`unlashtirish, visceral faoliyat, ataksiya, astaziya, asteniya, atoniya, funksiyalar tiklanishi 1. uzunchoq miya, tuzilishi va funksiyasi. mnt-ning bosh miya yarim sharlari bilan orqa miya orasidagi sohani umumiy nom bilan miya sopi deb yuritiladi. miya sop...

This file contains 8 pages in DOCX format (26.3 KB). To download "uzunchoq miya va miyachalar", click the Telegram button on the left.

Tags: uzunchoq miya va miyachalar DOCX 8 pages Free download Telegram