glyukokortikoidlar (steroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari)

DOCX 7 pages 34.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.5 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

steroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish yallig‘lanishga qarshi steroid dori vositalari glyukokortikoidlar (gk) gidrokortizon (kortizol), kortizon, prednizolon, prednizol, triamsinolon (polikartolon, kenalog), kepakort, deksametazon, metilprednizolon (urbazon), beklametazon (bekatil). glyukokortikoidlarning biologik ahamiyati. bularning aksariyati me’da-ichakdan va teridan yaxshi so‘riladi, lekin triamsinolon atsetoid (ftorokort, kenakort) asosini tashkil qiladi, faqat maxalliy qo‘llash uchun chiqariladi. bekatil ham ko‘proq maxalliy (aerozol holida) ishlatilganda ta’sir qiladi. qon zardobida glyukokortikoidlar sof holda hamda globulin va transkortin bilan birikkan holda uchraydi. u vaqti-vaqti bilan sof gormon ajratib turadi. farmakokinetikasi. sintez yo‘li bilan olingan glyukokortikoidlar kamroq (60—70%) bog‘langan holda bo‘ladi, shu sababli ular hujayralarga tez kiradi va o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. gklar jigarda parchalanadi, bu jixatidan kattalar va bolalarda deyarli farq qilmaydi, siydik bilan uzoq vaqt davomida (72 soatda) ajralib chiqadi. qonida oqsil kamayib ketgan kasallarda (gipoalbuminemiya) ularning qondagi erkin miqdori yanada ko‘proq bo‘ladi. shu sababli bunday bemorlarga ularning bir martalik miqdorini kamroq tavsiya etish kerak. sintetik glyukokortikoidlar to‘qimalarda …

2 / 7

ujayra yadrosiga kirib, oqsil hosil bo‘lishida qatnashuvchi genlarga hamda apofermentlar va turli kofaktorlarga birikadi. natijada fermentlar hosil bo‘lishini boshqarish, oqsil sintezi va moddalar almashinuvini idora etishda, shuningdek, to‘qimalarning biologik faol moddalarga reaksiyasini, shu jumladan asab oxiridagi mediatorlar sezuvchanligining oshib borishida ishtirok etadi. gklarning yallig‘lanishni to‘xtatish mexanizmi. 1.lizosoma membranalarini mustaxkamlab, ulardan turli oqsillarni parchalaydigan fermentlar chiqishini kamaytirish hisobiga alteratsiya jarayonini kamaytiradi. 2.fosfolipaza a2 faolligini kamaytiradi, bu o‘z navbatida araxidon kislota, pg, lt, serotonin, bradikinin, gistamin hosil bo‘lishini susaytiradi va ekssudatsiyani kamaytiradi. 3. kislotali mukopolisaxaridlarning kamayishi qon zardobidan yallig‘lanish uchog‘iga tushgan suv va oqsillar birikishi susayishiga, fibrin to‘planishi (qon tomirlarida va yurak qopqoqlarida) kamayishi esa proliferatsiya jarayoni pasayishiga sabab bo‘ladi. gklarning immun tizimga susaytiruvchi ta’siri. timus pustlogidagi tinch yotgan limfa to‘qimalar ta’siriga bog‘liq bo‘lib, bu hujayra qobig‘idagi lizosoma fermentlarini faollashtirish orqali katabolizmga ta’sir etadi. u shuningdek, hujayrada oqsil sintezini tezlashtirish yo‘li bilan antianabolitik ta’sir etadi va natijada limfotsitlar soni kamayadi. bundan tashqari, …

3 / 7

(0,5 tabl.) dan har 5-7 kunda kamaytiriladi. davolash vaqti 1—2 oy. davolash kursiga ko‘pincha 500-800 mg miqdorda dori sarf bo‘ladi. revmatik artritlarda sutkasiga 15-20 mg dan prednizolon tavsiya etiladi. agar bemorning harorati yuqori bo‘lsa, dorining sutkalik miqdorini 40 mg gacha kamaytirish mumkin. samara olingach, sutkalik miqdorning yarim yoki turtdan bir qismini har xaftada kamaytirib boriladi. zarur bo‘lsa, 5—15 mg dan uzoq muddat berib borish mumkin. immun tizim kasalliklarida gormonlar kasallikning og‘ir-engillik darajasini hisobga olgan holda sutkasiga 40—80—100 mg ga qadar tavsiya etiladi. bu kasalliklarda prednizolonni sutkasiga 10—15 mg dan uzoq yillar davomida ichib yurish tavsiya etiladi. gormonlar prednizolon allergik va yuqumli-allergik tabiatli kasalliklar (miokarditlar, vaskulit, sarkoidoz, buyrak kasalliklari)ni davolashda 6 xafta davomida beriladi. tez o‘tuvchi o‘tkir gepatitlarda 50—100 mg prednizolon kuniga, o‘tkir bo‘lmagan holatlarda 20—40 mg dan ichishga buyuriladi. jigar kasalligida esa kuniga 100 mg dan tomirga yuboriladi. pediatriyada gormonlar uzoq muddatli autoimmun gemolitik anemiyani, trombotsitopeniya, nefritning ba’zi bir ko‘rinishlari, …

4 / 7

ddat berilganda (oylar, yillar davomida) buyrak usti bezi faoliyati pasayib ketadi. shu sababli gklarni bunday bemorlarga berish birdaniga to‘xtatilganda asosiy kasallik belgilari zo‘riqib ketishi mumkin. shu sababli bunday bemorlar operatsiya qilinadigan bo‘lsa yoki homilador ayolga gklar miqdorining bir oz ko‘paytirish kerak bo‘ladi. dorini to‘xtatish sindromini oldini olish uchun uzoq vaqt gk qabul qilgan kasallarda gklar miqdorini asta-sekin kamaytirib borib, so‘ngra butunlay to‘xtatish tavsiya etiladi. bu vaziyatlarda uni kuniga bir marta yoki kunora berish tavsiya etiladi. chunki bunday tartibda gklarning biologik ta’siri yuzaga chiqsada, salbiy ta’sirlari paydo bo‘lib ulguraolmaydi. vrach gklardan to‘g‘ri foydalana bilsa ularning yuqorida keltirilgan salbiy ta’siri terapevtik ta’siridan orqada qoladi va kasallik sindromi kam uchraydi. yallig‘lanishga qarshi ta’sirga ega fitopreparatlar yallig‘lanishga qarshi xususiyatli dorivor o‘simliklar: shirinmiya, ildizi dorivor tirnoqgul, gullari oq qayin, gullari dorivor romashka, gullari o‘rmalab o‘suvchi ajiriq, ildizi sariqchoy, ko‘kati dorivor marvarak, gullari katta bo‘zchi, gullari, urug‘i malina, mevasi achchiq yalpiz, barglari ittikan, ko‘kati prostatit. fitoterapiyada …

5 / 7

iga ½ stakandan ovqatdan 15 daqiqa oldin va uyqudan oldin ichiladi. surunkali enterit. fitoterapiya yallig‘langan ichak shilliq pardasini qatiqlovchi omillar ta’siridan, yallig‘lanishni kamaytirishga, ichak motorikasini normallashtirishga ichak florasini normallashtirishga qaratilgan bo‘ladi. rp: oddiy bo‘ymadaron, ko‘kati (achillea millefolium, herba) 20,0 sariq choy, ko‘kati (hypericum perforatum, herba) 20,0 dorivor valeriana, ildizpoya va ildizi (valeriana officinalis, rhizomata cum radicibus) 20,0 dorivor romashka, gullari (chamomilla resutita, flores) 20,0 qalampir yalpiz, barglari (mentha piperita, folia) 20,0 damlama tayyorlanadi. ovqatdan oldin 2 osh qoshiqdan 4 maxal qabul qilinadi. mustaqil tayyorlanish va o‘z-o‘zini nazorat qilish bo‘yicha savollar, vaziyatli masalalar masala №1. bemor s. 54 yoshda. 5 yildan beri kuchli sinovitli oyoklarning deformatsiyalanuvchi osteoartrozidan aziyat chekadi. anamnezidan dorilarga (geparin, butadion, metindol, penitsillin, teofillin) allergiyasi borligi ma’lum buldi. statsionarda bemorga reopirin – 5 ml m/o 1 maxal, gidrokortizon gemsuksinat tizza bugimlariga 100 mg.dan, tavegil 0,001 g.dan 2 maxal kilingan. 3 kun utgach, bemor tanasida kichishuvchi eritematoz doglar paydo buldi. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "glyukokortikoidlar (steroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari)"

steroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish yallig‘lanishga qarshi steroid dori vositalari glyukokortikoidlar (gk) gidrokortizon (kortizol), kortizon, prednizolon, prednizol, triamsinolon (polikartolon, kenalog), kepakort, deksametazon, metilprednizolon (urbazon), beklametazon (bekatil). glyukokortikoidlarning biologik ahamiyati. bularning aksariyati me’da-ichakdan va teridan yaxshi so‘riladi, lekin triamsinolon atsetoid (ftorokort, kenakort) asosini tashkil qiladi, faqat maxalliy qo‘llash uchun chiqariladi. bekatil ham ko‘proq maxalliy (aerozol holida) ishlatilganda ta’sir qiladi. qon zardobida glyukokortikoidlar sof holda hamda globulin va transkortin bilan birikkan holda uchraydi. u vaqti-vaqti bilan sof gormon ajratib turadi. farmakokin...

This file contains 7 pages in DOCX format (34.5 KB). To download "glyukokortikoidlar (steroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari)", click the Telegram button on the left.

Tags: glyukokortikoidlar (steroid yal… DOCX 7 pages Free download Telegram