boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi

DOCX 28 стр. 65,8 КБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 65,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

8-mavzu: boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi reja. 1. boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi 2. til va tafakkurni integratsiyalash masalasidagi qarashlar 3. konstruktiv mashqlar 4. aralash berilgan so‘zlardan gap tuzish yoki tartibsiz berilgan gaplardan matn yaratish usullari tayanch so’zlar: kommunikatsiya, tizim, muloqot, interaksiya, diskurs,sinergetik, motivatsion bosqich,mazmunli bosqich, faoliyatli bosqich,qadriyatli bosqich, qadriyatli yo’naltirilgan bosqich, kognitiv-intellektual bosqich, faoliyatli-xulqiy bosqich. boshlang‘ich ta’limdan boshlab o‘quvchilarining nutqini o‘stirish, axloqiy-estetik tarbiyalash, bilimlarni egallash orqali rang-barang faoliyat turlarini amalga oshirish tajribasini o‘zlashtirish talablari ularning intellektual salohiyatini shakllantirish bilan bog‘liq o‘quv-biluv faoliyati, xususan, mustaqil fikrlashga yo‘naltiradigan ijodiy yozma ishlar muhim o‘rin tutadi. nutq va tafakkur dialektik tushunchalar sifatida biri-birini inkor etmaydi. binobarin, ularni bir-birisiz tasavvur qilish mumkin emas. ona tili ta’limida olib boriladigan nutq o‘stirish mashqlari bevosita tafakkurni o‘stirish sharti hamdir. shu bois nutq o‘stirish masalasi hamisha dolzarb muammo bo‘lib kelgan. o‘quvchi tafakkur orqali tabiat va jamiyatdagi narsa-hodisalarning o‘ziga …

2 / 28

chilarda muayyan mavzular doirasida shakllantirilgan bilimlarning yaroqlililigi ularni o‘z so‘zlari bilan erkin, ravon, to‘g‘ri va obrazli ifodalash darajasiga ko‘ra belgilanadi. har qanday mustaqil ish mohiyatida ta’lim oluvchilarning ijodiy qobiliyatlarini tafakkuri va nutqi uyg‘unligida o‘stirish maqsadi ustuvorlik qiladi. bu esa, o‘z navbatida, o‘quvchilarni ta’limiy muammolarga yuzma-yuz qiladi, turli yechimlardan eng maqbulini va muvofig‘ini tanlash yo‘l-yo‘riqlarini o‘rgatadi. mana shu jarayonda ta’lim oluvchilarning o‘quv faolligi, ya’ni chuqur bilim olish, dunyoqarashini kengaytirish masalasi turadi. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv-biluv faolligini oshirish masalasi pedagogik jarayonning oqilona tashkil etilishiga chambarchas bog‘liq. ta’limda nutq va tafakkurni uyg‘unlikda shakllantirish muammosi o‘quvchilarning shaxsiy nuqtai nazarlari, tanqidiy mulohazalarini tortinmay bayon etishga doir qulay muhit yaratishga ham bog‘liq. bu esa, o‘qituvchidan bolalarda kurtak yozayotgan ilk ijodkorlik uchqunlarini payqay olish, ular tomonidan bildirilayotgan har qanday fikrga e’tibor va qiziqish bilan qarash, murakkab vaziyatlarga oid munozarali bahslarni yo‘lga qo‘ya bilishida o‘z ifodasini topadi. o‘quvchilarning tafakkuri, mantiqiy fikrlashi hamda ijodiy qobiliyatlarini o‘stirishning matn tuzishga o‘rgatish …

3 / 28

va tafakkurini shakllantirish muammosi o‘qish, yozish, gapirish, tinglash va fikrlash kabi aqliy faoliyat ko‘nikmalarini kompleks rivojlantirish zaruratini ko‘rsatadi. muammoning yechimi turli shakl va mazmundagi ijodiy ishlarni o‘quvchilarning o‘quv-biluv faolligini oshirishga qaratilgan uzviy yondashuvlar asosida hal qilinishini ta’kidlash zarur. n.yo‘ldoshevning fikricha, o‘quv faolligi bu “bilimlarni chuqur o‘zlashtirishga doir qayta xotirlash – ijodkorlik, tashabbuskorlik, mustaqil fikrlash va tafakkur uyg‘unligidan iborat o‘quvchi faoliyati”[footnoteref:2]dir. [2: yo‘ldoshev n. mustaqil ta’lim va tafakkur // boshlang‘ich ta’lim. – toshkent, 2006. – № 10. – v. 10. – b. 10-11. ] i.aliyevning bilish jarayonlarining o‘quv materiallarini muvaffaqiyatli o‘zlashtirishga ta’siri borasidagi qarashlarida “o‘quv materialining xotirada uzoq va aniq saqlanib qolishiga tafakkur faoliyatining reja tuzish, ma’noli tayanch qismlarni ajratish, materialni qayta tuzish (rekonstruktsiyalash), alohida elementlarni o‘zaro taqqoslash, bunda rag‘batlantiruvchi bo‘g‘inlardan foydalanish, solishtirish, umumlashtirish, aniqlashtirish, sinflarga ajratish, tizimlash, materialni tuzatilgan holda anglash”[footnoteref:3]ning samarali usullari xususida so‘z yuritilgan. [3: aliev i. bilish darayonlari va kasbiy ta’lim samaradorligi. – toshkent, 2013. – № …

4 / 28

rur qismlari ajratib ko‘rsatilishi; 4) mavzuning kompleks, ya’ni o‘quv materialiga doir nazariy bilimlar keyingi mavzular uchun asos sifatida o‘rganilishi fan ichidagi yoxud fanlararo aloqani ta’minlashi, shuningdek, material mazmunining to‘liq idrok etilishi kabilar. boshlang‘ich ta’limda ommalashgan ilg‘or tajribalarga tayanib so‘z yuritish mumkinki, bayon nutq va tafakkurni faollashtiruvchi yozma ish turi sifatida o‘quvchilarning tinglash, tushunish, o‘qish, fikrlash va yozish bilan bog‘liq ko‘nikma va malakalarini shakllantirish, bilimlarni ongli o‘zlashtirish, nazariy tushunchalarni amaliy mustahkamlash hamda faolligini oshirishga xizmat qiladi. bayon yozish vositasida nutq o‘stirish jarayonini shartli tarzda ikki bosqichga bo‘lish mumkin. birinchi bosqichda muayyan mavzu bo‘yicha egallangan bilimlarning anglanganlik darajasi tegishli ma’lumotlarning eslab qolinishi orqali tekshiriladi. xususan, tushunchalar ta’rifi, xususiyatlari hamda qoidalarning o‘zlashtirilganligi orqali. bunda o‘quvchilar ularni mashq va topshiriqlarga yetarli darajada qo‘llay olmaydilar. ikkinchi bosqich mashq qilish bosqichi bo‘lib, dastlabki bosqichda egallangan bilimlardan matn yaratish (tuzish)da foydalaniladi va o‘zlashtirilganlar ko‘nikma yoki malaka darajasini oladi. o‘quv materialini o‘zlashtirish aynan shu manbaga aloqador bo‘lib, o‘quvchi …

5 / 28

ayirboshlash, qarashlar xilma-xilligini ta’minlash, dialoglarning tabiiyligi va qizg‘inligiga erishish, shuningdek, birgalikdagi faoliyatini tashkil etishga xizmat qiladi. o‘quv mayllarini hosil qilish maqsadiga qaratilgan mazkur yondashuv zamirida quyidagilar o‘z ifodasini topadi: – matn mazmunini bayon etishda dialogik munosabatlarni qaror toptirish; – mavzuga oid ma’lumotlarni uzatishda yaxlit tizimni yuzaga keltirish; – o‘quv materiali ustida ishlash jarayonida qadriyatli yo‘nalishlarni shakllantirish; – bir o‘quvchida mavjud bilimlar bilan boshqalarni ham tanishtirish; – mavzuga oid turli farazlar va taxminlarning erkin bayon etilishiga keng yo‘l ochish; – tanqidiy yondashuvlardan cheklanish; – umumlashmalar asosida yagona to‘xtamga kelish va h.k. jarayonni avvaldan tasavvur qilish va loyihalashtirish ishchanlikning tom ma’nodagi sharti bo‘lib, albatta, o‘quvchilar bunda ma’lum qiyinchiliklarni his etishlariga tabiiy hol sifatida qaraladi. muloqotda har bir o‘quvchining shaxsiy nuqtai nazarini bayon qilishi, unga boshqalar tomonidan fikr bildirish asosida o‘zaro fikr almashishni erkin holda amalga oshirish muhim shartdir. ishchanlik faoliyatini samarali boshqarish natijasi bayon yozishga ijobiy motivatsiyani uyg‘otadi, muloqotning emotsional darajada o‘tishini, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi"

8-mavzu: boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi reja. 1. boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi 2. til va tafakkurni integratsiyalash masalasidagi qarashlar 3. konstruktiv mashqlar 4. aralash berilgan so‘zlardan gap tuzish yoki tartibsiz berilgan gaplardan matn yaratish usullari tayanch so’zlar: kommunikatsiya, tizim, muloqot, interaksiya, diskurs,sinergetik, motivatsion bosqich,mazmunli bosqich, faoliyatli bosqich,qadriyatli bosqich, qadriyatli yo’naltirilgan bosqich, kognitiv-intellektual bosqich, faoliyatli-xulqiy bosqich. boshlang‘ich ta’limdan boshlab o‘quvchilarining nutqini o‘stirish, axloqiy-estetik tarbiyalash, bilimlarni egallash orqali...

Этот файл содержит 28 стр. в формате DOCX (65,8 КБ). Чтобы скачать "boshlang‘iich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishda nutq va tafakkur integratsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang‘iich sinf o‘quvchilari… DOCX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram