"dpm larda ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanganda xodimlar va pasiyentlarni himoyalash"

PPTX 29 pages 275.2 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 275.2 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

организмнинг витамин с билан таъминланганлигини текшириш ва баҳолаш “dpm larda ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanganda xodimlar va pasiyentlarni himoyalash” toshkyent tibbiyot akadyemiyasi kafedra: umumiy va radiasion gigiyena fan: gigiyena ekologiya bilan, hg o’quv mashg’ulotining maqsadi : dpmlarda inm foydalanilgan xodimlar va patsientlarni himoyalash printsiplarini o’rgatish va xodimlarni tashqi nurlanishdan himoya qilishni hisoblash ko’nikmalarini hosil qilish. pedagogik vazifalar: dpm larda inm dan foydalanganda xodimlar va patsientlarni himoyalashning ahamiyati to’g’risida umumiy bilimni mustahkamlash; - ochiq va yopiq inm bilan ishlaganda himoyalanish printsiplari va tadbirlari to’g’risida bilimlarni kengaytirish; - radioaktiv moddalarning (rm) nurlanish dozalarini o’lchov birliklarini tushunchasini chuqurlashtirish; - gamma va rentgen nurlanishlarining tashqi dozalarini aniqlash uchun formulalar yordamida rm dan himoyalanishni hisoblash ko’nikmalarini rivojlantirish; informatsiyani analiz qilish, umumlashtirish, qiyosiy ta’riflash, tizimlashtirish ko’nikmalarini rivojlantirish; kommunikativ ko’nikmalarni rivojlantirish talaba bilishi kerak: dpm larda inm dan foydalanganda xodimlar va patsientlarni himoyalashning ahamiyatini, ochiq va yopiq inm bilan ishlaganda himoyalanish printsiplari va tadbirlarini, radioaktiv moddalarning (rm) nurlanish …

2 / 29

ridan foydalanganda radiatsion himoyalash va sanitar-dozimetrik nazorat printsiplarini bilishi zarur hisoblanadi, chunki tibbiy xodimlarning salomatligi, hamda bemorlarni asossiz nurlantirishdan himoyalashni tashkil qilish ana shunga bog’liqdir. shuning uchun vrach turli ko’rinishdagi ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanilganda ximoyalanishni tashkil qilish masalalarini aniq ko’z oldiga keltira olishi, hamda himoyalanishni hisoblashni bajara olishi lozim. dpm larda inm qo’llaganda xodimlar va patsientlarni himoyalash, himoyalanishni hisoblash". ionlantiruvchi nurlanish manbalari dpm larida ham tashhis qo’yish, ham ayrim kasalliklarni davolash maqsadlarida qo’llanadi. dpm-larida qo’llanadigan hamma inm o’zining vazifasi va xarakteriga qarab uchta guruhga bo’linishi mumkin: nurlanish generatorlari (misol, rentgen moslamalari, tezlatgichlar), yopiq izotopli manbalar (masalan, onkologik bemorlarni masofa orqali nurlantirish uchun gamma-apparatlar, bemorlarning ichki bo’shliqlariga kiritib nurlantirish uchun inm) va ochiq in manbalari, (masalan, ayrim kasalliklarga tashhis qo’yish uchun radiofarm preparatlar). har qanday turdagi ionlantiruvchi nurlanish manbalari bilan ishlaganda xodimlar uchun asosiy xavfni, foydalanilayotgan manbaning xarakteri va radiatsion himoyaning tashkil etilishiga bog’liq holda nurlanish tashqi va ichki bo’lishi mumkin. …

3 / 29

atsiyani bajarishda talab etiladigan samarani olishga faqat ma’lum miqdordagi rm-dan foydalangandagina erishiladi vaqt orqali himoyalash inm bilan bo’ladigan aloqa muddatini qisqartirish orqali erishiladi. vaqt orqali himoyalanishga rentgen-radiologik bo’limlardagi xodimlarning ish vaqtlarini qisqartirish, ta’til muddatlarini uzaytirish, nafaqaga ertaroq yoshdan chiqish kiradi (rentgen diagnostik muassasalarning xodimlari 5 soatgacha, radiologik bo’limlar xodimlari uchun 4 soatgacha ish kuni tashkil qilish). xodimlarning kasbiy mahorat darajalari katta ahamiyatga egadir, chunki xodimlarning mahorati zaruriy operatsiyalarni o’tkazish vaqtini kamaytirishga imkon beradi, demak inm bilan bo’ladigan aloqani kamaytiradi. masofa orqali himoyalash tashqi nurlanish dozasi inm dan ishchigacha bo’lgan masofaning kvadratiga teskari proportsionaldir, shuning uchun bu masofani uzaytirish tashqi nurlanish darajasini keskin pasaytiradi. rentgen-radiologik bo’limlarda masofa orqali himoyalanishga maxsus rejalashtiriluvchi qarorlar, masofa orqali boshqarish, zaruriyat tug’ilganda ayrim turdagi inm bilan manipulyatorlar bilan ishlash (turli konstruktsiyadagi mexanik tarzda oluvchi mexanizmlar, avtomat - robotlar, "mexanik qo’l"lar) orqali erishiladi. himoya to’sig’i orqali himoyalash statsionar to’siqlar - bu devorlar, qo’rg’oshin yoki tunuka yopishtirilgan eshiklar, …

4 / 29

$lanishni aniqlash: k = ( m x t) : ( 48 x r2) nurlanish dozalari va o’lchov birliklari ekspozitsion doza - havo muhitining ionizatsiyalanish samarasini ta’riflaydi. bu dozaning birligi kulon/kg (kl/kg). sistemadan tashqaridagi birligi - rentgen hisoblanadi (r). 1r = 2,58 x 104 kl\kg. yutilgan doza - moddaning massa birligiga yutilgan nurlanish energiyasini ta’riflaydi. yutilgan dozaning o’lchov birligi grey (gr) hisoblanadi. 1gr = 1 dj/kg. sistemadan tashqaridagi birligi - rad. 1rad = 1/100gr nurlanish dozalari va o’lchov birliklari nurlanishning ekvivalent dozasi. zararli biologik ta’sir samarasini hisobga olish uchun foydalaniladi va u - nurlanish turi va energiyasiga bog’liq holda yutilgan dozani, nurlanishning o’rtacha sifat koeffitsientiga ko’paytmasidir. dozaning birligi zivert hisoblanadi (zv). 1 zv = 1 gr x k, bu yerda k - nurlanishning turi va energiyasiga bog’liq bo’lgan biologik aktivlikni ta’riflovchi sifat koeffitsienti. sistemadan tashqaridagi o’lchov birligi ber hisoblanadi. ber-radning biologik ekvivalenti. 1 zv = 100 ber (shunga muvofiq - 1 …$

5 / 29

ratib olish zarur. bu usul tafakkur qilish mezonlarining chegaralarini kengaytirish, mavjud chegaralanishni abstraktlashtirish, fikrlash faoliyatining tezlikda rivoshlanish, ilmiy faoliyat intensivligini imkoniyatlarini birlashtiradi. bu usul argumentlash, o’z shaxsiy nuqt nazarida sobit turish, optimal yechimlarni topish, muloqat o’rgatish va boshqalarni o’zining xakligiga ishontirish kabilarga o’rgatish. “aqliy hujum” usulini qo’llash bu metod qo’yidagilarni nazarda tutadi: g’oyalarning xilma – xilligini qo’lab – qo’vvatlaydi. qanchalik g’ayrioddiy g’oya bo’lsa, shunchalik yaxshi; ko’plab takliflarni olish g’oyalarni shakllantirishga to’sqinlik qiladigan tanqidiy fikr va mulohazalar kerak emas, tushunarli va qisqa mulohazalar zarur; g’oyalarga qarshi va unga qo’shilmagan guruhlar bo’lish lozim; talabalarga berilgan muammoni muhokama qilish taklif etiladi. har bir talaba o’zining takliflarini doskaga yozgan holda bildiradi. shundan so’ng navbati bilan shablon ochiladi va talabalarni javoblari bilan taqqoslanada. oxirida masalaning to’g’ri yechganligi baholanadi va xulosa qilinadi vaziyatli masala 1 radiologik bo’limdagi hamshira har kuni 1 soat davomida ya’ni haftasiga 6 soat bokslarda rfp (radiofarm preparat) tayyorlaydi. manbadan tarqalayotgan nurlanish pasaytirish …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""dpm larda ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanganda xodimlar va pasiyentlarni himoyalash""

организмнинг витамин с билан таъминланганлигини текшириш ва баҳолаш “dpm larda ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanganda xodimlar va pasiyentlarni himoyalash” toshkyent tibbiyot akadyemiyasi kafedra: umumiy va radiasion gigiyena fan: gigiyena ekologiya bilan, hg o’quv mashg’ulotining maqsadi : dpmlarda inm foydalanilgan xodimlar va patsientlarni himoyalash printsiplarini o’rgatish va xodimlarni tashqi nurlanishdan himoya qilishni hisoblash ko’nikmalarini hosil qilish. pedagogik vazifalar: dpm larda inm dan foydalanganda xodimlar va patsientlarni himoyalashning ahamiyati to’g’risida umumiy bilimni mustahkamlash; - ochiq va yopiq inm bilan ishlaganda himoyalanish printsiplari va tadbirlari to’g’risida bilimlarni kengaytirish; - radioaktiv moddalarning (rm) nurlanish dozalarini o’lc...

This file contains 29 pages in PPTX format (275.2 KB). To download ""dpm larda ionlantiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanganda xodimlar va pasiyentlarni himoyalash"", click the Telegram button on the left.

Tags: "dpm larda ionlantiruvchi nurla… PPTX 29 pages Free download Telegram