qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati.

DOCX 15 pages 158.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati. mavzu: qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati. reja: 1.seleksiya va urug`chilikning qishloq xo'jaligini rivojlantirishdagi ahamiyati. 2.chorvachilikda naslchilikning ahamiyati va uni rivojlantirish. 3.naslchilikda veterinariya xizmati. o'simliklar seleksiyasida hosildorlikni oshirishga, mahsulot sifatini yaxshilashga katta e’tibor berilishi bilan birga, kasallik va zararkunandalarga hamda tashqi noqulay sharoitlarga chidamli navlarni yaratishdek vazifalar mavjuddir. seleksiyaning asosiy vazifasi yangi navlar yaratish va ekinlarning ekilib kelinayotgan navlarini yaxshilashdan iborat. seleksiya orqali erishilgan yutuqlarni amalga oshirishda, ya’ni ishlab chiqarishga tadbiq etishda urug`chilikning ahamiyati katta. urug`chilik qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishining ma’lum tarmog`i hisoblanadi. ekishga mahalliylashtirilgan va istiqbolli navlar va duragaylarni har biriga xos morfo-biologik belgi va xususiyatlarni saqlagan holda ko'paytirish, nav va urug` tozaligini saqlash hamda xo'jaliklarni navdor va hosildor sara urug`lar bilan ta’minlash tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish urug`chilikning asosiy vazifasidir. urug`chilik nav almashtirish va urug` yangilash kabi ikki muhim tadbirlarni ham amalga oshiradi. hosildorlik va yetishtiriladigan mahsulotning sifati …

2 / 15

ga erishiladi. oqibatda iqtisodiy samaradorlik keskin oshadi. seleksiyaning samaradorligi har bir zona yoki tuproq sharoiti uchun navlarni to'g`ri tanlab mahalliylashtirish orqali ko'zga tashlanadi. odatda qurg`oqchilik hududlarida ertapishar va qurg`oqchilikka hamda issiqqa chidamli navlarni ekishga mahalliylashtiriladi. suv yoki namgarchilik bilan yaxshi ta’minlangan dehqonchilik sharoitida intensiv tipga mansub navlarni ekish yaxshi samara beradi. seleksiya (lot. selectio — tanlash, saralash) — yuqori mahsuldor oʻsimliklar navlari va duragaylarini, hayvonlar zotlarini va mikroorganizmlar shtammlarini yaratish nazariyasi va amaliyoti. seleksiyaning ilmiynazariy bazasi genetika hisoblanadi. oʻsimliklar s.si botanika, sitologiya, embriologiya, gistologiya, fiziologiya, fitopatologiya, entomologiya, ekologiya, biokimyo, oʻsimlikshunoslik va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash texnologiyasi bilan chambarchas bogʻliq. ibtidoiy s. koʻrinishlari (beixtiyor tanlash) dehqonchilik paydo boʻlgan davrlardan boshlangan. bunday s. astasekin muayyan maqsadli yoʻnalishlarda olib borilgan. xalq seleksiyasi oʻrta osiyoda ham rivojlanib, gʻoʻza, zigʻir, don, beda, sabzavotpoliz ekinlari, tok va mevali daraxtlarning qimmatli navlari yaratilgan. 3—4-asrlarda afrikaosiyo gʻoʻzasining qattiq quruq iqlimga moslashgan ertapishar shakllari chiqarilgan. yumshoq bugʻdoyning qizil …

3 / 15

m juda qimmatli navlar hisoblanadi. chorvachilikda uzoq tanlash yoʻli bilan qorakoʻl, hisori qoʻy zotlari, qorabayir, laqay ot zotlari va boshqa yaratildi. keyinchalik koʻpgina muhim xoʻjalik xususiyatlarga ega boʻlgan bu navlar va zotlardan s. ishlarida qimmatli boshlangʻich material sifatida foydalanildi. ch. darvin oʻzining "turlarning kelib chiqishi" (1859) asari bilan s.ning ilmiy asosini yaratdi (qarang evolyusion taʼlimot), hayvonlar va oʻsimliklar dunyosida yangi shakllarning paydo boʻlishida tanlaitit ahamiyatini koʻrsatib berdi. s.ning keyingi rivojlanish bosqichlarida irsiyat qonunlarining kashf etilishi katta ahamiyatga ega boʻldi. shuningdek, s.ning rivojlanishida i.v. michurinnit ishlari ham muhim rol oʻynadi. irsiy oʻzgaruvchanlikning gomologik katorlar qonuni hamda madaniy oʻsimliklarning kelib chiqish markazlari toʻgʻrisidagi taʼlimot muallifi n. i. vavilov s.ning rivojiga katta hissa qoʻshdi. yevropa va amerikada s. 19-asrda rivojlana boshladi. fransiyada l. vilmoren koʻp marta tanlash yoʻli bilan qand lavlagining tanlab olingan shakllari qandliligini 3 hissa oshirishga erishdi. shved seleksioneri g. nilsonele oʻzidan changlanuvchi oʻsimliklarda yakka tanlash usulini qoʻllab, sulining qimmatli navini …

4 / 15

1900-yilda mirzachoʻl tajriba dalasi, 1913-yilda namangan sh. yaqinidagi paxtalikoʻlda gʻoʻza boʻyicha maxsus fargʻona seleksiya st-yasi tashkil etildi. m.m. bushuyev, g. s. zaysev, ye. l. navrotskiy kabi olimlar gʻoʻza, gʻalla ekinlari, qoramolchilik boʻyicha s. ishlarini faol olib borishdi va gʻoʻzaning yangi mahalliy 169 (dehqon), 182 (oq joʻra), amerikadan keltirilgan rusel navidan "navrotskiy", triumf navidan "navrotskiy zafari" navlari, bushuyev koramol zoti yaratildi. 20-asrning 20y.laridan boshlab oʻzbekistonda oʻsimlikshunoslik, chorvachilik, yilqichilik, qorakoʻlchilik, pillachilik va boshqa yoʻnalishlarida tajriba va s. st-yalari, ilmiy tadqiqot muassasalari tashkil etila boshladi. 1922-yilda turkiston seleksiya st-yasi (1965-yildan butunittifoq gʻoʻza seleksiya va urugʻchiligi ilmiy tadqiqot instituti), 1924-yilda butunittifoq oʻsimlikshunoslik institutining oʻrta osiyo tajriba st-yasi, 1925-yilda milyutin (hozirgi gʻallaorol gʻalla ekinlari) tajriba st-yasi, 1927-yilda oʻrta osiyo ipakchilik instituti, 1929-yilda butunittifoq paxtachilik instituti (soyuznixi), 1932-yilda oʻzbekiston sholichilik tajriba st-yasi, 1934-yilda oʻzbekiston sabzavot va kartoshka ekinlari tajriba st-yasi, 1935-yilda butunittifoq qorakoʻlchilik instituti, 1940-yilda oʻzbekiston chorvachilik instituti va ularning respublikaning turli zonalarida joylashgan keng tarmokli …

5 / 15

hidamlilik, kasalliklar va zararkunandalarga) bardoshlik, mexanizatsiya bilan ishlov berishga qulaylik, agrotexnologiyaga moyilligi ham muhim belgilar hisoblanadi. oʻsimliklar s.si boshlangʻich material yaratish yoki tanlashdan boshlanadi. ular tabiiy va duragay populyasiyalar, ilgari yaratilgan navlar, oʻzidan changlangan liniyalar, poliploidlar, mutantlar boʻlishi mumkin. boshlangʻich materialdan tanlab olingan oʻsimliklar avlodi dastlabki baholash, baʼzan qayta tanlash uchun seleksion koʻchatzorlarga ekiladi. ularning eng yaxshilari nav sinash uchun (dastlabki, stansion, konkurs) tanlab olinadi. soʻngra ular yakuniy baholash va rayonlashtirish uchun davlat sinoviga oʻtkaziladi (qarang davlat nav sinash tarmogʻi, nav). makkajoʻxori s.da geterozisi yuqori boʻlgan liniyalararo va nav liniyalari duragaylari yaratiladi. qand lavlagining yuqori geterozisli shakllarini yaratish uchun diploidlar tetraploidlar bilan chatishtiriladi. sorgo, pomidor, garmdori, piyoz, poliz va boshqa ekinlar. s.sida ham geterozis duragaylari chiqariladi. gʻoʻza s.si yalpi tanlash, yakka tanlash usullari bilan serhosil va tezpishar navlar yaratish yoʻnalishida olib boriladi. bunda navlarning sifat belgilariga (kasallik va zararkunandalarga, qurgʻoqchilikka, shoʻrga chidamliligi, tola chiqishi, mashinada terishga qulayligi va boshqalar) eʼtibor …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati."

mavzu: qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati. mavzu: qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati. reja: 1.seleksiya va urug`chilikning qishloq xo'jaligini rivojlantirishdagi ahamiyati. 2.chorvachilikda naslchilikning ahamiyati va uni rivojlantirish. 3.naslchilikda veterinariya xizmati. o'simliklar seleksiyasida hosildorlikni oshirishga, mahsulot sifatini yaxshilashga katta e’tibor berilishi bilan birga, kasallik va zararkunandalarga hamda tashqi noqulay sharoitlarga chidamli navlarni yaratishdek vazifalar mavjuddir. seleksiyaning asosiy vazifasi yangi navlar yaratish va ekinlarning ekilib kelinayotgan navlarini yaxshilashdan iborat. seleksiya orqali erishilgan yutuqlarni amalga oshirishda, ya’ni ishlab chiqarishga tadbiq etishda urug`...

This file contains 15 pages in DOCX format (158.1 KB). To download "qishloq xo’jaligida seleksiya va naslchilikni rivojlantirish xizmati.", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo’jaligida seleksiya v… DOCX 15 pages Free download Telegram