tibbiy psixologiya

PDF 14 pages 393.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 393.6 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

tibbiy psixologiya fani, vazifalari va qisqacha tarixi. miya va ruhiy jarayonlar. ruhiyat shakllanishining asosiy bosqichlari. tibbiy psixologiyada bemorlarni tekshirish metodologiyasi. tibbiyot psixologiyasi tom maʼnoda bemorning psixologiyasini o‘rganuvchi fandir. lekin bu taʼrif uning barcha imkoniyatlarini qamrab ololmaydi, albatta. chunki u sog‘lom kishilarda kasallik keltirib chiqaruvchi barcha tashqi va ichki omillarni ham o‘rganadi, ularning sabablarini izlaydi. tibbiyot psixologiyasi chegara bilmas, keng qamrovli fandir. u uzoq tarixga ega bo‘lib, o‘zining rivojlanish bosqichida bir nechta davrlarni bosib o‘tgan. tibbiyot psixologiyasi quyidagi asosiy masalalarni o‘rganadi: 1) bemor va tibbiyot xodimining shaxsi, ular orasidagi o‘zaro munosabatlar; 2) psixoprofilaktika, psixogigiyena va deontologiya muammolari; 3) shifokor siri va etikasi; 4) yosh bilan bog‘liq tibbiy-psixologik muammolar; 5) sezgi va idrok, diqqat va xotira, shaxs, xulq- atvor, temperament, stress, hissiyot, tafakkur, ong va ularning xususiyatlari; 6) psixologik tekshirish usullarini. shuningdek, ushbu fan psixogen va organik kasalliklarda kuzatiladigan psixologik o‘zgarishlarning etiologiyasi, klinikasi va diagnostikasini o‘rganib, davolash choralarini ishlab chiqadi. tibbiy psixologiyaning …

2 / 14

a tarixi odamzot paydo bo‘libdiki, turli kasalliklarga qarshi kurashib kelgan. bemor odamni darddan xalos qilish uchun turli usullar o‘ylab topishgan. qadimda bemorlarni davolashda giyohlarni ko‘p qo‘llashganini tarixiy manbalardan yaxshi bilamiz, lekin ruhiy taʼsir o‘tkazish yo‘li bilan davolash qachon qo‘llanila boshlanganligi bizga nomaʼlum. shuni alohida taʼkidlash lozimki, hozirgacha nomi maʼlum bo‘lgan deyarli barcha tabiblar bemorlarni davolashda ruhiy usullarni ko‘p qo‘llashgan. ularning aksariyati birinchi tabib – organizmning o‘zi va aynan organizm har qanday kasallikka qarshi kurashishi kerak, bizning vazifamiz esa unga yordam berishdir, deyishgan. qadimgi davr adabiyotiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, tibbiyot, falsafa va psixologiya fanlarining chambarchas bog‘lanib ketganligining guvohi bo‘lamiz. miloddan ilgari yashab o‘tgan deyarli barcha faylasuflar tibbiyot va psixologiyaga oid o‘z fikrlarini yozib qoldirishgan, chunki ular ruhiy kuchlarning manbaini inson miyasi bilan bog‘lashgan. qadimgi xorazm hududida miloddan avvalgi vi asrda bitilgan zardushtiylarning muqaddas kitobi “avesto” da tibbiyot va psixologiyaga oid muhim maʼlumotlar keltirilgan. “avesto” uch kitobdan iborat bo‘lib, uning birinchi kitobi …

3 / 14

toza havoda sayr qilish, sifatli ovqatlar tanovul qilish va toza ichimlik suvi ichish haqida ham ko‘p maʼlumotlar keltirilgan. kitobda yoshlar jismoniy va ruhiy baquvvat bo‘lishi uchun to‘yib ovqatlanishi, yetarli darajada ovqatlanmaydigan xalq kamquvvat bo‘lishi ko‘rsatilgan. miya va ruh orasidagi munosabatlarga oid qarashlari bilan mashhur bo‘lgan tibbiyot fanining otasi gippokrat (buqrot) (miloddan avvalgi 460-377 yillar) asarlari bugungi kungacha etib kelgan. u odam anatomiyasi va fiziologiyasini chuqur o‘rgandi, bosh miyaning tuzilishi bilan qiziqdi. gippokrat odamlar xulq-atvorini kasalliklar kechishiga bog‘lab o‘rgandi va temperament haqida taʼlimot yaratdi. gippokrat odam temperamentini to‘rt tipga ajratdi: 1) sangvinik – harakatchan, xushchaqchaq, irodali odam, ularning organizmida qon ustunlik qiladi; 2) xolerik – tez jahli chiqib ketadigan, hissiyotga beriluvchan odam, ularda jigar o‘ti ustunlik qiladi; 3) flegmatik – bosiq, kam harakatchan va sust odam, ularning organizmida flegma (shilliq, xilt) ustun turadi; 4) melanxolik – o‘z kuchiga ishonmaydigan, doimo tushkun, tang ahvolda yuradigan, qiyinchiliklardan qo‘rqadigan odam. ularning qonida melanoza (savdo, …

4 / 14

m bilan barobar ko‘raman, u bilan boyligimni bo‘lishaman, agar u muhtoj bo‘lib qolsa, yordam beraman, uning avlodini o‘z aka- ukalarimdek ko‘raman va bu sanʼatni o‘rganishni istasalar, pul olmay va hech qanday shartsiz o‘rgataman. o‘z o‘g‘illarimni, ustozimning o‘g‘illarini va talabalarimni qo‘llanma, og‘zaki dars va boshqa usullarda o‘qitaman. men har qanday zarar keltirish va adolatsizlikdan saqlangan holda, o‘z kuchim va idrokim darajasida bemorning hayot tarzini uning foydasiga yo‘naltiraman. men hech qachon mendan iltimos qilgan kimsaga o‘ldiradigan dori bermayman va bunday yo‘lni ko‘rsatmayman, shuningdek, hech qanday ayolga bola tushiruvchi dori bermayman. o‘z hayotim va sanʼatimni pok va nuqsonsiz o‘tkazaman. men qanday uyga kirmayin, u yerga hech qanday g‘arazsiz va yomon niyatsiz, faqat bemor manfaatini ko‘zlab qadam qo‘yaman, ayniqsa, ayollar va erkaklar, ozod kishilar va qullar o‘rtasidagi ishqiy ishlardan uzoq bo‘lishga intilaman. davolash jarayonida yoki usiz kishilarning hayotida oshkor qilinishi mumkin bo‘lmagan va sir saqlangan nimaiki ko‘rgan yoki eshitgan bo‘lsam, bu haqda hech kimga …

5 / 14

ot asosan tinchlantiradi, baʼzan davolaydi, juda kam hollarda esa darddan butunlay xalos etadi». demak, hamma bemorlarni ham ko‘ngildagidek davolash qiyin. gippokratning bu so‘zlarida pessimizm ufurib turgan bo‘lsa-da, zamirida achchiq haqiqat yotibdi. bu so‘zlarning aytilganiga bir necha asrlar bo‘ldi, o‘tgan davr ichida eng kuchli diagnostika va davolash usullari ishlab chiqildi, lekin shunday bo‘lsa-da, bugungi kunda tibbiyot baʼzi kasalliklarni davolashda ojizlik qiladi. gippokrat bir qator asab va ruhiy kasalliklar haqida risolalar yozib qoldirgan. u isterik kasalliklarni chuqur bilimdonlik bilan o‘rgandi va bemorlarni davolash yo‘llarini ishlab chiqdi. gippokrat bemorlarni davolashda sog‘lom turmush tarziga va to‘g‘ri ovqatlanishga qattiq rioya qilish kerakligini aytgan, kasalliklarning sababini aniqlab, ularni bartaraf qilishga intilgan. gippokratning tibbiyotga oid baʼzi ko‘rsatmalarini keltirib o‘tamiz: 1) jismoniy mehnat mushaklar va aʼzolar uchun oziqdir; 2) fikrlash – kishi ruhini tetiklashtiradi; 3) bemorga yordam berishni eplay olmasang, unga ziyon keltirma; 4) meʼyordan ko‘p ovqatlanish kishi salomatligiga ziyon keltiradi; 5) bemorning ruhi tushmagan va ishtahasi saqlangan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy psixologiya"

tibbiy psixologiya fani, vazifalari va qisqacha tarixi. miya va ruhiy jarayonlar. ruhiyat shakllanishining asosiy bosqichlari. tibbiy psixologiyada bemorlarni tekshirish metodologiyasi. tibbiyot psixologiyasi tom maʼnoda bemorning psixologiyasini o‘rganuvchi fandir. lekin bu taʼrif uning barcha imkoniyatlarini qamrab ololmaydi, albatta. chunki u sog‘lom kishilarda kasallik keltirib chiqaruvchi barcha tashqi va ichki omillarni ham o‘rganadi, ularning sabablarini izlaydi. tibbiyot psixologiyasi chegara bilmas, keng qamrovli fandir. u uzoq tarixga ega bo‘lib, o‘zining rivojlanish bosqichida bir nechta davrlarni bosib o‘tgan. tibbiyot psixologiyasi quyidagi asosiy masalalarni o‘rganadi: 1) bemor va tibbiyot xodimining shaxsi, ular orasidagi o‘zaro munosabatlar; 2) psixoprofilaktika, psixogigiy...

This file contains 14 pages in PDF format (393.6 KB). To download "tibbiy psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy psixologiya PDF 14 pages Free download Telegram