yaradorlarda ichki a'zolar kasalliklari

DOCX 10 pages 25.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

aim.uz yaradorlarda ichki a’zolar kasalliklari · nafas a’zolari kasalliklari · zotiljamlar · o’pkadagi yiringli jarayonlar · yurak qon-tomir kasalliklari · buyrak kasalliklari · me'da - ichak kasalliklari · qon tuzilishidagi o’zgarishlar · yaradorlarda ichki a'zolar kasalliklarini davolash va oldini olish 1853-1856 yillardagi qrim urushi davridayoq n. i. pirogov yaradorlarda shok, kollaps, zotiljam va boshqa asoratlarni ko’zatgan edi. uning fikricha, “jarohat inson tanasiga boshqalar tasavvur qilganidan ko’ra ancha murakkab ta'sir etadi". n. i. pirogov ta'riflagan kollaps holati hozirgacha o’z ahamiyatini yuqotgan emas. ulug’ vatan urushi davrida jarroh va terapevtlarning kuzatishlaricha, yaradorlarda murakkab patogenez bilan kechuvchi xilma-xil ichki a'zolar kasalliklari aniqlangan. yaradorlarda hayotiy jarayonlar boshqarilishining bo’zilishi bilan kechuvchi shok, yarador bo’lish natijasida qon bosimi tushib ketishi bilan namoyon bo’luvchi kosllaps kabi asoratlar ham ko’zatildi. urush paytida o’pka, yurak va buyrak kabi ichki a'zolarda o’ziga xos o’zgarishlar aniqlangan. bu shikastlanishlar murakkab bo’lib, ko’pincha tananing qaysi joyiga o’q tekkanligiga (bosh, kukrak, qorin) bog’liq. ba'zi …

2 / 10

hga bo’linadi: 1. pulmonitlar. 2. qon quyilishlar. 3. atelektazlar. 4. zotiljamlar. 5. yiringlash jarayonlari (abssess, gangrenalar). pulmonitlar deganda o’q tekkan joydagi shamollash belgilari tushuniladi. odatda pulmonitlar biror bir belgisiz kechadi. ayrim hollarda pulmonitlarning o’zi aloqida kasallik manbai (zotiljam, abssess va b. q.) bo’lishi mumkin. bosh va ko’krak qafasi shikastlanganda o’pkaga qon quyilishi ko’proq kuzatiladi. o’pka jarohatlanganda o’q tekkan joylarga, ba'zan esa zararlanmagan joylarga qon quyilib, ayniqsa o’q tekkanda har ikkala o’pkada uncha katta bo’lmagan (1-3 santimetr hajmda) qon quyilgan joylar uchraydi. ko’krak qafasi sohasida og’riq turishi, yo’tal tutishi, hansirash va qon tupurish o’pkaga qon quyilishi belgilari hisoblanadi. qon tupurish o’pka jarohatlanishining aksariyat (99 %) hollarida jarohat olgan zahoti boshlanadi. agar o’pkaga ko’p qon quyilgan bo’lsa, tupurish 7-10 kunlab cho’zilishi mumkin. o’pkaga qon quyilish belgilari ham, ko’pincha rentgen, ultratovush yordamida tekshirishlar orqali aniqlanadi. lekin bu asbob uskunalar bilan jang maydonida foydalanib bo’lmagani sababli, yuqorida kurib o’tilgan tashqi belgilar kasallikni aniqlashda muhim …

3 / 10

ion atelektaz urnida ko’pincha o’tkir shamollash jarayoni - o’pka zotiljami kelib chiqadi. zotiljamlar yarador bo’lish tufayli kelib chiqadigan: ikkilamchi va interkurent zotiljamlar farqlanadi. kasallikning kelib chiqishi (etiologiyasi). birlamchi jaroxatlanish bilan bog’liq zotiljamlar o’pkaning shikastlanishi, organizmning shu shikastlanishga bo’lgan ta'siri va o’pkaga o’q orqali yuqumli mikroblar kirishidan yo’zaga keladi. jarohatlanishdan kelib chiqadigan ikkilamchi zotiljamlar esa neyroreflektor yul bilan sog’lom o’pkaga yoki boshqa joyga jarohat yetganda rivojlanadi: ikkilamchi zotiljamlar deganda, septik va aspirasiya metastazlari xuruj qilishi oqibatida paydo bo’ladigan o’pkadagi shamollash jarayonlari tushuniladi. jaxon urushi davrida shifokorlarning ko’zatishlaricha, zotiljamlar ko’pincha qorin (kasalliklarning 86%ga yaqini), ko’krak va bosh (18 %), oyoq (17 %) va qo’llar (13 %) sohasi jarohatlanganida ko’zatilgan. o’pka shamollashiga ko’pincha ko’p qon yuqotish, sovuq urish, o’pkaning surunkali kasalliklari bilan og’rish, organizmda vitaminlar yetishmasligi va holsizlik sabab bo’lgan. qish paytida yaralanganda, ayniqsa ko’p qon ketganda, yaradorni jang maydonidan tez olib chiqishning iloji bo’lmaganda kuzatilgan. urush davridagi zotiljamlar asosan kichik o’choqlidir. 6-10 …

4 / 10

o’pka sohasi barmoqlar bilan urib ko’rilganda bo’g’iq ovoz eshitilmasligi ham mumkin. tana harorati keskin oshmasdan, ba'zan subfebril bo’ladi. o’pka rentgenda ko’rilgandan so’ng kasallik aniqlanadi. tana harorati ko’tarilishi jarohat hisobiga ham bo’lishi mumkin. qon tarkibini o’rganish zotiljamni aniqlashda har doim ham yordam bermaydi. chunki jarohatlanish oqibatida qonda leykositlar soni oshib, eritrositlarning chukish tezligi oshadi, leykogramma chapga suriladi. jaxon urushi yillaridagi bosh jarohatlanishidan kelib chiquvchi zotiljam bilan og’rigan bemorlarning ko’pchiligi sog’ayib ketishgan. yuz va jag’ sohasidagi jarohatlar tufayli paydo bo’lgan zotiljamlar og’ir kechib, yaralanishdan so’ng 5-7 kun o’tgach boshlangan. klinik belgilari aniq namoyon bo’lgani uchun tashxis oson qo’yilgan. kasallik boshlanishida tana harorati juda ko’tarilib, yo’tal paydo bo’ladi. bemor yo’talganida shilliq yiringli balg’am ajraladi. yo’talganda jarohatda og’riq turishi sababli, bemor yo’talni bosishga intiladi. qon tarkibida leykositlar oshib, eritrositlar chukish tezligi ko’tariladi. leykogramma chapga suriladi. zotiljam cho’zilib, plevralar yiringlashidan noxush asorat berishi mumkin. urush yillari yuz va jag’ jarohatlanishidan kelib chiquvchi zotiljamlar oqibati hamisha …

5 / 10

lan zotiljam kelib chiqadi. ayni vaqtda yaradorlarda o’pka shamollashi ko’p jihatdan yil fasllariga ham bog’liq. yu. i. dimshis ma'lumotlariga ko’ra 1942 yilning yozida 17% zotiljam qayd qilingan bo’lsa, o’sha yilning qish oylariga kelib bu ko’rsatkich 53% ni tashkil etdi. ko’krak sohasi jarohatlanganlarda o’pka shamollaganligining aniqlash ba'zan mushkuldir, chunki u o’pkaga qon quyilishi, plevraning shikastlanishi, ko’krak qafasiga qon quyilishi (gemotoraks) bilan birga kechadi. lekin tana haroratining juda balandligi, hansirash, o’pkadan kichik pufakli ho’l xirillashlar, barmoq bilan o’pka usti urib ko’rilganda bo’g’iq tovush eshitilishi kasallikni aniqlashga yordam beradi. ko’krak sohasi jarohatlanganlarda kelib chiqadigan zotiljam ikki guruga bo’linadi: a) kichik o’choqli zotiljamlar b) katta va qo’shilgan o’choqli zotiljamlar katta o’choqli va bir-biriga qo’shilgan o’choqli zotiljamlarni krupoz zotiljamdan farqlash qiyin. kichik uchoqli o’pka shamollashlari tana harorati 39 darajagacha ko’tarilib, leykoz soni ham juda oshmasdan kechsa, yirik o’choqli zotiljamlarda tana harorati yana ham ko’tariladi, qonda leykositoz soni keskin ko’payadi. ko’p qon yuqotgan, ko’krak sohasi jarohatlanganlarda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yaradorlarda ichki a'zolar kasalliklari"

aim.uz yaradorlarda ichki a’zolar kasalliklari · nafas a’zolari kasalliklari · zotiljamlar · o’pkadagi yiringli jarayonlar · yurak qon-tomir kasalliklari · buyrak kasalliklari · me'da - ichak kasalliklari · qon tuzilishidagi o’zgarishlar · yaradorlarda ichki a'zolar kasalliklarini davolash va oldini olish 1853-1856 yillardagi qrim urushi davridayoq n. i. pirogov yaradorlarda shok, kollaps, zotiljam va boshqa asoratlarni ko’zatgan edi. uning fikricha, “jarohat inson tanasiga boshqalar tasavvur qilganidan ko’ra ancha murakkab ta'sir etadi". n. i. pirogov ta'riflagan kollaps holati hozirgacha o’z ahamiyatini yuqotgan emas. ulug’ vatan urushi davrida jarroh va terapevtlarning kuzatishlaricha, yaradorlarda murakkab patogenez bilan kechuvchi xilma-xil ichki a'zolar kasalliklari aniqlangan. yarad...

This file contains 10 pages in DOCX format (25.3 KB). To download "yaradorlarda ichki a'zolar kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: yaradorlarda ichki a'zolar kasa… DOCX 10 pages Free download Telegram