geografiya darslarida she’riy topishmoqlar va sinfdan tashqari tadbirlar (o‘quv-uslubiy qo‘llanma)

DOCX 113 pages 2.1 MB Free download

113 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type DOCX

Pages 113

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 113

zaripova xurshida ubaydullayevna geografiya darslarida she’riy topishmoqlar va sinfdan tashqari tadbirlar (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) buxoro – 2021 o‘quv-uslubiy qo‘llanma geografiya fani o‘qituvchilari, oliy ta’limda tahsil olayotgan talabalar, umumta’lim maktablari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarning o‘quvchilari hamda ushbu mavzularga qiziquvchi keng kitobxonlar ommasiga mo‘ljallangan. muallif va mas’ul muharrir: x.u.zaripova-buxoro viloyati vobkent tumanidagi 4-umumta’lim maktabining geografiya fani o‘qituvchisi taqrizchilar: i.e.mirzayeva – buxdu, tuproqshunoslik va geografiya kafedrasi katta o‘qituvchisi g.i.halimova- buxdu, ekologiya va geografiya kafedrasi katta o‘qituvchisi, g.f.f.d (phd) ushbu o‘quv-uslubiy qo‘llanma viloyat xalq ta’limi boshqarmasining metodik kengashining 2021-yil 27-dekabrdagi 4/2-sonli yig‘ilish qaroriga asosan nashrga tavsiya qilingan. so‘z boshi mustaqil o‘zbekiston respublikasining ta’lim tizimidagi o‘zgarishlar umumiy o‘rta ta’lim maktablari oldiga muhim vazifalarni qo‘ymoqda. bu vazifalar yoshlarni har tomonlama barkamol, ma‘naviy yetuk, mustaqil fikrlaydigan, milliy merosimizni qadrlaydigan, ilmli, ijodkor, nozik didli qilib tarbiyalashni o‘qituvchilardan tinmay ijodiy izlanishlarni, fidoyilik ko‘rsatishni talab etmoqda. ushbu vazifalarni amalga oshirish yo‘lida barcha fanlar qatori geografiyaning ham o‘rni kattadir. chunki, geografiya …

2 / 113

etmoqda. ushbu vazifalarni amalga oshirish yo‘lida barcha fanlar qatori geografiyaning ham o‘rni kattadir. chunki, geografiya yer yuzi tabiati, aholisi va uning xo‘jalik faoliyati haqidagi fandir. bugungi kunga kelib, geografiyani takomillashtirishga yanada katta e’tibor bilan qaralmoqda. ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlarning tub mohiyati ta’lim mazmunini va shaklini takomillashtirishga qaratilgan. fan-texnika taraqqiyoti jamiyatimizning demokratlashuvi axborot miqyosining oshib borishi kabi omillar bolalarning shaxsiy xususiyatlariga jumladan, idrok eta olish, tasavvur va tafakkurlash aqliy qobiliyatining rivojlanishiga olib keladi. bolalarning olamni bilishga bo‘lgan ehtiyoji avvalgi yillarga nisbatan keskin oshganligi hech kimga sir emas. biz kimni tarbiyalashimiz kerak, degan savol zamonaviy pedagogika, didaktika fanlarini o‘qitish metodikalarining bosh masalasiga aylandi. dars – ta’limning asosiy shaklidir. darsni mazmunan va shaklan takomillashtirish, bu didaktikaning bosh masalalaridan biri hisoblanadi. faqatgina darsda emas, darsdan tashqari, ya’ni sinfdan tashqari ishlarda noan’anaviy interfaol usullarni qo‘llab sinfdan tashqari ishlarni tashkil etish va o‘tkazish, uni yuqori pog‘onaga ko‘tarish o‘quvchilarda shu fanni o‘rganishga bo‘lgan havaslarini orttirish lozim. …

3 / 113

gulikka chorlab, inson uchun eng aziz bo‘lgan ona tiliga, tug‘ilgan yurtiga muhabbat uyg‘otadi. shuningdek, topishmoqlar darslarda olingan bilimlarni mustahkamlashga, fikrlashga o‘rgatib, fanga qiziqishini orttiradi. topishmoq, jumboq, matal – xalq og‘zaki poetik ijodining eng qadimgi va ommaviy janri. jahondagi barcha xalqlar folklorida uchraydi. topishmoqlarda xalq hayoti, turmush darajasi madaniyati, urf-odatlari ma’lum darajada o‘z ifodasini topadi. topishmoqda yechilishi mumkin bo‘lgan so‘roq majoziy shaklda bo‘lib, uning ma’nosi yashirincha bo‘ladi. topishmoqda narsa yoki hodisa boshqa narsa yoki hodisaga o‘xshatish, o‘zaro qiyoslash, taqqoslash orqali gavdalantiriladi. topishmoqlar ba’zan nasriy, ko‘pincha she’riy shaklda, kompozitsion va ritmik jihatdan ixcham, sodda va ohangdor bo‘ladi. masalan, “bir parcha patir, olamga tatir” (oy). “oppoq dasturxon yer yuzini qoplagan” (qor). topishmoqda metafora, o‘xshatish, mubolag‘a, sifatlash, takror kabi ifoda vositalari keng foydalaniladi. masalan, “zil-zil gilam, zil gilam, zildan ham og‘ir gilam” (yer). «topishmoqlar» asosida tashkil etilgan dars o‘quvchilar ongini, tafakkur qobiliyatini o‘stirishga xizmat qiladi. sababi, o‘quvchi har bir topishmoqqa mos javobni topishdan oldin …

4 / 113

aniladi. mamlakatimiz o‘z mustaqilligiga erishgach rеspublika xo‘jaligining barcha sohalarida bo‘lganidеk ta'limda ham tub islohatlar davri boshlandi. bu davr esa o‘qituvchilarga ham ko‘plab ma'suliyatni yukladi. chunki mustaqillikkacha ta’lim tizimida asosan bir xillik hukmron edi. yangi pеdagogik tеxnologiya esa har bir darsning bir-biridan qiziqarli o‘tish imkoniyatini bеradi. har bir darsning mazmun mohiyatidan kеlib chiqib, darsda o‘quvchlarga sayyoramizning yer yuzi va uning shakllanish tarixi, iqlimi, suvlari va yer shari tabiat zonalari hamda tabiat resurslari haqidagi turli topishmoqlar matеriallardan foydalanish mumkin. bunday dars o‘tish jarayonida o‘qituvchidan o‘z ustida muntazam ishlashi talab etiladi. bu talab esa darsning samaradorligini oshiradi, uning sifatli bo‘lishini ta’minlaydi, o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarining, birinchi galda maktab o‘quv mashg‘ulotlarini mustahkam egallab olishlarining manbaidir. har bir pеdagogning ishga ijodiy yondashishini rivojlantirish juda muhimdir. chunki dars jarayoni har yili bir xil ko‘rinish, bir xil andoza, bir xil tipda emas, balki har yili har-xil usul va uslublardan qo‘llanilgan holda tashkil etilishi lozim. yangi darsning mazmuni, …

5 / 113

mumkin, bunda har bir kadrga bеrilganiga nisbatan kеngroq va to‘liqroq izoh bеradi, darslikda bеrilmagan yangi ma'lumotlarni aytib o‘tadi, so‘ngra darsni mustahkamlash uchun o‘quvchilarni bahs-munozaraga chorlaydi, ularning mustaqil fikrlarini tinglab, o‘zi to‘ldirib boradi. agar o‘qituvchi o‘z bilimini to‘ldirib borishni to‘xtatib qo‘ysa, uning darslarida intizom yomonlashadi, darslari qiziqarsiz bo‘lib qoladi, o‘qituvchining obro‘siga o‘z hamkasblari va o‘quvchilar oldida putur yеta boshlaydi. ko‘pchilik o‘qituvchilar har bir darsini faqat mazmunli qilib emas, qiziqarli qilib ham o‘tishga intiladilar. bugungi kundagi zamonaviy darslarning talabi ham, mazmuni ham shunda. chunki bugungi kun o‘quvchilarining darsga chaqqonliklari, e’tiborlari, qiziqishlari nihoyatda katta. bizning fanimizning bu boradagi imkoniyatlari nihoyatda ulkan darajada. fanimizning o‘ziga xos xususiyati ham qiziqarliligida bo‘lsa ajabmas. buni biz hayotiy kuzatishlarimiz orqali ham tushuntirib, asoslab bеrishimiz mumkin. masalan, maktabni ancha ilgari bitirib kеtgan kishilardan, maktab gеografiyasi kursida nimalar esingizda qolgan dеb so‘rasak, ular sayyohlar haqidagi, tabiat sirlarini qanday ochilganligi to‘g‘risidagi hikoyalarini, darsda ko‘p kartochkalarga javob bеrganligini, turli xil krossvordlar yеchishgani, …

Want to read more?

Download all 113 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografiya darslarida she’riy topishmoqlar va sinfdan tashqari tadbirlar (o‘quv-uslubiy qo‘llanma)"

zaripova xurshida ubaydullayevna geografiya darslarida she’riy topishmoqlar va sinfdan tashqari tadbirlar (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) buxoro – 2021 o‘quv-uslubiy qo‘llanma geografiya fani o‘qituvchilari, oliy ta’limda tahsil olayotgan talabalar, umumta’lim maktablari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarning o‘quvchilari hamda ushbu mavzularga qiziquvchi keng kitobxonlar ommasiga mo‘ljallangan. muallif va mas’ul muharrir: x.u.zaripova-buxoro viloyati vobkent tumanidagi 4-umumta’lim maktabining geografiya fani o‘qituvchisi taqrizchilar: i.e.mirzayeva – buxdu, tuproqshunoslik va geografiya kafedrasi katta o‘qituvchisi g.i.halimova- buxdu, ekologiya va geografiya kafedrasi katta o‘qituvchisi, g.f.f.d (phd) ushbu o‘quv-uslubiy qo‘llanma viloyat xalq ta’limi boshqarmasining metodik kengashinin...

This file contains 113 pages in DOCX format (2.1 MB). To download "geografiya darslarida she’riy topishmoqlar va sinfdan tashqari tadbirlar (o‘quv-uslubiy qo‘llanma)", click the Telegram button on the left.

Tags: geografiya darslarida she’riy t… DOCX 113 pages Free download Telegram