ajdar daraxti

DOCX 23 pages 803.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 23
botanika olamidagi ajoyibotlar asaka tumani 12- umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi urinboyeva adolat adihamjonovna tasdiqlayman: maktab direktori:n. ahmedova o’tibdo’: o.valiyeva tuman xtb ajdar daraxti ajdar daraxti piyozdoshlar oilasiga mansub bo’lgan daraxt bo’lib bu o’simliklar haqida bir qancha ajoyib afsonalar mavjuddir.bu daraxtning nomlanishida bir qancha afsonalar mavjud bo’lib uning tanasida qon kabi dog’lar bor. bu daraxtning hayoti uch bosqichga bo’linib dastlab bosqichda o’sadi, voyaga yetadi, yetuklik davrida esa uning tanasidan qizil smola ajralib turadi bu smola “ajdar qoni” deb nom olgan bu daraxt kanar orollarida o’sadi va hattoki 6000 yilgacha umr ko’radi. bu daraxt haqida turli afsonalar mavjud:” qadimda bir filar qoni bilan oziqlanadigan ulkan ajdarho mavjud bo’lgan ekan ajdarlar fillar bilan tinmay kurashib keldi, shiddatli urushlar paytida ko’plab qonlar to’kildi. fil hartumiga duch kelib qolgan ajdar filning qulog’ni tishlab oldi va filning barcha qonini so’rib oldi , natijada holdan toygan fil ajdar ustiga qulab tushdi va uni majaqlab yubordi natijada …
2 / 23
do’st ahil inoq bo’lib birga o’ynab ulg’ayishdi . si lyan urug’ining o’g’li jenshen past bo’yli yo’g’on , himmatli yigit bo’lib ulg’aydi . lyan serl qabilasining o’g’li son shi xo esa go’zal basavlat , lekin hudbin shuhratparast , amalparast edi .urug’ning kata kichiklari bu nuqsonlarni ko’rsa ham osongina kechirishar edi . kunlardan bir kun ularning diyoriga bahaybat mahluq sariq ajdarho hujum qilib qoldi hamma bir jonu bir tan bo’lib bir yoqadan bosh chiqarib dushmanga qarshi kurashdilar. faqat son shi xogina xalqiga hiyonat qildi dushman tomonga o’tib oldi. uzoq va shiddatli urush bo’ldi,yo o’lish yo qolishga qatiy qaror qilgan jenshen sariq ajdarni o’ldirdi , yaralangan xoin esa jenshenning oyoqlari ostida o’ldirmaslikni iltijo qilib yotardi, jenshen qurolini otib yuborib g’alabadan quvongan xalq tomonga o’girildi. bundan foydalangan sotqin bor kuchini yig’ib jenshenning orqasidan nayza urib o’ldirdi. qahramon bir tepalikning ustiga dafn etildi, g’am qayg’uga ko’milgan xalq qaytar ekan jenshen o’ldirilgan joyda avval hech kimga …
3 / 23
am saqlanib keladi. jenshen tasvirini birinchi yozgan, va uni boshlab ilmga olib kirgan kishi buyuk olim karl linney edi. u jenshenni shuhratini hisobga olib, 1753-yili panaks quinquefolium deb nomladi. bunda panaks so’zi grekcha “pan”- barcha ,”akas”- davolovchi manosini berib ,quinqufolium- besh yaproqli deganidir. qopqonli hasharotho’r 1769- yilda amerikada topilgan hasharotho’r o’simlik diotsena muspitsula nepentlarga o’xshab daraxtlarga ham chirmashmaydi, uning ko’zachasi ham yo’q. u boshqacha yo’l bilan o’ljalarini asir oladi. qopqon qo’yadi,uning ajoyib organi bargidir. qaddini tik tutuib turuvchi gullari poyasining uchida to’pgul hosil qiladi , chiroyli, tojbarglari beshtadan, ular ko’pincha ichkariga qarab qayrilgan.changchilari ko’p, gultojbarglaridan kaltaroq. barglari to’p bo’lib, yopirma holida joylashadi . bitta barg – barg plastinkasiga va uning uchida joylashgan ikkita palladan iborat. pallalarning chetlarida yopilganda bir-birini orasiga kirib mustahkam ushlaydigan qiyshiq tishlar o’rnashgan. har bir pallaning o’rta qismida uchtadan o’tkir bo’rtiqchalar bor qolgan qismlari esa o’zidan shira ajratadigan bezchalardan iborat. bargga qo’ngan hasharot oltita bo’rtmadan birortasiga tegib …
4 / 23
anilgandan so’ng botanic jozef xuker unga velvichia mirabilis deb nom bergan. bu o’simlik eniga o’sadi hatto diametric 1 m dan ham oshib ketadi.uning tanasi mustahkam hatto mix yordamida chiziq tortilsa ham chiziq o’rni qolmaydi. uzoq vaqt olimlar bu o’simlik qanday namlikni oladi degan savollarga javob qidirganlar, ko’p izlanishlardan so’ng olimlar u namlikniahyon-ahyonda okeandan tarqalgan tumandan oladi degan xulosaga keldilar. rahmdil o’simlik-ravenala madagaskar orolida o’sadigan barglari tovusnng quloch yozib turgan nafis patlarini eslatuvchi bu o’simlik-ravenala madagaskarenzisni ayniqsa sayyohlar maroq bilan tilga oladilar. chunki u cho’l va sahrolardagi jazirama issiqdan qiynalgan sayyohlarga o’z salqinidan bahramand etadi va barg qo’ltig’ida saqlovchi shudring va yomg’ir suvlaridan bahramand etganlar. ravenala – gigant o’tlardan hisoblanadi.uning butun yanasi barglardan iborat,barglarning joylashgan joyi –tubi tanasi vazifasini bajaradi. kofe daraxti kofe dunyodagi eng ko’p iste’mol qilinadigan ichimlik hisoblanadi.. bunday hushbo’y va yoqimli ichimlik qanday o’simlikdan olinishini bilasizmi? bu kofe o’simligining urug’idan olinadi. bu o’simlik tropik mamlakatlarda o’suvchi kofe daraxtidir. …
5 / 23
anadi . bu gul shu gul ni kashf qilgan olimlar nomiga rafleziya arnoldi deb nomlangan. non daraxti biz o’simliklarning mevasi yoki gullarini daraxtlarning novdasining uchlarida ko’rishga o’rganganmiz. lekin tropic mamlakatlarda o’sadigan ayrim daraxtlar boshqacha manzaraga ega. bunday o’simliklarda gul va meva tananing yo’g’onlashgan qismida paydo bo’ladi. xuddi shunday daraxtlardan biri non daraxtidir. artokarpus integra u tanasining ustki qismida mo’l hosil beradi. non daraxtining mevasi shaker va kraxmalga boy bo’lib, tami kartoshka va qovoqni eslatadi. u hushmanzara bo’lganligidan braziliyada hiyobonlarda ham ekilgan . non daraxti jnubiy mamlakatlarning eng foydali o’simligi hisoblanib mahalliy xalq uch tupdan non daraxti ekkan odam o’zini bir uzoq vaqtgacha non bilan ta’minlangan deb hisoblaydi. non daraxti bizda ko’plab o’sadigan tut daraxtlari bilan bir oilaga kiradi . mevasi yirik, og’irligi 14 kg, uzunligi 30-90 sm eni esa 25-50 sm. mevasi tarkibida 14 % suv, 60-80% kraxmal, 14% qand 1% gacha moy borligi aniqlangan. mahalliy aholi chuqurlar qazib ichini …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ajdar daraxti"

botanika olamidagi ajoyibotlar asaka tumani 12- umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi urinboyeva adolat adihamjonovna tasdiqlayman: maktab direktori:n. ahmedova o’tibdo’: o.valiyeva tuman xtb ajdar daraxti ajdar daraxti piyozdoshlar oilasiga mansub bo’lgan daraxt bo’lib bu o’simliklar haqida bir qancha ajoyib afsonalar mavjuddir.bu daraxtning nomlanishida bir qancha afsonalar mavjud bo’lib uning tanasida qon kabi dog’lar bor. bu daraxtning hayoti uch bosqichga bo’linib dastlab bosqichda o’sadi, voyaga yetadi, yetuklik davrida esa uning tanasidan qizil smola ajralib turadi bu smola “ajdar qoni” deb nom olgan bu daraxt kanar orollarida o’sadi va hattoki 6000 yilgacha umr ko’radi. bu daraxt haqida turli afsonalar mavjud:” qadimda bir filar qoni bilan oziqlanadigan ulkan ajdarho mavju...

This file contains 23 pages in DOCX format (803.9 KB). To download "ajdar daraxti", click the Telegram button on the left.

Tags: ajdar daraxti DOCX 23 pages Free download Telegram