hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar

DOCX 9 pages 100.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 100.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

fan:biologiya. sinf: 10-sinf. dars mavzusi: hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar. darsdagi muammoli savol: viruslar,faglar,bakteriyalar o’zidagi genetik moddani boshqa organizmlarga qaday o’tkazadi? dars maqsadi: ta’limiy:o’quvc hilarga hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keluvchi jarayonlar haqida tushunchalar berish,bilimlarini kengaytirish. tarbiyaviy:o’quvchilarga muloqotda muomola madaniyatiga amal qilishni,ijtimoiy moslashuvchanlikni o’rgatish va shu bilan birga sog’lom turmush tarziga rioy qilishni odatlanishni rivojlantirish. rivojlantirish:o’quvchilarga hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keluvchi jarayonlar haqidagi bilimlarini rivojlantirish.kasbga yo’naltirish. dars turi:yangi bilim va ko’nikmalar hosil qiluvchi dars. dars metodi:noan’anaviy,og’zaki, yozma,o’yinlar. dars jihozlari:darslik,tarqatmalar,akt vositalari,ko’rgazmalar. darsni baholash;reyting tizimida dars borishi:tashkiliy qismni qilish. salomlashish,sinf xonasini darsga tayyorlash,davomatni qilish. o’quvchilardan yangiliklarni so’rash. “muzyorar “metodidan foydalanish. “vatandoshlar” so’zidan so’z toppish. masalan:vatan,ota,ona,osh,tor,tana,ot,ov,ol,shod,rost,tosh…. otilgan mavzuni “haqiqt va yolg’on”o’yini orqali bilimlarini nazorat qilamiz. 1.dnk bitta zanjirdan iborat. 2.rnk ikkita zanjirdan iborat. 3.odamlarda xromasoma soni 48 ta bo’ladi. 4.gorillada xromasoma soni 46 ta bo’ladi. 5.sabzi, lavlagi,rediska o’simliklari hayotiy shakli bir yillik. 6.bug’oy,go’za,kartoshka hayotiy shakli ikki yillik o’simliklar. 7.odamlar sovuqqonli hisoblanadi. 8.sudralib yuruvchilar …

2 / 9

organizm uchun foydali yangi belgilarni va xususiyatlar hosil qilishdir. tabiatning o‘zida ham shu kabi rekombinatsiya jarayonlari yuz berishi kuzatiladi. viruslar, faglar, bakteriyalar o‘zidagi genetik moddani boshqa organizmlarga o‘tkazish xususiyatiga ega. rekombinantlar hosil bo‘lishining 3 xil usuli mavjud: transformatsiya, transduksiya, konyugatsiya. amerika olimlari lederberg va tatum 1946-yilda bakteriyalarda jinsiy jarayonlar sodir bo‘lishini aniqladilar. bakteriyalarda jinsiy jarayonlar genetik material bilan almashinuv rekombinatsiya yo‘li bilan amalga oshadi. bunda donor hujayra dnksining bir qismi retsipiyent hujayraga beriladi va uning dnksi bilan qo‘shiladi. 1940-yillarga kelib xromosomalar tarkibini o‘rganish chuqurlashdi. xromosoma tarkibi dnk va oqsildan iboratligi aniqlandi. bu davrda ko‘pchilik olimlar irsiyatning asosi oqsil deb tushunar edilar. keyinchalik irsiyatning asosi oqsil emas, nuklein kislotalar bilan bog‘liqligi isbotlandi. organizm belgi va xususiyatlarining nasldan naslga o‘tishida nuklein kislotalar muhim ahamiyatga ega ekanligi 1928-yili angliya bakteriologi frederik griffit, keyinchalik 1944-yilda amerikalik mikrobiolog-genetik o.everi bakteriyalar ustida olib borgan tajribalarida aniqlandi. dnkning genetik roli birinchi marotaba pnevmoniya (zotiljam) kasalligini qo‘zg‘atuvchi yumaloq …

3 / 9

y axborotni tashib yurishini bila olmagan. 1944-yilga kelib o. eyveri, k. makleod va m. makkarti griffits tajribasini qaytadan takrorladilar va s-shtammida uning patogenlik xususiyatini tashib yuruvchidnk ekanligin-----------------------------------------------ma’lum qildilar. transduksiya. transduksiya jarayoni 1952-yilda n. jinder va f. lederberg tomonidan kashf etilgan. bu kashfiyotga qadar bakteriya hujayrasiga fagning irsiy materiali (nuklein kislota) kirganda faglar ning hujayrada ko‘payishi oqi batida bakteriyaning hujayra qobig‘i yorilib o‘lishi, ya’ni lizis bo‘lishi ma’lum edi, xolos. bu jarayon faglarning litik reaksiyasi deb ataladi. bunda bakteriya hujayrasiga kirgan faglar 37°c da, 15–60 daqiqa ichida litik siklga kiradi. fag nobud bo‘lgan hujayradan sog‘lom hujayraga o‘tayotganida nobud bo‘lgan bakteriya xromosomasining biror bo‘lagini o‘zi bilan birga olib o‘tkazishi mumkin. bitta bakteriyalar hujayrasidan ikkinchisiga faglar orqali genlarning o‘tishiga transduksiya deyiladi. faglar orqali ikkinchi bakteriya hujayrasiga o‘tgan genlar bu bakteriyaning irsiyatini o‘zgartiradi konyugatsiya (lot. conjugatio – «qo‘shilish» degan ma’noni anglatadi). bakteriyalarda konyugatsiya ja rayo ni bir bakteriya hujayrasidagi ge netik materialni ikkinchi bakteriyaga olib …

4 / 9

( 37 0 , 16-16 daqiqa ) ( 1944 yil ) ( 1946 yil ) ( 1928 yil ) ( 1940 yil ) 3-xil “jumboq ko’chasi”o’yin metodi yordamida o’quvchilarning bilimini yanada mustahkamlaymiz. 1.trans( format)siya. 2.trans(duk)siya. 3.kon(yugat) siya. 4.li(zo)gen. 5.pnev(ma)kok. 6.f(ag)lar 7.ir(si)yat. 8.pnev(mo)niya. 9.immunitet…………... 10.gen ………………….. oquvchilarni baholash,rag’batlantirish. a’lo, yaxshi. qoniqarli. uyga vazifa berish. savollarga javob yozish,qo’shimcha ma’lumotlar o’rganib kelish. jadvalni to’ldirish.mavzu bo’yicha 5ta test tuzib kelish image7.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg

5 / 9

hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar"

fan:biologiya. sinf: 10-sinf. dars mavzusi: hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar. darsdagi muammoli savol: viruslar,faglar,bakteriyalar o’zidagi genetik moddani boshqa organizmlarga qaday o’tkazadi? dars maqsadi: ta’limiy:o’quvc hilarga hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keluvchi jarayonlar haqida tushunchalar berish,bilimlarini kengaytirish. tarbiyaviy:o’quvchilarga muloqotda muomola madaniyatiga amal qilishni,ijtimoiy moslashuvchanlikni o’rgatish va shu bilan birga sog’lom turmush tarziga rioy qilishni odatlanishni rivojlantirish. rivojlantirish:o’quvchilarga hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keluvchi jarayonlar haqidagi bilimlarini rivojlantirish.kasbga yo’naltirish. dars turi:yangi bilim va ko’nikmalar hosil qiluvchi dars. dars metodi:noan’anaviy,og’zaki...

This file contains 9 pages in DOCX format (100.7 KB). To download "hujayra irsiyatining o’zgarishiga olib keladigan jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra irsiyatining o’zgarishi… DOCX 9 pages Free download Telegram