nemischa o’zbekcha sifat leksemalar tarjimasining ekvivalentligi

DOCX 4 стр. 24,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 4
nemischa o’zbekcha sifat leksemalar tarjimasining ekvivalentligi quramboyeva muqaddas islom qizi urdu xorijiy filologiya fakulteti magistranti annotation. this article provides information about the equivalence of the translation of german and uzbek adjective lexemes. in addition, there are opinions about linguists who conducted research on the equivalents of adjectives. several equivalents of german and uzbek adjective lexemes and various examples of adequate translation are given. kalit so’zlar: ekvivalent, adekvat, sifat leksemalar, tarjima, kognitiv shakllar. tarjimashunoslikda ekvivalentlar (ekvivalent lot. aequivalens – teng baholi, teng qiymatli degan ma’noni anglatadi. asliyat va tarjima matnidagi lisoniy birliklarning o‘zaro to‘la yoki qisman mos kelishi[footnoteref:1] ikki xil ma’noda tadqiq etiladi: tor va keng. tor ma’nodagi ekvivalentlik faqat leksemalar orasida o’rganilishini anglatsa, keng ma’noda u butun bir gap yoki matn doirasidagi tadqiqini bildiradi. soxta ekvivalentlik tor ma’nodagi ekvivalentlik bilan bog’liq. chunki soxta ekvivalentlar ham ma’lum bir konteks tarkibida qo’llanilgan leksemalar doirasida tadqiq etiladi. “shaklan o’xshagani bilan ma’nolari bir biridan …
2 / 4
qoʻllaniladi. tarjima qilinayotgan so’zlar qiyoslanadigan tarjima ekvivalentliki asosan tarjima qilingan so’z hisoblanadi. nemis tilidagi klein sifat leksimasiga winzig, jung, kaum, einfach kabi sifat leksemalari ekvivalent bo’ladi va boshqa misolarda ham ko’rib chiqamiz. masalan 1. klein (kichik) – winzig (kichik), jung (yosh), kaum (zo’rg‘a), einfach (oddiy). 2. schön (chiroyli) – ausgezeichnet (a’lo darajada), stattlich (salobatli), attraktiv, charmant, hübsch -(chiroyli). 3. schwach (zaif) – dünn (ozg’in), wenig (oz), dumm (ahmoq), energielos, kraftlos, flau, kränklich – (zaif). 4. reich (boy) – vermögend, wohlhabend (boy, badavlat), aufwendig (yetarli), glanzwahl (porlash). 5. alt (eski) – gebraucht (qo‘llanilgan), nich mehr neu (yangi emas), vieljärig (ko’p yillik), angealter, gealtert, nicht mehr jung (qari). 6. dünn (nozik, yupqa) – leicht (oson), schwach(kuchsiz), mager, schlank (ozg‘in). 7. fest (qattiq) – stark (kuchli), fleißig (trishqoq), bestimmt (aniq), hart, dick (qattiq). 8. stark (kuchli) – groß (katta), prima (ajoyib), zahlreich (ko’p sonli), kräftig, kraftvoll (kuchli). 9. gut (yaxshi) – glücklich (baxtli), …
3 / 4
lingvistik tarjima nazariyasiga oid bo'lgan adekvat va ekvivalent tarjima haqida quyidagi fikrlarni aytadilar: adekvat tarjima ekvivalentlikning oliy darajasi bo'lib, unda asliyatning janriy - stilistlik talablari, barcha lisoniy va g'ayrilisoniy (ekstralingvistik ) omillar hisobga olingan, maksimal darajada hissiyot va asliyat va asliyat ruhi saqlangan bo'ladi. har bir adekvat tarjima, albatta, ekvivalent bo'ladi, ammo har bir ekvivalent tarjimani adekvat deb bo'lmaydi". [3: alekseeva .i.s.»tarjima nazariyasining asoslari». s.pb... 2000 yil] adabiyotshunoslar esa asosiy e’tiborni tarjimaning aksiologik jihatlariga, ya’ni matnning g’oyaviy-estetik va badiiy fasohatiga qaratadilar. ular uchun muhimi badiiy matnda estetik ekvivalentlikka erishishdir. alohida turga hos bazi sifatlar ham mavchudki, ular narsa-pretmetning belgisini emas, balki narsa-predmetning o’rtasidagi munosabatni belgilash uchun qo’llaniladi. bu kabi sifatlar birdan ortik ekvivalentlikka ega bulib, ular alohida konstruktsiya yasaydi va murakkab kognitiva shakllar orqali ifodalanadi. masalan, 1. relevant (muhim) – erheblich (ahamiyatli), maßgeblich (obro’li), unentbehrlich (kechib bo‘lmaydigan), nötig, notwendig, hauptsächlich, bedeutend, belangvoll – (muhim). 2. sauer (nordon) – herb (achchiq), …
4 / 4
wortungsvoll (ma‘sulyatli), gescheit (aqlli). tarjimashunoslikning lisoniy muammolaridan biri o‘zbek tarjimashunosligida “soxta ekvivalentlar” nomini olgan bo‘lib, tarjimashunoslikda bu tushuncha “yolg‘onchi so‘zlar”, “aldoqchi so‘zlar”, “tarjimonning soxta do‘stlari” deb, ba’zi manbalarda esa bu til hodisasini ifoda etish uchun boshqa terminlar: “tillararo omonimlar”, “tillararo analogizmlar”, “ohangdosh so‘zlar”, “aldoqchi so‘zlar” va boshqalar[footnoteref:4] ham yuritiladi. [4: 5 berdak yusuf. őnsőz // turkcha-o`zbekcha “aldoqchi” so`zlar lug‘ati. – toshkent: voris-nashriyot, 2009. – b.5.] nemis tilidan o’zbek tiliga tarjima qilingan sifat leksemalari bir necha ekvevalentlarini keltra olamiz. masalan 1. schlimm – yomon, nosog’lom, surunkali kasal, tahdidli (jiddiy kasallik). 2. klein – kichik, ahamiyatsiz, yosh. 3. günstig – qulay, foydali, istiqbolli, hozir (kerakli vaqtda hozir),birovga hayrihoh 4. leicht – yengil (yuk), oson, kaloriyasi oz, hazm boluvchi. 5. alt – eski, katta (yoshga nisbatan) 6. einfach – oddiy, takrorlanmas, ahamiyatsiz. 7. billig – arzon, sifat jihatidan pastroq, tasavvurga ega bo’magan. 8. mütig - jasur, botir, kuchli, qo’rqmas. 9. gleich – bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nemischa o’zbekcha sifat leksemalar tarjimasining ekvivalentligi"

nemischa o’zbekcha sifat leksemalar tarjimasining ekvivalentligi quramboyeva muqaddas islom qizi urdu xorijiy filologiya fakulteti magistranti annotation. this article provides information about the equivalence of the translation of german and uzbek adjective lexemes. in addition, there are opinions about linguists who conducted research on the equivalents of adjectives. several equivalents of german and uzbek adjective lexemes and various examples of adequate translation are given. kalit so’zlar: ekvivalent, adekvat, sifat leksemalar, tarjima, kognitiv shakllar. tarjimashunoslikda ekvivalentlar (ekvivalent lot. aequivalens – teng baholi, teng qiymatli degan ma’noni anglatadi. asliyat va tarjima matnidagi lisoniy birliklarning o‘zaro to‘la yoki qisman mos kelishi[footnoteref:1] ikki xil ma...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (24,6 КБ). Чтобы скачать "nemischa o’zbekcha sifat leksemalar tarjimasining ekvivalentligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nemischa o’zbekcha sifat leksem… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram