tok manbalari 8 - sinf

PPT 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662487604.ppt powerpoint presentation 8-sinf fizika darsligi asosida 10-mavzu: tok manbai haqida tushuncha o'tkazgichga ulangan lampochka yonib turishi uchun o'tkazgichda nuntazam elektr tokini hosil qilib turuvchi manba, ya'ni tok manbai bo'lishi zarur. tok manbaida elektrostatik tabiatiga ega bo'lmagan kuchlar ish bajarib, musbat va manfiy zaryadli zarralarni bir-biridan ajratadi. ajratilgan qarama-qarshi ishorali zarralar tok manbaining qutb-larida to'planadi va elektr maydonni hosil qiladi. tok manbalarida musbat va manfiy zaryadli zarralarni ajratish jarayonida mexanik, kimyoviy va boshqa turdagi energiyalar elektr energiyaga aylanadi. 29-rasmda tasvirlangan elektrofor mashina ham tok tnanbaidir. unda mexauik energiya elektr energiyaga aylanadi. elektrofor mashina disklari aylantirilganda musbat va manfiy zaryadli zarralar ajralib, qutblarda, ya'ni sharchalarda qarama-qarshi ishorali zaryadlar to'planadi. agar o'tkazgich ichida elektr maydon o'zgarmas bo'lsa, o'tkazgichning ko'ndalang kesimidan teng vaqtlar ichida o'tgan zaryad miqdori bir xil bo'lib, o'tkazgich orqali o'zgarmas tok oqadi. zaryadli zarralarning o'zgarmas me'yordagi oqimi o'zgarmas tok deb ataladi. o'zgarmas tok manbai deb, musbat va manfiy qutbga ega …

is plastinkada to'planadi. zaryadlangan plastinkalar orasida elektr may-don hosil bo'ladi. agar mis va rux qoplamalari, ya'ni galvanik element qutblari o'tkazgich orqali lampochkaga ulansa, o'tkazgichdan tok o'tadi va lampochka yonadi. bunday eng sodda galvanik elementni italiyalik olim alessandro volta kashf etgan. shuning uchun u volta galvanik elementi deb ham yuritiladi aleksandro volta (1745-1827) buyuk italyan fizik va ximigi, fizikaning elektr bo'limi asoschilaridan biri. 1791-yilda elektroskopni kashf qilgani uchun london qirolligi jamiyatiga qabul qilingan. 1800-yilda galvanik element (batareya) ni ixtiro qilgani uchun napoleon tomonidan graf unvoni berilgan. amalda, asosan, quruq galvanik elementlardan foydalaniladi. 32-rasmda eng sodda quruq galvanik elementning tuzilishi ko'rsatilgan. galvanik elementning asosiy qismi rux (zn) idishdan va unga solingan ko'mir (c) sterjendan iborat. xaltachaga solingan marganes oksidi (mn02) va ko'mir aralashmasidan tayyorlangan qorishma ko'mir sterjenni o'rab turadi. kimyoviy reaksiya jarayonida ko'mir sterjenda musbat, rux sterjenda manfiy zaryadlar to'planadi. hozirgi paytda turli-tuman galvanik elementlar ishlab chiqariladi (33-rasm). galvanik elementlardan oladigan quvvatini …

asboblar yordamida zaryadlab, qayta ishlatish mumkin. akkumulatorni zaryadlash uchun u orqali tok o'tkaziladi. buning uchun uning musbat qutbi boshqa tok manbaining musbat qutbiga, manfiy qutbi esa o'sha manbaning manfiy qutbiga ulanadi, akkumulatorda kimyoviy energiya elektr energiyaga aylanadi. boshqa manba yordamida akkumulatordan tok o'tkazish orqali uning ishlash faoliyati tiklab turiladi. texnikada akkumulatorning ikki turi: kislotali va ishqorli akkumulatorlar keng qo'llaniladi. kislotali akkumulator sulfat kislota eritmasiga botirilgan ikkita qo'rg'oshin plastinadan iborat. plastinalardan bin toza qo'rg'oshindan iborat bo'lib, u o'ziga manfiy zaryadlarni, ikkinchi qo'rg'oshin plastinaning usti qo'rg'oshin oksidi bilan qoplanganligi uchun u o'ziga musbat zaryadlarni yig'adi. ishqorli akkumulatorlarda esa, plastinalaridan biri nikellangan po'lat bo'lib, u o'ziga musbat zaryadni, ikkinchisi oksidlangan temir bo'lib, u o'ziga manfiy zaryadni yig'adi. 34-rasmda mamlakatimizda ishlab chiqarilayotgan kislotali akkumulatorning tashqi ko'rinishi keltirilgan. akkumulatorlar turmush va texnikada keng qo'lla-niladi. masalan, avtomobillarda dvigatelni ishga tushirishda, ko'chma radio, televizor, uyali telefon va kompyuterlarda, suvosti kemalarida, yerning sun'iy yo'ldoshlarida akkumulatorlardan tok manbai sifatida …

chirib-yoqish uchun kerak bo'ladi. elektr lampochka iste'molchi hisoblanadi. xonadonimizdagi radio, televizor, muzlatgich, elektr isitgichlar ham elektr iste'molchilardir. tok manbai, o'tkazgich (ulovchi simlar), elektr iste'molchi va kalit eng sodda elektr zanjirini tashkil etadi. zanjirda elektr toki hosil bo'lishi uchun u berk bo'lishi kerak. 38-a rasmda elektr zanjirida kalitning ulangan holati, ya'ni zanjirning berk holati keltirilgan. odatda, elektr zanjir chizma tarzida tasvirlanadi. elektr zanjirdagi ele-mentning ulanish usullari tasvirlangan chizmalar elektr sxema deb ataladi. 37-b rasmda ochiq zanjirning va 38-b rasmda berk zanjirning elektr sxemalari tasvirlangan.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tok manbalari 8 - sinf"

1662487604.ppt powerpoint presentation 8-sinf fizika darsligi asosida 10-mavzu: tok manbai haqida tushuncha o'tkazgichga ulangan lampochka yonib turishi uchun o'tkazgichda nuntazam elektr tokini hosil qilib turuvchi manba, ya'ni tok manbai bo'lishi zarur. tok manbaida elektrostatik tabiatiga ega bo'lmagan kuchlar ish bajarib, musbat va manfiy zaryadli zarralarni bir-biridan ajratadi. ajratilgan qarama-qarshi ishorali zarralar tok manbaining qutb-larida to'planadi va elektr maydonni hosil qiladi. tok manbalarida musbat va manfiy zaryadli zarralarni ajratish jarayonida mexanik, kimyoviy va boshqa turdagi energiyalar elektr energiyaga aylanadi. 29-rasmda tasvirlangan elektrofor mashina ham tok tnanbaidir. unda mexauik energiya elektr energiyaga aylanadi. elektrofor mashina disklari aylantiril...

Формат PPT, 1,2 МБ. Чтобы скачать "tok manbalari 8 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tok manbalari 8 - sinf PPT Бесплатная загрузка Telegram