immunologiya

DOCX 115 pages 19.1 MB Free download

115 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.1 MB

File type DOCX

Pages 115

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 115

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta-maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti botanika va biotexnologiya kafedrasi immunologiya fanidan o‘quv-uslubiy majmua bilim sohasi: 100 000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110 000 – pedagogika ta’lim yo`nalishi: 5110400- biologiya o’qitish metodikasi farg‘ona-2022-2023 fanning ishchi o‘quv dasturi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 20_yil “ ” __________ sonli buyrug’ining -ilovasi bilan ma’qullangan namunaviy fan dasturiga muvofiq ishlab chiqilgan. fanning ishchi o’quv dasturi farg’ona davlat universiteti kengashining 2022-yil “____”____________ “___” son yig’ilishi qarori bilan tasdiqlangan tuzuvchilar: m.turkistonova- fardu, «botanika va biotexnologiya» kafedrasi o‘qituvchisi taqrizchi: м. mahmudov – fardu « botanika va biotexnologiya» kafedrasi dotsenti, b.f.n. mundarija so‘z boshi 4 i. ma’ruza materiallari 6 1.immunologiya faniga kirish……………………………………………………… 2.tug’ma va orttirilgan immunitet………………………………………………… 3. antigenlar, antitanalar, limfoid immun tizimi……………………………………. 4. t va b limfotsitlar………………………………………………………………. 5. markaziy va periferik limfoid organlar va ularning hosilalari………………… 6. immunogenetika………………………………………………………………. 7. sitokinlar va ularning hujayra retseptorlari……………………………………. 8. hujayra immuniteti …

2 / 115

vii. testlar 264 so‘z boshi mazkur o‘quv-uslubiy majmua “immunologiya” fanidan barcha ta’lim yo‘nalishlari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, tabiiy fanlar fakultetining “botanika va biotexnologiya” kafedrasi professor-o‘qituvchilari tomonidan ishlab chiqilgan. “immunologiya” fani o‘quv-uslubiy majmuasini yaratishda yetakchi xorijiy otmlari o‘quv dasturlariga asosiy adabiyotlar ro‘yxatiga kiritilgan galaktionov v.g.immunologiya: учеб. пособиею по биол. спетсиалностям academia, (2004). r.m.xaitov, g.a.ignateva, i.g.sidorovich– m.:meditsina, (2000) adabiyotlardan foylalanildi. immunologiya fanini hozirgi vaqtda jadal sur’atlar bilan rivojlanishi bevosita biologiya fanining taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liqdir. biotexnologiya fanlar ichida hozirgi kunda yetakchi o‘rinni egallamoqda. sababi biologiyaning molekulyar darajaga ko‘tarilishi, hozirgi kunda bir qator masalalarni biotexnologiya fanisiz echish imkonini bermaydi. shu sababdan ham biotexnologiya turli yo’nalishlari inson hayoti uchun kerakli bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini, shuningdek energiya muammosi, turli ekologik muammolarini, biologik faol va dorivor moddalar ishlab chiqarish muammolarini hal qilishi mumkin. immunlogiya fanining predmeti, tarixi, maqsadi va vazifalari; fanning tadqiqot uslublari, asosiy ob’ekti antigen va antitanalar; immunologiyaning biologiya fanlari bilan o‘zaro bog‘liqligi; hozirgi zamon analitik biotexnologiyasining …

3 / 115

llari va test savollari) va amaliy mashg‘ulotlar materiallari (amaliy topshiriqlar, adabiyotlar ro‘yxati, ta’lim texnologiyasi, tarqatma materiallar, test savollari)dan tashkil topgan. i. ma’ruza materiallari 1-mavzu kirish. immunologiya fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, metodlari va rivojlanish tarixi. reja: 1. immunologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 2. immunologiya fanining muommolari 3. immunologiya fani tarixi tayanch iboralar: immunologiya, genetik, mikrob, tashxis, emlash, chin chechak, fagatsitoz, antigen; hozirgi zamon immunologiyasi ta’limiga ko’ra immunitet deganda organizmning genetik begona informatsiyani tashuvchi tirik tana va moddalardan o’zini himoya qilish xususiyati tushuniladi. immunitet organizmni nafaqat mikroblardan balki gistomansublikning atiga bitta geni bilan farq qiluvchi hujayra va to’qimalardan ham himoya qiladi. bundan tashqari immunitetning asosiy vazifalaridan biri havfsiz va havfli o’smalarga qarshi kurash. immunitet so‘zi lotincha bo‘lib, immunities - biror narsadan xalos bo‘lmoqlikni anglatadi. immunologiya fanining rivojlanishi asosan yuqumli kasalliklarni o‘rganish, ularga diagnoz qo‘yish asosida rivojlanib kelgan. shuning uchun ham insoniyat tarixida birinchi bo‘lib chin chechak kasalligiga qarshi emlashni 1796 yilda …

4 / 115

qo’zg’atuvchi mikroblarga qarshi kurashish, o’zini himoya qilish xususiyati immunitet deb ataladi. shuning uchun ham 1881 yil immunologiyani fan sifatida dunyoga kelgan yil hisoblanadi. 1769 yili e.djenner tomonidan qora chechakka qarshi (ospaga) emlash usuli taklif qilgan va u keng qamrovda ishlatilgan bo’lsada, immunitet hosil bo’lish usullari u vaqtda ma`lum emas edi. emlash usuli esa xalq tabobatini kuzatish asosida ishlab chiqilgan edi. shunday bo’lsada, bu usul yordamida millionlab odamlar hayotini saqlab qolishga erishilgan. 1890 yillarda buyuk rus olimi i.i.mechnikov fagotsitoz ko’rinishini aniqlagan va immunitetning hujayraviy fagotsitar nazariyasini yaratgan. shu paytning o’zida nemis olimi p.erlix immunitetning gumoral nazariyasini taklif etadi. shundan so’ng bir necha yillar davomida immunitetning ikki qarama-qarshi oqimi o’zaro kurash olib borishadi. oqibatda ikkila nazariya ham to’g’ri ekanligi, ya`ni immunitet hujayraviy va gumoral ko’rinishda yuzaga chiqishi ma`lum bo’ladi. 1908 yili i.i.mechnikov va p.erlixlarga immunitet nazariyalarini yaratganliklari uchun xalqaro nobel mukofoti topshirildi. immunologiyaning yana bir yo’nalishi – organizmlarning immunologik farqlarini o’rganish, to’qima …

5 / 115

1945 yillarga kelib immunologiya faniga yangi fikrlar kirib keldi. birinchi bo‘lib ingliz olimi p.medovar uzi o’tkazgan tajribalar asosida immunologiya faniga «tolerantlik va autoimmunitet» tushunchasini olib keldi. normal holatda immun sistema o‘zining organizmdagi antigenlarga (ag) qarshi javob bermas ekan, mana shu javob bermaslik holati organizmni tolerantlik holati deb tushiniladi. lekin organizmda tabiiy autoantigenlar mavjuddir. (ko‘z gavhari, sperma, bosh miya hujayralari, qalkonsimon bez). bu organlarga organizmda tolerantlik xolati bo‘lmaydi. lekin bu organlar immunitet sistemasidan barer to‘siq xolatda organizmda saqlanadi. qolgan organizm va to‘qimalarga nisbatan immun sistema tolerantlik xolatda bo‘ladi. bu tolerantlik xolatini buzilishi organizmda autoimmun kasalliklarini keltirib chiqaradi. 50 yillardan keyin boshqa fanlar qatori organlarni ko‘chirib o‘tkazish xirurgiya fanini eng rivojlanayotgan va muammoli sohalaridan biri bo‘ldi. chunki xirurugiya texnalogiyasi yo‘lga qo‘yilishi bilan birga organlarni ko‘chirib o‘tkazishda boshqa muammo to‘qima va organlarni bir organizmda bir-birini sig‘ishtira olmasligi (tkonevaya nesovresstimosti) muammosi rivojlantirishga asosiy to’siq bo‘ldi. organizmga ko‘chirib o‘tkazilgan organ va to‘qimalar ma’lum qisqa vaqtda …

Want to read more?

Download all 115 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunologiya"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta-maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti botanika va biotexnologiya kafedrasi immunologiya fanidan o‘quv-uslubiy majmua bilim sohasi: 100 000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110 000 – pedagogika ta’lim yo`nalishi: 5110400- biologiya o’qitish metodikasi farg‘ona-2022-2023 fanning ishchi o‘quv dasturi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 20_yil “ ” __________ sonli buyrug’ining -ilovasi bilan ma’qullangan namunaviy fan dasturiga muvofiq ishlab chiqilgan. fanning ishchi o’quv dasturi farg’ona davlat universiteti kengashining 2022-yil “____”____________ “___” son yig’ilishi qarori bilan tasdiqlangan tuzuvchilar: m.turkistonova- fardu, «botanika va biotexnologiya» kafedrasi o‘qituvchisi taqr...

This file contains 115 pages in DOCX format (19.1 MB). To download "immunologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: immunologiya DOCX 115 pages Free download Telegram