qon guruhlari va unga doir masalalar

DOCX 6 pages 17.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.4 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

biologiya fani 10-sinf. qon guruhlari va unga doir masalalar yechish . andijon viloyati marhamat tumani 47-idumning biologiya fani o’qituvchisi g’aniyeva dildoraxon 1901-yili avstriyalik olim k.landshteyner,1907-yili chex olimi ya.yanskiy turli odamlar qoni kimyoviy-biologik xossalariga ko’ra bir-biridan farq qilishini aniqlaganlar.qonning eritrositlari tarkibida agglyutinogen, plazmasi tarkibida agglyutinin moddalari bo’lib,ularning har biri kimyoviy xossalariga ko’ra ikki turga bo’linadi,yani agglyutinogen a va b ,aglyutinin ava b binobarin,bitta odam qonining eritrositlari va plazmasida bir xil belgili modda bo’lmasligi kerak,yani agglyutinogen ava agglyutinin a yoki glyutinogen b yoki aglyutinogen b va agglyutinin a bolishi mumkin.aglyutinogen a va b bo’lgan qonda aglyutininlar umuman bo’lmaydi.aksincha,aglyutinin a va b bo’lgan qonda aglyutinogenlar umuman bo’lmaydi.ana shunga ko’ra,barcha odamlar qoni to’rt guruhga bo’linadi. i guruh-eritrositlarda agglyutinogen umuman bo’lmaydi,plazmada agglyutinin a va b bo’ladi. ii-guruh-eritrositlarda agglyutinogen a,plazmada agglyutinin b bo’ladi. iii-guruh-eritrositlarda agglyutinogen b,plazmada aglyutinin b bo’ladi. iv-guruh-eritrositlarda agglyutinogen a va b, plazmada agglyutinin umuman bo’lmaydi. dunyodagi ko’p mamlakatlarda yashovchi odamlarning qon guruhlarini aniqlash …

2 / 6

mumkin i i.ii.iii.iv i ii ii.iv i.ii iii iii.iv i.iii iv iv i.ii.iii.iv qon guruhlarining irsiylanishini genetik nuqtai nazardan bir-biriga solishtirsak quydagicha holatlar namoyon bo’ladi. genlarning o’zaro tasiri. t/n allel genlarning o’zaro tasiri allelmas genlarning o’zaro tasiri 1 to’liq dominantlik komplementarlik 2 chala dominantlik polimeriya 3 kodominantlik epistaz 4 o’ta dominantlik shu belgilarning ichidagi kodominantlik haqida batafsil ravishda to’xtalib o’taylik. kodominantlik-allel genlarning ikkalasi ham dominant va bir-biridam mustaqli ravishda o’z tasirini yuzaga chiqaradi,ammo birgalikda boshqa belgilar yuzaga chiqadi..bunday holat odamda qon guruhlarining nasldan –naslga o’tishida kuzatiladi.maslan.ja –ii qon guruhi,jb –iii qon guruhi turmush qurishi natijasida ulardan j aj b yani iv qon guruhi paydo bo’ladi yani irsiylanadi.odamda to’rt xil qon guruhi malum bo’lib bular quydagicha belgilanadi. abo sistemasi bo’yicha qon guruhlarining nasldan-naslga o’tishi quydagi jadvalda namoyon etilgan. 3-jadval. qon guruhlari eritrositlarda maxsusu oqsillarning sintez qilishini belgilovchi genlar hosil bo’lishi mumkin bo’lgan genotiplar i (o) joyoki i jojoyoki i i ii(a) …

3 / 6

i. qon guruhlari nasldan naslga o’tadi.shuning uchun sud tibbiyoti ekspertizasida ayrim muammolarni yechishda bundan foydalaniladi. har xil qon guruhlarida eritrositlarning agglyutinatsiyasi ; retsipiyeytning qon guruhi eritrositlardagi antigenlar qon zardobidagi antitelalar o a b ab o o a va b - + + + a a b - - + + b b a - + - + ab avab - - - - - muhtasar qilib aytganda kodominantlik-geterozigota holatda xar ikkala gen bir-biridan mustaqil ravishda o’z tasirini yuzaga chiqaradi. bunga misol qilib iv – qon guruhini misol qilib ko’rsatishimiz mumkin. 1-masala. ii qon guruhi bo’yicha geterozigotali ayol qon guruhi i bo’lgan erkakga turmushga chiqdi.bu oilada farzandlarning qanday qon guruhlariga ega bo’lib tug’ilish ehtimolini toping? yechish;demak masalada aytilgan ii qon guruhidagi geterozigotali jajo va i guruh gomozigotaj ojo turmush qurishganda ,ulardan xosil bo’lgan to’rtta farzandlarining qon guruhlarini ko’rib chiqamiz; (p) parents ota-ona ja jox jo jo a o o ao oo …

4 / 6

$ada erkakaning qon guruhi ab,ayolnikiesa a,ularning uch nafar farzandi bo’lib,ularning qon guruhlari b,ab,a edi.ota-ona va farzandlarning genotipni aniqlang. yechish; ja jbx ja jo a o a aa-2 ab-4 b ab-4 bo-3 farzandlarning qon guruhlari foiz ko’rinishida quydagicha bo’ladi.4-ab-50 %,aa-2 qon guruhi 25 %,bo-3 qon guruppasi 25 % . ota onasining ab va ao edi. 6-masala.tug’ruqxonada ikkita chaqaloq almashinib qolganligi malum bo’ldi. ularning qon guruhi o va b,birinchi ota onaning qon guruhi o va b, ikkinchi oilaning qon guruhi esa a va ab ekanligi aniqlandi.shu malumotlardan foydalanib bolalarning haqiqiy oilasini ko’rsatib bering. yechish;1) (p) parents yani ota –ona; (p) ooxbb o o b bo-3 bo-3 b bo-3 bo-3 \ / (f1) bo kelib chiqadi. 2) a o a aa--2 ao-2 b ab-4 bo-3 2,2,4,3, qon guruhlarga ega farzandlar bo’lgan. 7-masala;bolaning ota tomondan bobosi ab qon guruhiga ega.uning qolgan barcha bobo va buvilari o qon guruhiga ega bo’lgan.shu bolaning qon guruhi a,b,ab …$

5 / 6

. xulosa qilib aytganda,ota va onaning qon guruhidan ham o’zgacha farzandlarda qon guruhlari uchrab turishi mumkin ekan. yani kodominantlik-geterozigota holatda har ikkala gen bir-biridan mustaqil ravishda o’z tasirini yuzaga chiqaradi.bunga misol qilib,iv-guruh (ab)ini keltirsak bo’ladi.

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon guruhlari va unga doir masalalar"

biologiya fani 10-sinf. qon guruhlari va unga doir masalalar yechish . andijon viloyati marhamat tumani 47-idumning biologiya fani o’qituvchisi g’aniyeva dildoraxon 1901-yili avstriyalik olim k.landshteyner,1907-yili chex olimi ya.yanskiy turli odamlar qoni kimyoviy-biologik xossalariga ko’ra bir-biridan farq qilishini aniqlaganlar.qonning eritrositlari tarkibida agglyutinogen, plazmasi tarkibida agglyutinin moddalari bo’lib,ularning har biri kimyoviy xossalariga ko’ra ikki turga bo’linadi,yani agglyutinogen a va b ,aglyutinin ava b binobarin,bitta odam qonining eritrositlari va plazmasida bir xil belgili modda bo’lmasligi kerak,yani agglyutinogen ava agglyutinin a yoki glyutinogen b yoki aglyutinogen b va agglyutinin a bolishi mumkin.aglyutinogen a va b bo’lgan qonda aglyutininlar umuman ...

This file contains 6 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "qon guruhlari va unga doir masalalar", click the Telegram button on the left.

Tags: qon guruhlari va unga doir masa… DOCX 6 pages Free download Telegram