immunitet haqida tushuncha

DOCX 6 pages 31.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu 15 immunitet haqida tushuncha. immunitet turlari. organizmning maxsus va nomaxsus himoya omillari, ularning ahamiyati. immun a'zolari. organizmning immun holatiga baho berish usullari 2. dars vazifasi: immunitet, antigenlar, gaptenlar, mikrob hujayrasining antigen strukturasi, antitelalar, immunitet turlari, fagotsitoz jarayoni va boshqalar bilan tanishish. 1. immunitet deb nimaga aytiladi? 2. immunitet lotin tilidan olingan bo’iib qanday ma’noni anglatadi? 3. [mmunitetni nechta tun bor? 4. immunitetning qanday faktorlari mavjud? 5. fagotsitoz jarayonim tushuntirib bering? i. immunitet haqida tushuncha. immunitet lotincha so’z bo’lib, immunitas- ozod bo’lish yoki qutqazish ma’nosini bildiradi.bu murakkab fiziologik moslashish kompleksidir. shu moslashish kompleksi organizmga tashqaridan genetik informatsiyani tashuvchi tirik organism yoki moddalarni kirishga to’sqinlik qilib yo’l bermaydi. organizm faqat yuqumli kasal qo’zg’atuvchilarga va ular ishlab chiqargan zaharli moddalargagina qarshi turmasdan, u begonato’qimalarga ham qarshi turadi. organizmning begona to’qimalarga bunday qarshi turish qobiliyati transplatatsion deb nom olgan. immunitetni o’rganadigan fan immunologiya deyiladi. immunitet paydo bo’lishi juda murakkab hodisadir. u butun organizmning …

2 / 6

turlarga bo’lish mumkin. bular: infektsion immunitet va infektsion bo’imagan, ya’ni transplatatsion immunitet. infektsion immunitet spetsifik va spetsifik bo’lmaganlarga bo’linadi. spetsifik bo’lmagan immunitet tabiiy yoki tug’ma va organizmni himoya qiiish anatoma - fiziologik faktorli bo’ladi. tabiiy yoki tug’ma immunitet o’z navbatida ikkiga: absolyut yoki mutloq va nisbiyga bo’linadi. ular ham aktiv va passivga bo’linadi. aktiv immunitet steril va steril bo’lmaganga bo’linadi. 1898 transplantatsion immunitetni o’rganishga sabo’ldi. organ va to’qimalarni boshqa organizralarga ko’chirish paytida katta rol o’ynaydi. spetsifxk bo’lmagan immunitet boshqa organizmdan olingan va to’qimalarga' qarshi turishga qobiliyatlidir. bu hodisaning aksinchasi - immuniologik tolerantlikdir. inymmiologik tolerantlik, ya’ni immunologik chidamlilik to’g’risida f. bernet degan olim aytib o’tgan. lekin 1953 yili olimlardan p. medavar va m. gasheklar embrional rovojlanish paytida antigen ta’sir etilgan organizm, tug’ilib katt bo’lganda shu antigenga - organ va to’qimalarga qarshi turish qobiliyatiga ega emasligini isbotladilar. ya’ni bunday organizmlarda immuniologik tolerantlik hosil bo’ladi va shu to’qimalarga qarshi qobiliyat bo’lmaydi. yuqorida aytib …

3 / 6

rttiriladi. immunitetning bu turi organizmga kuchsizlantirilgan yoki turli usulda o'ldirilgan bakteriya, ularning zaharlari, viruslar yuborilgandan so'ng hosilbo'ladi. masalan, ko'kyo’tal, bo'g'ma, chechak kasalliklariga qarshi immunitet shular jumlasidan. bunda organizmda faol qayta qurilish yuzaga keladi, ya'ni qo'zg'atuvchi va toksinlarga o'ldiruvchi ta'sir ko'rsatuvchi modda (antitelo) hosil bo'ladi. shuningdek, hujayra xossasining o'zgarishi mikroorganizmlar va ular ishlab chiqaradigan moddalarga ta'sir ko'rsatadi. sun'iy faol immunitet sekin-asta, 3-4 hafta ichida hosil bo'ladi va 3 oydan 1 yilgacha saqlanadi. sun'iy passiv immunitet organizmga tayyor antitelo yuborish natijasida yuzaga keladi. immunitetning bu turi organizmga antitelo, zardob va immunoglobulin yuborilgan zahoti hosil bo'ladi va faqat 15-20 kungacha saqlanadi, so'ngra antitelolar parchalanib, organizmdan chiqib ketadi. mahalliy immunitet tushunchasini fanga a .m . b e z r e dko kiritgan. u organizm to'qimalari va alohida hujayralar ma'lum moyillika ega, deb hisoblaydi. ularni emlash infeksiya qo'zg'atuvchilarning kirishiga to'siq hosil qiladi. hozirgi vaqtda umumiy va mahalliy immunitetning birligi isbotlangan. lekin alohida to'qima va a'zolarning …

4 / 6

izamiq, chechak va boshqalar). sterillanmagan immunitet — infeksiya qo'zg'atuvchining moyilligi xo'jayin organizmida bo'lgan davrdagina saqlanib turiladi. bunday immunitet sterillanmagan yoki infeksion immunitet deyiladi. immunitetning bu turi sil, zaxm va ayrim boshqa infeksiyalarda kuzatiladi. odamning yuqumli kasalliklarni yuqtirmasligi spetsifik va nospetsifik himoya omillarida o'z aksini topadi. nospetsifik himoya deb, organizmning tug'ma xususiyatiga aytiladi, bu odam tanasi yuzasidagi va organizm ichidagi turli xil mikroorganizmlarni yo'qotishga imkon beradi. spetsifik himoya omili organizm kasallik qo'zg'atuvchisi yoki toksinlar bilan to'qnashganda hosil bo'ladi, bu omillarning ta’siri faqat shu qo'zg'atuvchilar yoki ularning toksinlariga qarshi qaratilgan bo'ladi. spetsifik bo’lmagan immunitet ikkiga bo’linadi: tabiiy yoki tug’ma. organizmni himoya qilish anatoma - fiziologik faktorlari. tabiiy yoki tug’ma immunitet evolyutsiya jarayonida hosil bo’lib, nasldan - naslga o’tadi. masalan, qoramollar, otlarning manqa kasalligiga, otlar, itlarning toun kasalligiga, odam esa cho’chqalarning va itlarning toun kasalligiga sezgir emas. hayvonlarda va odamlarda bo’ladigan bunday immunitet tabiiy, tug’ma va zotiga xos immunitet deyiladi. bunday immunitetning paydo …

5 / 6

g toun kasalligiga absolyut immunitet bor. nisbiy immunitetda esa organizm fizikaviy - kimyoviy va biologic faktorlar yoki tashqi muhitning ta’sirida qo’zg’tuvchi mikroorganizmiaming katta miqdori bilan zaharlantirilsa, shu qo’zg’tuvchi mikroorganizmlargaorganizmning qarshi turish qobiliyati yo’qoladi. masalan, tabiiy sharoitda kaptar kuydirgi kasalini qo’zg’tuvchi mikroorganizmlarga chidamli. lekin unga avval alkagol berib, keyin mikroorganizmlar yuborilsa, u albatta kuydirgi bilan kasallanadi. iii. anatoma - fiziologik va immunitetn1ng boshqa faktorlari. hayvon va odamlarning organizmi hayotda tashqi muhit va boshqa tirik jonivorlar bilan turli munosabatda bo’lib, ularning ta’siriga javob qaytarish va qarshi turish qobiliyati paydi bo’ladi. hayvonlar va odam organizmi pathogen mikrobning kirishiga to’sqinlik qiladigan, ulami halokatga olib boradigan, yo bo’imasa organizmdan tezlik bilan chiqarib yuboradigan bir necha tabiiy himoya qilish anatoma - fiziologik hususiyatlarga va immunitetning boshqa faktorlariga ega. teri, shilimshiq pardalar, limfa bezlari, ichak va oshqozon shirasi, lizotsin moddasi, o’t, fagotsit va gumoral anatoma - fiziologik faktorlar bo’lib, ular organizmni mikrobdan himoya qiluvchi to’siq sifatida himoya …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunitet haqida tushuncha"

mavzu 15 immunitet haqida tushuncha. immunitet turlari. organizmning maxsus va nomaxsus himoya omillari, ularning ahamiyati. immun a'zolari. organizmning immun holatiga baho berish usullari 2. dars vazifasi: immunitet, antigenlar, gaptenlar, mikrob hujayrasining antigen strukturasi, antitelalar, immunitet turlari, fagotsitoz jarayoni va boshqalar bilan tanishish. 1. immunitet deb nimaga aytiladi? 2. immunitet lotin tilidan olingan bo’iib qanday ma’noni anglatadi? 3. [mmunitetni nechta tun bor? 4. immunitetning qanday faktorlari mavjud? 5. fagotsitoz jarayonim tushuntirib bering? i. immunitet haqida tushuncha. immunitet lotincha so’z bo’lib, immunitas- ozod bo’lish yoki qutqazish ma’nosini bildiradi.bu murakkab fiziologik moslashish kompleksidir. shu moslashish kompleksi organizmga tashqari...

This file contains 6 pages in DOCX format (31.2 KB). To download "immunitet haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: immunitet haqida tushuncha DOCX 6 pages Free download Telegram