mikroorganizmlar ekologiyasi. tashqi muhit mikroflorasi (suv, havo, tuproq)

DOCX 6 pages 28.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

12 амалий mikroorganizmlar ekologiyasi. tashqi muhit mikroflorasi (suv, havo, tuproq) mikroorganizmlar ekologiyasi. tuproq, suv, xavo mikroflorasi. odam organizmi normal mikroflorasi va ularni o‘rganish usullari. disbakterioz. mikroorganizmlarning ekologiyasi – mikroorganizmlarning o‘zaro va tashqiy muhit bilan aloqalarini, munosabatlarini o‘rganuvchi fan xisoblanadi. tibbiyot mikrobiologiyasini o‘rganish o’bekti bo‘lib mikroorganizm bilan inson organizimi o‘rtasidagi kompleks munosabatlar xisoblanadi. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalganligi. mikroorganizimlar tabiatdagi hamma (suv, havo, tuproq) muhitlard uchraydi. ularning bunchalik keng tarqalishiga asosiy sabab ularning oziqlanish mexanizimlarining turli ko‘rinishda bo‘lishidir. mikroorganizimlar tabiatdagi tashqiy muhit omillariga tez moslashadi, shuning uchun boshqa organizimlar yashashi mumkin bo‘lmagan sharoitlarda va muhitlarda ham ular hayot kechirishadi. mikroorganizimlarning bunchalik tabiatda keng tarqalishiga yana bir sabab, ularning o‘lchamini o‘ta kichikligi va havo oqimlari suv bilan uzoq masofalarga tez tarqalishidir. biotsenozdagi mikroorganizimlarning o‘zaro munosabatlarini tiplari. mikroorganizimlar bir-birlari bilan o‘ta kuchli raqobatda yashaydi. mikroorganizimlarning biotsenozda o‘zaro yashash munosabatlari simbioz ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. simbioz ( yunon. symbiosis- birga yashamoq) mikroorganizimlarning uzoq yillar ma’lum muhitlarda birga …

2 / 6

almashuvinida, vitaminlar sintezlarida va bosh.), shu bilan bir qatorda bu mikroorganizimlarni doimo muhitning noqulay sharoitlaridan (qurib qolishdan, ekstremal temperaturadan) ximoyalanib va oziqli muhitlar yetarli bo‘lishini organizim ta’minlab turadi. kommensalizim –simbioz formasi bo‘lib, muhitda yashovchi mikroorganizmlardan biri foyda ko‘radi, lekin ikkinchi gurux bakteriyalarga ziyon keltirmaydi.tipik kommensal mikroblarga ichak tayoqchasi, laktobakteriyalarni kiritish mumkin. lekin ko‘pchilik kommensal bakteriyalar shartli patogenlar ham bo‘lishi mumkin, ya’niy ma’lum xolatlarda kasallik keltirib chiqarishi mumkin. parazitizm- antagonistik simbioz formasi bo‘lib, bir gurux bakteriyalar boshqa organizimlar hisobiga yashab (tekinho‘r), unga ziyon yetkazishi (yunon. para, oldida,+ sitos,ovqat) tushiniladi. parazit bakteriyalar ho‘jayin organizimiga kirib kasallik keltirib chiqarishi mumkin, shuning uchun bularni patogen mikroorganizimlar ham deb ataladi. parazitlarni hujayra ichida yashovchi (viruslar, xlomidiyalar, rikketsiyalar) va hujayradan tashqarida yashovchi ( kshpchilik bakteriya, zamburug‘lar) formalari bo‘lishi mumkin. ba’zi bakteriyalar yashash sharoitiga qarab parazit tipida yoki saprofit bo‘lib yashashi kuzatiladi. bunday bakteriyalarni fakultativ parazitlar ham deb ataladi. agar bakteriyalar o‘zlari uchun kerakli metobalitlarni boshqa organizimlar …

3 / 6

anishida va moddalar almashinuvida (azot,uglerod, oltingugurt, temir) aktiv qatnashadi. tuproq mikroflorasining tarkibi tuproqning turiga, ishlov berilishiga, geografik zonasiga, namlik, teperatura va organik moddalar bilan qanchalik ifloslanishlariga va boshqa. xususiyalarga bog‘liq.. tuproqning mikroflorasi juda ham ko‘p va turli bakteriyalar vakillari bo‘lishi mumkin.tuproqning autoxton mikrobiotsenoziga quyidagi bakteriyalar kiradi: mikobakteriyalar, psevdomonandlar, sporaxosilqilovchi, azotbiriktiruvchi, bakteriyalar, aktinomitsetlar, zamburug‘lar. bu mikroorganizimlar har doim o‘simliklar va bir –birlari bilan simbioz ko‘rinishlarida yashaydi. tuproqning allohton mikroflorasiga asosan odam va xayvonlarning normal va patogen mikroflorasi kirishi mumkin, lekin bu mikroorganizimlar tuproqda ko‘paymaydi va ma’lum davirgacha saqlanib turishi mumkink. shuning uchun tuproqning yuqumli kasallikni manbasi bo‘lishini e’tirof etgan holda, patogen bakteriyalarni tuproqda qancha vaqtgacha saqlanishini bilish va tuproqni epidemiologik nuqtai nazardan xafsiz ekanligini aniqlashda muhim praktik ahamiyatga ega. suv mikroflorasi. suv ham mikroorganizimlaning tabbiyi yashash muhitlaidan biri xisoblanadi. suvning mikroflorasining tarkibi sho‘r dengiz, okian suvlari va chuchuk suv havzalariga bog‘liq. suvda mikroorganizimlarning toksonomik grppalarining qariyib hamma vakillari uchraydi. suv mikrofloralari …

4 / 6

ular suvda nisbatan uzoq saqlanib turmaydi. ochiq suv havzalarining mikroflorasi miqdoriy ko‘rsatkichlari doim o‘zgarib turadi, uning o‘zgarib turishi asosan suv havzasini tipiga, uning ifloslanish darajasiga, meterologik xolatga va yil fasllariga bog‘liq bo‘ladi. ifloslanish darajasiga qarab suv havzalarida polisaprob, mezosaprob, oligosaprob zonalar qabul qilingan. polisaprob zonada (o‘ta ifloslangan) katta miqdorda yengil parchalanuvchi organik moddalar saqlanadi, kislorod konsentratsiyasi minimal darajada va 1 ml suvda milliondan ko‘p mikroblar uchraydi. mezosaprob zonada esa oksidlanish va nitrifikatsiyalanish jarayonlari ustin turadi, suv tozalanib boradi 1 ml suvda 100 ming atrofida mikroblar bo‘lishi mumkin. oligosaprob zonada suvning o‘z-o‘zidan tozalanishi nihoyasiga yetgan, organik moddalar suv tarkibida diyarli bo‘lmaydi va 1 ml suvda 10 dan 1000 mikrob bo‘lishi mumkin. patogen bakteriyalar polisaprob zonada juda ko‘p uchraydi, sekin asta o‘lib, tozalanib mezosaprob zonada kamroq va olgasaprob zonada esa diyarli uchramaydi. havo mikroflorasi cuv va tuproqdan farqliroq, havoda mikroblar faqat hayot qobiliyatini vaqtincha saqlab turadi, so‘ngra nam yetishmasligi, quyosh nurlarining ta’siri, …

5 / 6

suv va chang zarralari bilan tushovchi ) mikroorganizimlarga bo‘linadi. patogen mikroorganizimlar og‘iz bo‘shlig‘i yoki nafas yo‘llari kasallanganda atrofdagi havoga patogen mikroorganizimlar: stafilokokk, streptokokk, bo‘g‘ma, ko‘k yo‘tal, sil qo‘zg‘atuvchilari, viruslardan gripp, qizomiq qo‘zg‘atuvchilari tarqaladi. bu mikroorganizimlar havoda aerozol tarkibida uchraydi. aerozol- bu kolloid sistema bo‘lib, asosiy tarkibi havo, suyuqlik yoki qattiq moddalar, zarralaridan iborat bo‘ladi. ayrozol o‘lchami 10 dan 2000 nm teng bo‘lishi mumkin. odam aksirganda 40 000 dan ortiq aerozollar hosil bo‘ladi. aerozollar o‘lchami,elektirik zaryadi, havodagi harakat tezligi bo‘yicha tomchi, changli va tomchi yadroli fazalarga bo‘linadi. biz uchun eng muhimi tomchi yadroli aerozol bo‘lib uning o‘lchami 100 nm atrofida bo‘ladi, aerozolni bu fazasi uzoq vaqt havoda saqlanishi tarkibida ma’lum miqdorda namlik bo‘lganligi uchun chidamli aerodispers sistemani havoda shakillantiradi. ulardagi namlik bakteriyalarni havoda uzoq vaqt saqlanishini taminlaydi. masalan, yadroli aerozolda bo‘g‘ma qo‘zg‘atuvchisi 1 sutkagacha, gemolitik streptokokk 2 kungacha, sil qo‘zg‘atuvchisi 18 kungacha hayot faoliyatini saqlab qolishi mumkin. bu esa odatda yopiq …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar ekologiyasi. tashqi muhit mikroflorasi (suv, havo, tuproq)"

12 амалий mikroorganizmlar ekologiyasi. tashqi muhit mikroflorasi (suv, havo, tuproq) mikroorganizmlar ekologiyasi. tuproq, suv, xavo mikroflorasi. odam organizmi normal mikroflorasi va ularni o‘rganish usullari. disbakterioz. mikroorganizmlarning ekologiyasi – mikroorganizmlarning o‘zaro va tashqiy muhit bilan aloqalarini, munosabatlarini o‘rganuvchi fan xisoblanadi. tibbiyot mikrobiologiyasini o‘rganish o’bekti bo‘lib mikroorganizm bilan inson organizimi o‘rtasidagi kompleks munosabatlar xisoblanadi. mikroorganizmlarning tabiatda tarqalganligi. mikroorganizimlar tabiatdagi hamma (suv, havo, tuproq) muhitlard uchraydi. ularning bunchalik keng tarqalishiga asosiy sabab ularning oziqlanish mexanizimlarining turli ko‘rinishda bo‘lishidir. mikroorganizimlar tabiatdagi tashqiy muhit omillariga...

This file contains 6 pages in DOCX format (28.5 KB). To download "mikroorganizmlar ekologiyasi. tashqi muhit mikroflorasi (suv, havo, tuproq)", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar ekologiyasi. t… DOCX 6 pages Free download Telegram