ikki muhit chegarasidan tovushning oʻtishi

DOCX 137,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1696236852.docx ( ) w j 0 t + t = 2 0 p w v t = 1 w p 0 2 = v [ ] [ ] гц с с т 1 1 1 1 1 1 = = = = - n w 0 = k m k m t p 2 = 2 2 kx е p = 1 k f r w 0 = g l t l g = 2 p 2 2 x l mg е p = l l j t j t = 1 n j l n = × j n v c = 1450 [ ] [ ] [ ] [ ] 2 2 2 1 1 1 1 1 м bт c м ж c м ж t s w i = × = = = s a t = + cos( ) w j 0 w 0 j …

garmonik tebranishga yaqindir; ikkinchidan turli murakkab tebranishlarni ham garmonik tebranishlarning yig’indisi sifatida qarash mumkin. s kattalikning garmonik tarzda o’zgarishi qo’yidagi tenglama bilan aniqlanadi. bu yerda a – tebranish amplitudasi, – issilik chastota, tebranishning boshlang’ich fazasi, tebranish fazasi. kosinus + 1 dan – 1 gacha qiymatlarni qabul qilgani uchun s + a dan – a gacha qiymatlarni qabul qiladi. kattalikka tebranish davri, kattalikka tebranish chastotasi deyiladi 1 gts – chastota deb 1 sekundda 1 marta to’la takrorlanadigan davriy jarayonning chastotasiga aytiladi. garmonik tebranma harakat qilayotgan nuqtaning to’la mexanik energiyasi uning kinetik va potentsial energiyalarining yig’indisiga teng va o’zgarmas kattalik. e=ek+ep endi garmonik tebranma harakat qilayotgan ba’zi qurilmalar bilan tanishaylik.ularning eng soddalari prujinali va matematik mayatniklardir. 2. prujinali mayatnik deb, absolyut elastik prujinaga berkitilgan va elastiklik kuchi f=-kx ta’sirida garmonik tebranma harakat qiladigan m massali yukka aytiladi. bu yerda k – prujinaning qattiqligi, x-yukning muvozanat vaziyatidan og’ishi. prujinali mayatnikning siklik chastotasi quyidagiga …

rakat holati va to’lqin energiyasigina uzatiladi. shuning uchun ham moddaning emas balki energiyaning ko’chirilishi barcha to’lqinlarga xos xususiyatdir. to’lqinlar asosan: suyuqlik sirtidagi to’lqinlar, elastik to’lqinlar va elektromagnit to’lqinlarga, ajratiladi. elastik to’lqinlar deb elastik, ya’ni qattiq, suyuq va gazsimon muhitda tarqaladigan mexanik g’arayonlanishlarga aytiladi. elastik to’lqinlar bo’ylanma va ko’ndalang bo’lishi mumkin. bo’ylanma to’lqinlarda muhit zarralari to’lqin tarqalish yo’nalishida tebranadi. ko’ndalang to’lqinlarda esa tarqalish yo’nalishiga perpendikulyar tekislikda tebranadi. suyuqliklarda va gazlarda faqat bo’ylanma to’lqinlar vujudga keladi. qattiq jismlarda esa ham bo’ylanma, ham ko’ndalang to’lqinlar vujudga kelishi mumkin. to’ lqin xarakteristkalari. bir xil fazada tebranayotgan ikkita eng yaqin zarralar orasidagi masofaga to’lqin uzunligi deyiladi va harfi bilan belgilanadi. λ= bu yerda -to’lqinning tarqalish tezligi;t-davri. agar ekanligini e’tiborga olsak. bu yerda -chastota. to’lqin sirti kontsentrik sferalardan iborat bo’lishi mumkin. sirti sferalardan iborat bo’lgan to’lqinga yassi yoki sferik to’lqin deyiladi. to’lqin sirtiga perpendikulyar yo’nalgan chiziqqa nur deyiladi. to’lqin nur yo’nalishi bo’ylab tarqaladi. gyuygens prinsipi. muhitning …

a muhit uchun ham o’zgarmas kattalikdir. to’lqinlar odam qulog’iga yetib borganda quloq pardasini majburiy tebrantiradi va odam tovushni eshitadi. odamda tovush sezgisini o’yg’otuvchi elastik to’lqinlarga tovush to’lqinlari deyiladi. tovush to’lqinlarining chastotasi 16-20.000 gts oralig’ida bo’ladi. 20.000 gts chastotali to’lqinlar insonning eshitish organlari tomonidan qabul qilinmaydi. v 200000 gs chastotali to’lqinlarga ultratovush to’lqinlari deyiladi. bundan tashqari tovush to’lqinlarining quvvati odamda sezgi o’yg’otish uchun yetarli bo’lishi kerak. 4. tovush to’lqinlari ham barcha to’lqinlar kabi muhitda tarqaladi va bo’shlikda tarqala olmaydi. shuning uchun ham vakuumdan tovush uzatilmaydi. gazlarda va suyuqliklarda tovush to’lqinlari faqatgina bo’ylanma bo’lishi mumkin. chunki bu muhitlar faqatgina siqilish (cho’zilish) deformatsiyasiga nisbatangina elastiklik qobiliyatiga ega. qattiq jismlar esa ham siqilish (cho’zilish) ham siljish deformatsiyalariga nisbatan elastik bo’lganliklari uchun ularda tovush to’lqinlari ham bo’ylanma ham ko’ndalang bo’lishi mumkin. bahorda avval chakmok chaqnashini keyin esa momaqaldiroq tovushini eshitamiz. bu hodisa tovushning tezligi yorug’likning tezligidan juda kichik ekanini ko’rsatadi. tovushning t=273k da havodagi tezligi …

agar intensivlik darajasi 1 db bo’lsa tovushning qattiqligi 1 fon bo’ladi. qattiqlikdan tashqari tovushni xarakterlovchi tovushning balandligi va tembri tushunchalaridan ham foydalaniladi. tovushning balandligi- tovush chastotasiga bog’liq bo’lib, eshituvchi tomonidan aniqlanadigan, tovushning sifatidir. chastota ortishi bilan tovushning balandligi ham orta boradi. tovushning tembri esa energiyaning ma’lum chastotalar orasida taqsimlanishini xarakterlovchi kattalikdir. masalan bir xil notada ashula aytuvchi xonandalar turlicha energiya sarflaganlari uchun turlicha tembrga ega bo’ladilar. to’lqinlar manbai va qabul qiluvchining bir-biriga nisbatan harakatlanishi natijasida qabul qilinayotgan to’lqinlar chastotasining o’zgarishiga dopler effekti deyiladi. chastotasi > 20000 gs bo’lgan elastik to’lqinlarga ultratovushlar deyiladi. uning chastotasi katta, to’lqin uzunligi kichik va shuning uchun qat’iy yo’nalgan nur sifatida hosil qilish mumkin. texnikada ultratovush ikki xil usulda hosil qilinadi: 1) mexanik havo va suyuqlik xushtaklari, sirenalar yordamida; 2) elektromexanik-elektr tebranishlarni mexanik tebranishlarga aylantirish natijasida. xulosalar: davriy ravishda takrorlanadigan harakatlarga yoki jarayonlarga tebranishlar deyiladi. garmonik tebranish deb fizik kattalikning vaqt o’tishi bilan kosinus (sinus) qonuniga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ikki muhit chegarasidan tovushning oʻtishi"

1696236852.docx ( ) w j 0 t + t = 2 0 p w v t = 1 w p 0 2 = v [ ] [ ] гц с с т 1 1 1 1 1 1 = = = = - n w 0 = k m k m t p 2 = 2 2 kx е p = 1 k f r w 0 = g l t l g = 2 p 2 2 x l mg е p = l l j t j t = 1 n j l n = × j n v c = 1450 [ ] [ ] [ ] [ ] 2 2 2 1 1 1 1 1 …

Формат DOCX, 137,1 КБ. Чтобы скачать "ikki muhit chegarasidan tovushning oʻtishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ikki muhit chegarasidan tovushn… DOCX Бесплатная загрузка Telegram