elektr maydonida o’tkazgichlar

DOCX 183.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698819416.docx kq = s ds dq s = r r r ds r dq d e s pe e pe j 0 0 4 1 4 1 = = r ds q k d e pe j × × × = 0 4 1 r q e pe j 0 4 = r q r q q c × = × = = e pe e pe j 0 0 4 4 r c 0 4 pe e = ÷ ÷ ø ö ç ç è æ × × × × = = ¢ f m f c r f 1 10 9 4 1 4 1 4 9 0 1 p p e pe m f m f 11 9 0 10 885 , 0 10 9 4 1 - ¢ × = × × = p e km m r f 6 9 1 10 9 10 9 …

ta’sirida, o’tkazgichdagi erkin elektronlar maydon kuchlanganligining vektori ga qarama-qarshi tomonga siljiydi. natijada o’tkazgichning ikki tomonida har xil ishorali zaryadlar hosil bo’ladi: elektronlari ortiqcha bo’lgan uchi manfiy zaryadlanadi, elektronlar yetishmaydigan uchi esa, musbat zaryadlanadi. shunday qilib, tashqi elektrostatik maydon ta’sirida, o’tkazgichdagi mavjud zaryadlarni musbat va manfiy sirt zaryadlarga ajratish hodisasi elektrostatik induksiya yoki ta’sir orqali zaryadlash deyiladi. hosil bo’lgan zaryadlar induksiyalangan zaryadlar deb ataladi. elektrostatik maydonga kiritilgan o’tkazgichdagi induksiyalangan zaryadlar maydonning manzarasini o’zgartiradi. 1 - rasmda bir jinsli elektrostatik maydonga kiritilgan metall sharning bu maydonni deformatsiyalashi tasvirlangan. 1- rasm. metall sharning elektrostatik maydonni deformatsiyalashi 2 - rasmda esa, nuqtaviy zaryad hosil qilgan elektrostatik maydonga kiritilgan o’tkazgichning bu maydonni qanday deformatsiyalashi ko’rsatilgan. musbat va manfiy zaryadlar qutbi hosil bo’lgani uchun ekvipotensial chiziqlar o’tkazgich sirti shakliga bog’liq. ammo, o’tkazgichga kiruvchi va chiqayotgan kuch chiziqlarining soni teng bo’lgani uchun o’tkazgich ichidagi zaryadlarning algebraik yig’indisi nolga teng bo’ladi. tashqi elektrostatik maydon ta’sirida o’tkazgichda zaryadlarni siljishi …

’lmasligi sirtqi zaryadlarning teng taqsimlanganidan kelib chiqadi. bu hol elektrostatik himoya yoki moddalarning ekranlashishi deb ataladi. sirtqi zaryadlarning mavjudligi o’tkazgich ichida maydon bo’lmasligiga sabab bo’ladi, ya’ni tashqi elektr maydon ta’sirini yo’qqa chiqaradi. elektr sig’imi yakkalangan o’tkazgich zaryadlansa, o’tkazgich sirti shakliga qarab, har xil sirtqi zaryad zichligi ( bilan taqsimlanadi. shuning uchun ham o’tkazgich har bir nuqtasidagi sirtqi zaryadning zichligi o’tkazgichdagi umumiy zaryad q ga proporsionaldir, ya’ni: (10.1) bu yerda k – o’tkazgich sirtidagi tekshirilayotgan nuqtaning funksiyasi bo’lib, o’tkazgich sirtining shakli va o’lchamiga bog’liq. zaryadlangan o’tkazgich ekvipotensial sirtining - potensialini aniqlash uchun uning butun s sirti bo’ylab zaryadini aniqlaymiz (3 - rasm). 3- rasm. dq - zaryadning r masofadagi potensiali bu sirtni, zaryadga ega bo’lgan ds – elementar yuzachalarga ajratib, dq – ni nuqtaviy zaryad deb hisoblaymiz. nuqtaviy dq zaryadning masofadagi maydon potensiali quyidagiga teng bo’ladi. (10.2) yoki (10.3) bu ifoda butun sirt bo’yicha integrallansa, zaryadlangan o’tkazgich sirtining potensiali ifodasiga ega …

aniqlaymiz. (10.7) elektr sig’imi xb tizimida farada bilan o’lchanadi va bu birlik juda katta o’lchov birligi hisoblanadi. с = 1 f deb hisoblasak, = 1 bo’lganda bu yerda, vakuumning dielektrik singdiruvchanlik ifodasidan foydalansak: ga teng bo’ladi. bu oy bilan yer orasidagi masofaga nisbatan 23 marta kattadir. farada katta o’lchov birligi bo’lganligi uchun quyidagi kichik birliklar ishlatiladi: kondensatorlar elektr sig’imining formulasi quyidagidan iborat bo’lgani uchun , sig’im asosan, o’tkazgichning shakli va o’lchamlariga hamda muhitning dielektrik singdiruvchanligiga proporsionaldir. amalda, nisbatan kichik o’lchamlariga qaramay, yetarlicha zaryadlarni o’zida yig’a oladigan qurilmalar kondensatorlar deb ataladi. kondensator ikkita parallel o’tkazgich qatlamidan iborat bo’lib, ularda qarama-qarshi ishorali zaryadlar to’planadi. ular orasida dielektrik moddasi bo’ladi. kondensator qoplamalari ikkita yassi plastinkadan, ikkita koaksial silindrdan yoki ikkita konsentrik sferadan iborat bo’lishi mumkin va ular shakliga binoan yassi, silindrik yoki sferik kondensatorlar deb ataladi. odatda kondensatordagi elektr maydon kuch chiziqlari bir qoplamada boshlanib, ikkinchisida tugaydi. kondensator sig’imi qoplamalardagi zaryad miqdoriga to’g’ri …

alarida q zaryad induksiyalangan bo’lganda, ular orasidagi potensiallar farqi quyidagicha ifodalanadi : (10.11) bu yerda r1 va r2 ichki va tashqi sferik qoplamalar radiuslaridir. shuning uchun sig’im quyidagicha ifodalanadi: (10.12) agarda r2 tashqi radius va r1 ichki radiusdan juda katta bo’lsa, (10.12) – ifoda soddalashadi: (10.13) bu natija tashqi qoplama sferik bo’lmaganda ham o’rinli bo’lgani uchun, (10.13) – ifodani yakkalangan shar sig’imi deb hisoblanadi. agarda r1 - r2 = d – qoplamalar orasidagi masofa qoplamalarning o’rtacha radiusidan juda kichik bo’lsa,sferik kondensatorning sig’imi quyidagicha ifodalanadi: bu yerda s = 4r2 – qoplamalar sirti yuzasidir. silindrik kondensator bu holda kondensatorni radiuslari r1 (ichki) va r2 (tashqi) ikkita koaksial silindrdan iborat bo’ladi, deb hisoblaymiz. silindrlarning uzunligi ular orasidagi masofadan juda katta deb hisoblanadi. qoplamalar orasidagi potensiallar farqi quyidagidan iborat bo’ladi: (10.14) bu yerda q - silindr uzunligidagi zaryad, - birlik uzunlikdagi zaryad va - silindr uzunligidir. birlik uzunlikka to’g’ri keluvchi silindrik kondensator sig’imi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr maydonida o’tkazgichlar"

1698819416.docx kq = s ds dq s = r r r ds r dq d e s pe e pe j 0 0 4 1 4 1 = = r ds q k d e pe j × × × = 0 4 1 r q e pe j 0 4 = r q r q q c × = × = = e pe e pe j 0 0 4 4 r c 0 4 pe e = ÷ ÷ ø ö ç ç è æ × × × × = = ¢ f m f c r f 1 10 9 4 1 4 1 4 9 0 1 p p e pe m f m f 11 …

DOCX format, 183.9 KB. To download "elektr maydonida o’tkazgichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr maydonida o’tkazgichlar DOCX Free download Telegram