saqlanish qonunlari

DOCX 67,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1698819496.docx ) h - (h mg mgh h p a 2 1 = = d = f = = = n j t fs t а j 2 2 j j j m d m fds a w кин = = = = r m m u g j - = = du fdr - = dr du f - = dr m u d m f ÷ ø ö ç è æ - = dr d g j - = dr d / j j grad j grad g - = . h r m m u ер + × - = g ер r m m u × - = g 0 mgh u u + = 0 . mgh u = du. - da = de da = s f a = du - de = 0 ) ( = + u e d u) d(e + …

kinchi ko’rinishga o’tadi. mexanik ish skalyar kattalik bo’lib, kuch bilan kuch ta’siri yo’nalishida jisim bosib o’tgan yo’lning ko’paytmasiga teng, ya’ni: (6.1) bunda a- bajarilgan ish, f– jismga ta’sir qiluvchi o’zgarmas kuch, s-ko’chish. agar ta’sir qiluvchi kuch ko’chish yo’nalishi bilan burchak tashkil qilsa bu kuchning bajargan ishi quyidagicha bo’ladi: (6.2) o’zgarmas kuchning bajargan ishi kuchni jism bosib o’tgan yo’liga va kuch bilan harakat yo’nalishi orosidagi burchak kosinusi ko’paytmasiga teng. yer sirtida yaqin balandliklarda jismga yer tomonidan p =mg og’irlik kuchi ta’sir etadi va ratijada mexanikaviy ish bajariladi. yer sirtidan biror ∆h balandlikda jismning vertikal sath boylab ko’chishida bajargan ishi quyidagicha ifodalanadi: (6.3) bu yerda p - jismning og’irligi, m - uning massasi, g - erkin tushish tezlanishi, ∆h -vertkal boylab, h1 va h2 sathlar orasidagi masofa. og’irlik kuchining bajargan ishi yo’lining shakliga bog’liq bo’lmasdan, faqat tushish balandligiga bog’liqdir. shuning uchun ham og’irlik kuchi konservativ kuch bo’lib hisoblanadi. amalda faqat bajarilgan ishining …

(6.5) ko’rinib turibdiki, jismning harakat energiyasi jismning tezligiga bog’liq ekan. umuman, bajargan ishi yo’l shakliga bog’liq bo’lmagan kuchlarni konservativ yoki potentsial kuchlar deb, bu kuchlar maydonini esa potentsial maydon deb ataladi. xususan, yerning tortish maydoni — potentsial maydon, og’rlik kuchi esa konservativ (potentsial) kuchdir. potentsial maydonni harakterlash uchun potentsial deb ataladigan skalyar kattalikdan foydalaniladi. maydon ixtiyoriy nuqtasining potentsiali deganda mazkur nuqtaga kiritilgan birlik massali «snov jism»ning ipotensial epergiyasiga teng bo’lgan kattalik tushuniladi: (6.6) potentsial maydonning kuch xarakteristikasi, kuchlanganlik va energetik xarakteristikasi va potentsial orasidagi bog’lanishni 1- rasm. topaylik. maydon markazidan uzoqligi g radius-vektor bilan aniqlanadigan moddiy nuqtani radius boylab elementar dr masofaga siljitishda (1-rasm) bajarilgan ish fdr ga teng. mazkur ish moddiy nuqta potentsial energiyasini -du ga o’zgartiradi. demak, (6.6) yoki (6.7) mazkur ifodaning ikkala tomonini ko’chirilayotgan moddiy nuqtaning massasi t ga bo’laylik: (6.8) bu tenglikning chap tomonidagi kattalik, ifodaga asosan, maydonning ayni nuqtasining kuchlanganligi g bo’lib, o’ng tomondagi u/m …

sa potentsiali quyidagicha ifodalanadi: (6.11) jism yer sirtida bo’lsa h=0 deb qaraladi va yer sirtida turgan jismning potentsial energiyasi quyidagi formula yordamida hisoblanadi: (6.12) ko’rinib turibtiki, yer sirtidan uzoq masofalarda turgan jismlarning potentsial energiyasi quyidagi ko’rinishda ifodalanar ekan: (6.13) yer sirtidagi gorizontal tekislikka nisbatan moddiy nuqtaning potentsial energiyasi haqida mulohaza yurgizilganda u0 ni nolga teng deb olinadi va natijada masalalar yechish uchun quyidagi ifoda o’rinli bo’ladi: (6.14) agar moddiy nuqtaga faqat konservativ kuchlar ta’sir etsa, bu kuchlarning elementar dr ko’chishda bajargan ishi moddiy nuqta potentsial energiyasining kamayishiga olib keladi, ya’ni (6.15) ikkinchi tomondan, moddiy nuqtaning bu ko’chishida bajarilgan ish uning kinetik energiyasining ortishiga teng, ya’ni (6.16) ko’rinib turibdiki, moddiy nuqta konservativ kuchlar ta’sirida ish bajarganda uning kinetik energiyasi potentsial energiyaning kamayishi hisobiga ortib borar ekan. (6.17) yoki (6.18) bundagi moddiy nuqtaning to’la mexanik energiyasi, ya’ni kinetik va potentsial energiyalarining yig’indisi bo’lib hisoblanadi va o’zgarmas sonning differentsiali nolga teng ekanligini hisobga …

r birlik sistemasi uchun mexanik energiyaning saqlanish qonunini ifodalaydi. adabiyotlar: 1. k.p.abduraxmanov, o’.egamov “fizika kursi” darsligi, toshkent.: aloqachi 2013 y. 2. k.p.abduraxmanov, o’.egamov “fizika kursi” darslik, toshkent, “o’quv ta’lim metodikasi” 2015 y. 3. савельев и. в. курс физики. м.: наука 1989 т. 1 4. савельев и. в. курс физики. м.: наука 1989 т. 2 5. савельев и. в. курс физики. м.: наука 1989 т. 3 6. савельев и. в. сборник вопросов и задач по общей физике. м.: аст. астрель. 2005. с.320. 7. к.п.абдурахманов, ў.эгамов “физика курси” дарслиги, тошкент, 2010 й. 8. п.а.типлер, р.а.ллуэллин современная физика (лучший зарубежный учебник в двух томах) м. мир.2007.с.496 (1том) 9. п.а.типлер, р.а.ллуэллин современная физика (лучший зарубежный учебник в двух томах) м. мир.2007.с.416 (2том) 10. трофимова т.и. курс физики.м.высшая щкола 1999.с.543 интернет сайтлар: 1. www.ziyonet.uz; 2. www.estudy.uz; 3. www.fizika.uz; 4. www.elearning.uz; 5. www.bilim.uz; 6. www.edx.uz; 7. www.my.estudy.uz; 8. www.conrsera.org.uz; oleobject3.bin image4.wmf oleobject4.bin image5.wmf oleobject5.bin image6.wmf oleobject6.bin …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "saqlanish qonunlari"

1698819496.docx ) h - (h mg mgh h p a 2 1 = = d = f = = = n j t fs t а j 2 2 j j j m d m fds a w кин = = = = r m m u g j - = = du fdr - = dr du f - = dr m u d m f ÷ ø ö ç è æ - = dr d g j - = dr d / j j grad j grad g - = . h r m m u ер + × - = g ер r m m u × - = g 0 mgh u u + = 0 …

Формат DOCX, 67,4 КБ. Чтобы скачать "saqlanish qonunlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: saqlanish qonunlari DOCX Бесплатная загрузка Telegram