xardi – vaynberg qonuni

PPTX 20 pages 82.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

xardi – vaynberg qonuni xardi – vaynberg qonuni ahror abdug`aniyevich genetika biologiya fanlar tizimining eng qiziq va muhim bo’limlaridan biri hisoblanadi. darsliklarda o’rganadiganimiz an’anaviy genetik qonuniyatlardan tashqari yana bir qancha qonunlar borki, ularni ham asta-sekin test sinovlarida foydalanish boshlandi. ulardan biri populyatsiya genetikasi hisoblanadi. populyatsiya genetikasini o’rganishda esa asosan xardi-vaynberg qonunidan foydalaniladi. 1908-yil ingliz matematigi g.xardi va nemis vrach-genetigi n.vaynberg bir-biridan mustaqil ravishdan qonun yaratishdi. bu qonunga binoan populyatsiyada gomozigota va geterozigota organizmlarni tarqalishini algebraik formula bo’yicha xisoblab topish mumkin. dominnat allel (a) uchrash chastotasi p bilan, retsessiv allel(a)ning uchrash chastotasi esa q bilan belgilanadi. populyatsiyada bu allellarning uchrash chastotasini quyidagi formula bilan aniqlanadi: p + q = 1 (yoki 100%). panmiksiya yuz beradigan populyatsiyalarda bu gametalarning uchrash ehtimolligini genotiplar nisbatiga qarab aniq hisoblash mumkin. aa x aa gametalar a (p) a (q) a (p) aa (p2 ) aa (pq) a (q) aa (pq) aa (q2) genotip aa(p2 ) 2aa …

2 / 20

stota kelib chiqadi, chastotani 100 ga ko`paytirsak foiz kelib chiqadi masalan; 60 % = 0,6 chastota chastota = 0,4 foizi 40 % agar a geni 40 % bo`lsa a - ? a – 40 %; a – 60 % bo`ladi agar a geni chastotasi 0,7 bo`lsa a geni chastotasi 0,3 ga teng bo`ladi agar a geni chastotasi 0,3 ga teng bo`lib a geni foizi so`ralsa a – 0,3; a – 0,7 bo`ladi. a foizi esa 70 % aa 42 % bo`lsa, a va a fozini toping aa 2 gendan iboratligi uchun 2 ga bo`lamiz 42 / 2 = 21 % 21 soni 3 x 7 yoki 7 x 3 ko`paytmasi hisoblanadi yani a va a foizi 70 % va 30 % yoki 30 % ga 70 % bo`ladi agar a va a nisbati 4:1 bo`lsa a ni foizini topamiz demak 4 + 1 = 5 (jami) 5 ----- 100 % …

3 / 20

li organizmlar sonini toping yechimi demak 1 + 1,5 = 2,5 (jami) 2,5 ------- 100 % 1 ------- x x = 40 % a 2,5 ------- 100 % 1,5 ------- x x = 60 % a aa genotipi fozini topamiz 0.6 x 0,6 = 0,36 yoki 36 % 100 % ------ 1000 ta 36 % ------ x x = 360 ta aa aa genotipi fozini topamiz 2 x 0.6 x 0,4 = 0,48 yoki 48 % 100 % ------ 1000 ta 48 % ------ x x = 480 ta aa aa genotipi fozini topamiz 0.4 x 0,4 = 0,16 yoki 16 % 100 % ------ 1000 ta 16 % ------ x x = 160 ta aa quyonlar qulog`ining uzun bo`lishi a, kalta bo`lishi a genga bog`liq. quyonlar populatsiyasida 1000 ta quyon bor va ularning 360 tasi qulog`i kalta bo`lsa a va a geni foizini toping yechimi aa va aa – …

4 / 20

ni hisoblash 2 x aa soni + aa soni ---------------------------- = a 2 x jami son aa soni + 2 x aa soni ---------------------------- = a 2 x jami son masala aa lar 400 ta, aa lar 200 ta, aa lar 650 ta bo`lsa, a va a geni foizini toping yechimi jami organizmlar soni 400 + 200 + 650 = 1250 2 x 400 + 200 ------------------ = a 2 x 1250 a = 0,4 % 200 + 2 x 650 ------------------ = a 2 x 1250 a = 0,6 % javob: a – 0,4 %; a – 0,6 % 1. dengiz cho`chqalarida junining kaltaligi (a) uzunligi (a) ustidan dominantlik qiladi. dengiz cho`chqalari populatsiyasida a genini uchrash chastotasi 60 %, a geniniki esa 40 %. populatsiyada 3600 ta individ bo`lsa, nechtasining juni kalta gomozigota (1), nechtasini juni uzun (2), nechtasini juni kalta geterozigota (3)bo`ladi a) 1- 1296; 2 - 576; …

5 / 20

organizmlar soni 100 % -------- 1800 ta 36 % ----------- x x = 648 ta javob: d 3. tulkilar populatsiyasida 1000 ta sariq tulkiga 10 ta oq tulki to`g`ri keladi. yuqoridagi malumotdan foydalanib, ushbu populatsiyada sariq gomozigotali (a), sariq geterozigotali (b), va oq tulkilar (c) necha foizdan uchrashini aniqlang a) a- 80; b – 18; c – 2 b) a- 60; b – 25; c – 15 c) a- 81; b – 18; c – 1 d) a- 91; b – 8,9; c – 0,1 yechimi xardi – vayenberg formulasidan foydalanamiz p2 + 2pq + q2 = 1 bu yerda p – dominant gen chastotasi, q – retsessiv gen chastotasi sariq tulki dominant, oq tulki esa retsessiv genga ega dastlab oq tulkilarni topib olamiz q2 = 10 / 1000 = 0,01, bundan q = 0,1 keyin p ni topamiz p + q = 1 bo`lgani uchun 1 – 0,1 = …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xardi – vaynberg qonuni"

xardi – vaynberg qonuni xardi – vaynberg qonuni ahror abdug`aniyevich genetika biologiya fanlar tizimining eng qiziq va muhim bo’limlaridan biri hisoblanadi. darsliklarda o’rganadiganimiz an’anaviy genetik qonuniyatlardan tashqari yana bir qancha qonunlar borki, ularni ham asta-sekin test sinovlarida foydalanish boshlandi. ulardan biri populyatsiya genetikasi hisoblanadi. populyatsiya genetikasini o’rganishda esa asosan xardi-vaynberg qonunidan foydalaniladi. 1908-yil ingliz matematigi g.xardi va nemis vrach-genetigi n.vaynberg bir-biridan mustaqil ravishdan qonun yaratishdi. bu qonunga binoan populyatsiyada gomozigota va geterozigota organizmlarni tarqalishini algebraik formula bo’yicha xisoblab topish mumkin. dominnat allel (a) uchrash chastotasi p bilan, retsessiv allel(a)ning uchrash c...

This file contains 20 pages in PPTX format (82.4 KB). To download "xardi – vaynberg qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: xardi – vaynberg qonuni PPTX 20 pages Free download Telegram